پهپاد جدید همهجاروی Xerall ATD لهستان با قابلیت پرواز، حرکت روی زمین و شنا، برای ماموریتهای امدادی در محیطهای سخت معرفی شد.
به گزارش سرویس هوافضای تکناک، این پهپاد با قابلیت برخاست و فرود عمودی (VTOL) برای انجام مأموریتهای جستوجو و نجات در مناطق صعبالعبور و شرایط بحرانی طراحی شده و هدف آن افزایش سرعت امدادرسانی و کاهش خطر برای نیروهای عملیاتی است.
پهپادها در سالهای اخیر به یکی از مهمترین ابزارهای عملیاتهای امدادی و مدیریت بحران تبدیل شدهاند، اما بیشتر مدلهای موجود تنها برای پرواز طراحی شدهاند و پس از فرود یا ورود به محیطهای آبی، توانایی ادامه مأموریت را از دست میدهند. شرکت لهستانی Xerall با معرفی Xerall ATD تلاش کرده است این محدودیت را برطرف کند و یک سامانه چندمنظوره ارائه دهد که بتواند بدون نیاز به تغییر تجهیزات، میان هوا، زمین و آب جابهجا شود.
پهپاد همهجاروی Xerall ATD به گونهای طراحی شده است که بسته به نیاز مأموریت، ابتدا پرواز کند، سپس روی زمین حرکت نماید و در صورت لزوم روی آب نیز شناور شود. این قابلیت باعث میشود نیروهای امدادی برای انجام مأموریتهای پیچیده به استفاده از چند وسیله مختلف نیاز نداشته باشند و بتوانند تنها با یک سامانه، عملیات را در محیطهای گوناگون مدیریت کنند. این رویکرد علاوه بر کاهش پیچیدگیهای عملیاتی، هزینههای لجستیکی را نیز کاهش میدهد و زمان واکنش در شرایط اضطراری را کوتاهتر میکند.

یکی از مهمترین ویژگیهای این پهپاد، بهرهگیری از فناوری برخاست و فرود عمودی یا VTOL است. این فناوری به پهپاد اجازه میدهد بدون نیاز به باند پرواز، از فضاهای محدود یا مناطقی که زیرساخت مناسبی ندارند، مأموریت خود را آغاز کند. در بسیاری از حوادث طبیعی مانند زلزله، سیل، رانش زمین یا آتشسوزی گسترده، نبود فضای مناسب برای استقرار تجهیزات یکی از مشکلات اصلی نیروهای امدادی است و چنین قابلیتی میتواند سرعت واکنش را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.
شرکت Xerall اعلام کرده است که این پهپاد را به طور ویژه برای عملیاتهای جستوجو و نجات در محیطهایی طراحی کرده که حضور انسان در آنها با خطر زیادی همراه است. از جمله این محیطها میتوان به مناطق سیلزده، ارتفاعات کوهستانی، ساختمانهای فروریخته، جنگلهای دورافتاده و مناطق آسیبدیده در اثر بلایای طبیعی اشاره کرد. در چنین شرایطی، دسترسی نیروهای امدادی معمولاً دشوار است و هر دقیقه تأخیر میتواند جان افراد گرفتار را به خطر بیندازد.
توانایی حرکت میان آب و خشکی یکی از مهمترین مزیتهای پهپاد همهجاروی Xerall ATD محسوب میشود. این پهپاد میتواند پس از پرواز، روی سطح آب فرود بیاید، مسیر خود را روی آب ادامه دهد و سپس دوباره به پرواز درآید. این ویژگی در عملیاتهای امدادرسانی هنگام وقوع سیل، نجات دریایی یا مأموریتهای انجامشده در مناطق ساحلی میتواند کاربرد فراوانی داشته باشد.
در کنار این قابلیت، پرواز پهپاد امکان تصویربرداری هوایی، شناسایی سریع محیط، بررسی مسیرهای دسترسی و یافتن افراد گرفتار را فراهم میکند. اطلاعات جمعآوریشده توسط پهپاد میتواند پیش از ورود نیروهای امدادی در اختیار فرماندهان عملیات قرار گیرد تا تصمیمگیری با دقت و سرعت بیشتری انجام شود.
