آیا داروهای یائسگی باعث زوال عقل می شود؟

مطالعه جدیدی نشان می‌دهد که درمان جایگزینی هورمونی برای علائم یائسگی ممکن است باعث افزایش خطر زوال عقل شود.

به گزارش تکناک، در سطح جهانی زوال عقل زنان را بیشتر از مردان مبتلا می کند. در حال حاضر یک مطالعه بزرگ دانمارکی ارتباط بین استفاده از درمان جایگزینی هورمونی (HRT) که به عنوان هورمون درمانی دوران یائسگی (MHT) نیز نامیده می شود و شکل گیری بیماری زوال عقل، با توجه به نوع درمان هورمونی، مدت زمان استفاده و سن، مورد بررسی قرار داده است.

داروهای هورمون درمانی یائسگی، علائم رایج یائسگی مانند گرگرفتگی و تعریق شبانه را تسکین می دهد. همچنین تغییرات بیولوژیکی طولانی مدت، مانند کاهش تراکم استخوان، که از کاهش میزان هورمون های طبیعی استروژن و پروژسترون در طول و بعد از یائسگی ناشی می شود را مورد توجه قرار می دهد. این هورمون درمانی شامل قرص هایی است که فقط حاوی استروژن، ترکیبی از استروژن و پروژسترون (نسخه مصنوعی پروژسترون)، چسب های پوستی، ژل ها و کرم ها هستند.

محققان بیمارستان دانشگاه کپنهاگ اطلاعاتی را از 5هزار و 589 مورد زوال عقل و 55 هزار و 890 فرد تحت کنترل بدون زوال عقل و همسن، بین سال‌های 2000 تا 2018 به دست آوردند. همه زنان در شروع مطالعه بین 50 تا 60 سال سن داشتند. تحصیلات، درآمد و شرایط دیگری مانند فشار خون بالا، دیابت و بیماری تیروئید نیز در نظر گرفته شد.

اولین هورمون درمانی مورد بررسی محققان، درمان ترکیبی استروژن و پروژسترون بود. مطالعات قبلی نشان داده‌اند که استروژن بر رشد و پیری نواحی مغز که برای عملکردهای مغزی مانند حافظه که در بیماری‌هایی مانند آلزایمر نقش دارند، تأثیر می‌گذارد. تأثیر پروژسترون بر خطر زوال عقل نامشخص است.

محققان متوجه شدند که در مقایسه با زنانی که هرگز MHT مصرف نکرده‌اند، در افرادی که از درمان استروژن-پرژسترون استفاده کرده‌اند، میزان ابتلا به زوال عقل به هر علت و بیماری آلزایمر 24 درصد افزایش یافته است. این مسئله شامل زنانی می‌شود که درمان ترکیبی MHT را در سن 55 سالگی یا کمتر آغاز کردند.

میزان هوشیاری با استفاده طولانی تر از MHT، بالاتر بود و میزان آن 21درصد برای یک سال یا کمتر از 74درصد برای بیش از 12 سال استفاده ثبت شده است. این میزان بین مصرف مداوم (روزانه) و دوره ای (مصرف روزانه استروژن- پروژسترون که 10 تا 14 روز در ماه مصرف می شود) مشابه بود. استفاده از پروژسترون به تنهایی و استروژن تحویل واژینال با ایجاد زوال عقل ارتباطی نداشت.

محدودیت مطالعه این بود که نمی‌توانست نوع خاصی از زوال عقل یعنی زوال عقل عروقی، را از انواع دیگر تشخیص دهد. زوال عقل عروقی به دلیل آسیب مغزی ناشی از اختلال در جریان خون به مغز است که می تواند پس از سکته مغزی رخ دهد. علاوه بر این، محققان نمی‌توانند این مسئله را رد کنند که آیا زنانی که از داروهای MHT استفاده می‌کنند مستعد ابتلا به علائم یائسگی و زوال عقل هستند یا خیر.

این مطالعه باعث شده است که برخی از افراد جامعه پزشکی در تفسیر نتایج احتیاط کنند. محققان اشاره می کنند که این یک مطالعه مشاهده ای بود و رابطه دقیقی بین MHT و زوال عقل را پیدا نکردند.