موزه تالاب یونلو که به تازگی در پارک تالاب یونلو در منطقه شوند و در قلب دلتای رود مروارید تکمیل شده است، نمونهای از معماری با حداقل مداخله بصری به حساب میآید.
به گزارش سرویس معماری تکناک، این پروژه به دست شرکت معماری Studio Link-Arc طراحی و اجرا شده است، که حیاتوحش را در اولویت قرار میدهد و نقش انسان را به سطحی ثانویه کاهش میدهد.
موزه تالاب یونلو در کنار یک جزیره اکولوژیک ساخته شد، که حدود ۲۵ هزار حواصیل در آن زندگی میکنند. موقعیت مکانی موزه بهگونهای انتخاب شد که بازدیدکنندگان بتوانند چشمانداز طبیعی و رفتار پرندگان را مشاهده کنند، بدون آنکه حضور انسانی بر محیط پیرامون غالب شود.
داستان شکلگیری این زیستگاه به بیش از دو دهه قبل بازمیگردد. بنا بر توضیح معماران، یک ساکن محلی به نام شیان چوانهویی که به «عمو پرنده» شهرت دارد، ۲۶ سال پیش اقدام به کاشت بامبو در این منطقه کرد. این اقدام ساده به مرور زمینه استقرار حواصیلها را فراهم کرد و تلاشهای پیوسته او، منطقه را به پناهگاهی شهری برای پرندگان تبدیل کرد. با افزایش جمعیت پرندگان، دولت محلی شوند تصمیم گرفت محدوده حفاظتشده را سیزده برابر گسترش دهد و با همکاری متخصصان، سامانههای آبی را احیا و جنگلهای بامبو را بازسازی کند. نتیجه این اقدامات، شکلگیری Yunlu Wetland Park بود که امروز موزه تالاب یونلو در دل آن قرار دارد.
از نظر طراحی، این موزه عامدانه از فرمهای شاخص و یادمانی فاصله گرفته است. ساختمان از دوردست در میان پوشش گیاهی تالاب محو میشود و خود را بخشی از چشمانداز نشان میدهد. معماران بهجای یک حجم واحد، مجموعهای از حجمهای جابهجا شده را به صورت عمودی روی هم قرار دادند. هر طبقه با یکی از لایههای طبیعی محیط، از ریشهها و تنهها تا تاج درختان و آسمان باز، همراستا شد و تجربه حرکت در ساختمان را به صعود تدریجی در یک جنگل شبیه کرد.
چیدمان داخلی موزه تالاب یونلو نیز از الگوهای متداول موزهای پیروی نمیکند. فضا فاقد تالار مرکزی یا نقطه کانونی مشخص است و خطوط دید در میان طبقات با یکدیگر تلاقی پیدا میکنند. پنجرهها مانند قابهایی عمل میکنند که مناظر متغیر تالاب را ثبت میکنند و یک فضای خالی مرکزی امکان مشاهده همزمان چندین چشمانداز را فراهم میسازد. این رویکرد بر این ایده تأکید دارد که هیچ دیدگاهی کامل نیست و بازدیدکننده باید به عنوان ناظری فعال در فضا حرکت کند.
در ساخت بنا، بتن به عنوان مصالح اصلی انتخاب شد و بافت سطوح با قالبهای چوبی شکل گرفت تا پیوندی بصری با طبیعت برقرار شود. نور از بالا وارد فضا میشود و با پخش ملایم، تغییرات زمان و فصل را بازتاب میدهد. با وجود این، اجرای یک سازه بتنی در تالاب چالشبرانگیز بود. طراحان با بررسی صدها درخت، سطح تخریب را به حداقل رساندند، سطح اشغال بنا را فشرده نگه داشتند و با ایجاد چشمانداز آب کمعمق روی بام، اثر بصری ساختمان را کاهش دادند.
در نهایت، موزه تالاب یونلو پیامی روشن را منتقل میکند. این پروژه نشان میدهد که معماری در دل طبیعت میتواند بهجای پیشروی و تسلط، یک گام به عقب بردارد. بنا با پایین آوردن صدای خود، از بازدیدکنندگان میخواهد پیش از هر چیز به صدای حیاتوحش گوش بسپارند و طبیعت را در مرکز توجه قرار دهند.
