روغن سویا؛ قاتل پنهان روده‌

مطالعه جدید روی موش ها نشان می دهد رژیم های غذایی سرشار از روغن سویا، باعث کاهش اندوکانابینوئیدها در روده می شوند و این مسئله می تواند منجر به کولیت شود.

به گزارش تکناک، مصرف زیاد روغن سویا با بیماری های متعددی از جمله چاقی و دیابت و اوتیسم، بیماری آلزایمر، اضطراب و افسردگی مرتبط است.

تحقیقات جدید، بیماری کولیت اولسراتیو را نیز به این لیست رو به رشد اضافه کرده است. کولیت اولسراتیو نوعی بیماری التهابی روده (IBD) است که با التهاب مزمن روده بزرگ مشخص می شود.

محققان دانشگاه کالیفرنیا، روده موش هایی را که به طور مداوم از رژیم غذایی سرشار از روغن سویا تا 24 هفته در آزمایشگاه تغذیه می کردند، بررسی کردند. آنها متوجه شدند که باکتری های مفید روده موش ها کاهش یافته و باکتری های مضر (به ویژه اشریشیا کلی مهاجم چسبنده) افزایش یافته است و این شرایط می تواند منجر به کولیت شود.

روغن سویا رایج ترین روغن خوراکی مورد استفاده در ایالات متحده است و به طور فزاینده ای در کشورهای دیگر به ویژه برزیل، چین و هند استفاده می شود. در ایالات متحده، تولید سویا در دهه 1970 برای استفاده به عنوان خوراک دام آغاز شد. محصول جانبی سویا، روغن سویا بود. دانه سویا، منبع خوبی از پروتئین، در دسترس و ارزان است.

پونامجوت دئول، یکی از نویسندگان این مطالعه گفت: آزمایش ما تفکر دهه ها را به چالش می کشد که بسیاری از بیماری های مزمن ناشی از مصرف بیش از حد چربی های اشباع شده از محصولات حیوانی هستند و برعکس، چربی های غیراشباع از گیاهان لزوماً سالم تر هستند.

دئول توضیح داد که اسید لینولئیک در روغن سویا مشکل اصلی است. او می‌گوید: گرچه بدن ما روزانه به 1 تا 2 درصد از اسید لینولئیک نیاز دارد، اما امروزه آمریکایی‌ها 8 تا 10 درصد انرژی خود را از اسید لینولئیک دریافت می‌کنند که بیشتر آن از روغن سویا است. اسید لینولئیک بیش از حد بر میکروبیوم روده تأثیر منفی می گذارد.

دئول و همکارانش متوجه شدند که رژیم غذایی سرشار از روغن سویا باعث رشد باکتری E. coli مهاجم در روده می شود. این باکتری از اسید لینولئیک به عنوان منبع کربن برای رفع نیازهای غذایی خود استفاده می کند. علاوه بر این، چندین باکتری مفید در روده وجود دارند که قادر به مقاومت در برابر اسید لینولئیک نیستند و از بین می روند که همین مسئله منجر به رشد باکتری های مضر می شود.E. coli  مهاجم و چسبنده در انسان برای ایجاد بیماری التهابی روده یا IBD شناسایی شده است.

دئول گفت: هنگامی که باکتری E. coli وارد بدن فرد می شود، ترکیبی از باکتری‌های خوب روده از بین می‌روند و باکتری‌های مضر در آن رشد می‌کنند که روده را در برابر التهاب و اثرات پایین‌دستی آن مستعدتر می‌کند. علاوه بر این، اسید لینولئیک باعث متخلخل شدن سد اپیتلیال روده می شود.

عملکرد سد اپیتلیوم روده برای حفظ یک روده سالم حیاتی است. هنگامی که عملکرد این سد مختل شود، می تواند منجر به افزایش نفوذپذیری یا نشتی شود. سپس سموم می توانند از روده نشت کرده و وارد جریان خون شوند و خطر ابتلا به عفونت ها و شرایط التهابی مزمن مانند کولیت را تا حد زیادی افزایش دهند. محققان خاطرنشان می کنند که افزایش IBD به موازات افزایش مصرف روغن سویا در ایالات متحده است و فرض می کنند که این دو ممکن است مرتبط باشند.

فرانسیس ام. اسلدک، نویسنده همکار در این مطالعه خاطرنشان کرد که در اواخر دهه 1950 بیماری های قلبی با چربی های اشباع شده مرتبط بودند.

او گفت: از آنجایی که مطالعات نشان داد چربی‌های اشباع شده می‌توانند ناسالم باشند، فرض بر این بود که همه چربی‌های غیراشباع، سالم هستند. اما انواع مختلفی از چربی های اشباع نشده وجود دارد که برخی از آنها برای سلامتی مفید هستند. به عنوان مثال، روغن ماهی با چربی غیراشباع به خوبی شناخته شده است که اثرات مفیدی برای سلامتی دارد. عموم مردم تصور می‌کنند که روغن سویا نسبت به انواع دیگر روغن‌ها کاملاً ایمن و سالم‌تر است، بدون اینکه در واقع مقایسه‌ای مستقیم انجام دهند.