یکی از اهداف اصلی توسعه Xerall ATD، کاهش خطر برای نیروهای امدادی است. در بسیاری از عملیاتهای نجات، ورود مستقیم انسان به محل حادثه با خطراتی مانند: ریزش ساختمان، جریان شدید آب، انفجار، آتشسوزی یا نشت مواد خطرناک همراه است. این پهپاد میتواند پیش از ورود نیروها وارد منطقه شود، شرایط را بررسی کند و اطلاعات لازم را در اختیار تیمهای امدادی قرار دهد.
علاوه بر مأموریتهای شناسایی، این سامانه میتواند برای انتقال تجهیزات سبک، ارسال اقلام امدادی، حمل تجهیزات ارتباطی یا کمک به تعیین موقعیت بازماندگان نیز مورد استفاده قرار گیرد. به این ترتیب نیروهای امدادی پیش از ورود به منطقه، تصویر دقیقتری از وضعیت محل حادثه در اختیار خواهند داشت و میتوانند با آمادگی بیشتری عملیات را آغاز کنند.
همچنین استفاده از یک سامانه چندمنظوره نیاز به استفاده همزمان از پهپادهای هوایی، خودروهای زمینی بدون سرنشین و شناورهای کوچک را کاهش میدهد. این موضوع علاوه بر کاهش هزینهها، مدیریت عملیات را نیز سادهتر میکند و هماهنگی میان تجهیزات مختلف را افزایش میدهد.
معرفی پهپاد همهجاروی Xerall ATD همسو با روندی است که طی سالهای اخیر در صنعت سامانههای بدون سرنشین مشاهده میشود. سازمانهای امدادی، نهادهای مدیریت بحران و حتی نیروهای نظامی به دنبال تجهیزاتی هستند که بتوانند در محیطهای مختلف و برای مأموریتهای گوناگون مورد استفاده قرار گیرند. انعطافپذیری بالا و توانایی انجام چند وظیفه با یک سامانه، اکنون به یکی از مهمترین معیارهای توسعه پهپادهای نسل جدید تبدیل شده است.
اگرچه پهپادهای متداول در مأموریتهای هوایی عملکرد مطلوبی دارند، اما پس از فرود یا ورود به محیطهای آبی عملاً کارایی خود را از دست میدهند. در مقابل، سامانههایی مانند Xerall ATD میتوانند بدون توقف میان هوا، زمین و آب جابهجا شوند و مأموریت خود را ادامه دهند. هرچند نمونههای مفهومی مشابهی در کشورهای مختلف معرفی شدهاند، اما تعداد سامانههایی که به مرحله عملیاتی رسیدهاند هنوز محدود است.
کارشناسان معتقد هستند افزایش تعداد بلایای طبیعی ناشی از تغییرات اقلیمی، نیاز به چنین سامانههایی را در سالهای آینده افزایش خواهد داد. اگرچه Xerall این محصول را با تمرکز بر کاربردهای غیرنظامی توسعه داده است، اما فناوری بهکاررفته در آن قابلیت استفاده نظامی نیز دارد. نیروهای مسلح میتوانند از چنین پهپادی برای مأموریتهای شناسایی در مناطق ساحلی، رودخانهای یا زمینهای ترکیبی استفاده کنند؛ مناطقی که جابهجایی میان هوا، زمین و آب اهمیت زیادی دارد.
البته موفقیت نهایی این پهپاد به عواملی مانند مدتزمان پرواز، ظرفیت حمل بار، دوام باتری، مقاومت در شرایط سخت و قابلیت اطمینان آن در مأموریتهای واقعی بستگی خواهد داشت. این شاخصها تعیین میکنند که آیا پهپاد همهجاروی Xerall ATD میتواند از مرحله معرفی عبور کند و به تجهیزی استاندارد برای سازمانهای امدادی و نهادهای دفاعی تبدیل شود یا خیر. با توجه به افزایش سرمایهگذاری دولتها در حوزه مدیریت بحران و توسعه سامانههای خودکار، انتظار میرود پهپادهای چندمحیطی مانند Xerall ATD در سالهای آینده جایگاه مهمتری در عملیاتهای امدادی، مدیریت بحران و حتی برخی مأموریتهای دفاعی پیدا کنند.