اسلدک اشاره کرد که اسید لینولئیک، یک اسید چرب ضروری است. روغن سویا که محققان در آزمایشات خود استفاده کردند دارای 19 درصد اسید لینولئیک بود. انجمن قلب آمریکا توصیه می کند 5 تا 10 درصد کالری روزانه باید از اسیدهای چرب غیراشباع امگا 6 مانند اسید لینولئیک تامین شود تا قلب سالم بماند. بسیاری از روغن‌های دانه برای مثال روغن آفتابگردان، منابع اسید لینولئیک هستند. چربی حیوانی نیز می تواند منبع آن باشد.

اسلادک گفت: همه باید اسید لینولئیک را از رژیم غذایی دریافت کنند. هیچکس نمی تواند آن را بسازد. مقدار کمی از آن مورد نیاز بدن است. اما فقط به این دلیل که چیزی مورد نیاز است به این معنی نیست که مقدار زیادی از آن برای بدن خوب است. برای مثال، چندین غشا در بدن و در مغز، برای عملکرد صحیح سلول ها به اسید لینولئیک نیاز دارند.

اگر تمام آنچه که می خوریم چربی های اشباع شده باشد،غشای سلولی ما خیلی سفت می شود و به درستی کار نمی کند. در آینده مطالعات بیشتری برای تعیین نقطه عطف مصرف روزانه اسید لینولئیک مورد نیاز است.

به گفته دئول و اسلادک، روغن زیتون که دارای مقادیر کمتری اسید لینولئیک است، روغن سالم تری برای مصرف است.

روغن زیتون که اساس رژیم غذایی مدیترانه ای است، بسیار سالم در نظر گرفته می شود. اسلادک گفت: این روغن چاقی کمتری ایجاد می کند و ما اکنون فهمیده ایم که این روغن برخلاف روغن سویا، حساسیت موش ها به کولیت را افزایش نمی دهد.

جیمز بورنمن، استاد میکروبیولوژی و آسیب شناسی گیاهی در UCR و نویسنده همکار در این تحقیق، متخصص میکروبیوم روده است. او در UCR با چندین گروه در پروژه های تحقیقاتی همکاری کرده است، از جمله مطالعاتی که در مورد چگونگی جلوگیری از کاهش وزن افراد چاق توسط میکروب های روده انجام شده است. برای مطالعه فعلی، او با دئول و اسلادک همکاری کرد تا میکروب‌های روده موش‌هایی را که با رژیم غذایی سرشار از روغن سویا تغذیه شده بودند، بررسی کنند.

او گف:  E. coli مهاجم چسبنده به بروز IBD در انسان کمک می کند و این واقعیت که ما این E. coli را در این موش ها پیدا کردیم، نگران کننده است. گاهی اوقات ممکن است مشخص نباشد که تحقیقات انجام شده روی موش چگونه به انسان ترجمه می شود، اما در این مطالعه چگونگی آن کاملاً واضح است.

تیم تحقیقاتی همچنین از این که متوجه شدند موش‌هایی که از رژیم غذایی سرشار از روغن سویا تغذیه می‌شدند، میزان اندوکانابینوئیدها در روده آنها که مولکول‌های شبه شاهدانه هستند که به‌طور طبیعی توسط بدن برای تنظیم طیف وسیعی از فرآیندهای فیزیولوژیکی ساخته شده‌اند، متعجب شدند. در همان زمان، روده موش ها افزایش اکسی لیپین ها را نشان داد که اسیدهای چرب اشباع نشده اکسیژن دار هستند که التهاب را تنظیم می کنند.

دئول گفت: ما قبلاً فهمیده بودیم که اکسی لیپین در کبد با چاقی مرتبط است. برخی از اکسی لیپین ها نیز در کولیت از نظر زیستی فعال هستند. نتیجه مطالعه کنونی ما این است که رژیم غذایی غنی شده با روغن سویا مشابه رژیم فعلی آمریکایی، باعث افزایش میزان اکسی لیپین در روده و کاهش میزان اندوکانابینوئید می شود که با IBD در انسان سازگار است.

این که اکثر غذاهای فرآوری شده در ایالات متحده حاوی روغن سویا هستند، شاید توضیح دهد که چرا بسیاری از آمریکایی ها بیش از مقدار توصیه شده روزانه اسید لینولئیک دارند. علاوه بر این، بیشتر رستوران‌ها در ایالات متحده از روغن سویا استفاده می‌کنند زیرا نسبتا ارزان است.

اسلادک توصیه کرد: سعی کنید از غذاهای فرآوری شده دوری کنید. وقتی روغن می‌خرید، حتماً برچسب حقایق تغذیه‌ای روی آن را بخوانید. سرخ کن های بدون روغن گزینه خوبی هستند زیرا روغن بسیار کمی مصرف می کنند.

خود محققان از روغن زیتون برای پخت و پز و سالاد استفاده می کنند. آنها گفتند که دیگر گزینه های سالم برای پخت و پز روغن نارگیل و روغن آووکادو است. آنها هشدار دادند که روغن ذرت هم دارای مقدار اسید لینولئیک مشابه روغن سویا است.

دئول گفت: ما توصیه می کنیم روغن سویا را در رژیم غذایی خود محدود کنید تا مطمئن شوید که اسید لینولئیک بیش از حد مصرف نمی کنید.