فریلنسری در ایران که طی سالهای اخیر به یکی از راههای مهم اشتغال و درآمدزایی، بهویژه برای جوانان و ساکنان مناطق کمبرخوردار تبدیل شده، در ماههای پایانی سال جاری و اختلال و قطعی اینترنت با بحرانی کمسابقه مواجه شده است.
به گزارش سرویس اخبار داخلی تکناک، در حالی که معمولا پایان سال اوج فعالیت و درآمد فریلنسرها محسوب میشود، قطع کامل اینترنت از ۱۸ دیماه و تداوم اختلالهای شدید شبکه، این روند را بهطور جدی مختل کرده و بسیاری از فریلنسرها را با افت شدید پروژه، درآمد و حتی بیکاری کامل روبهرو ساخته است.
فریلنسرهای ایرانی سالهاست با چالشهایی مانند نبود حمایت قانونی، ناپایداری درآمد، وابستگی به ابزارهای خارجی و محدودیتهای اینترنتی دستوپنجه نرم میکنند. آمار رسمی دقیقی از تعداد و درآمد این قشر وجود ندارد، اما طبق برآوردها، بیش از یک میلیون نفر در پلتفرمهای فریلنسینگ داخلی فعالاند و درآمد ماهانه آنها بسته به مهارت و تجربه، از ۱۵ تا ۲۵ میلیون تومان و در موارد حرفهایتر حتی بالاتر تخمین زده میشود. با این حال، نبود قراردادهای پایدار و محدودیت دسترسی به پروژههای بینالمللی، این درآمد را همواره شکننده کرده است.
قطع اینترنت در دیماه، فریلنسرها را وارد وضعیتی بحرانی کرد؛ وضعیتی که فعالان این حوزه از آن با عنوان «فریز فریلنسرها» یاد میکنند. طبق گزارشها، در روزهای ابتدایی قطع اینترنت، حجم پروژهها در برخی پلتفرمها تا ۹۶ درصد کاهش یافت و حتی پس از بازگشت محدود اینترنت، سطح فعالیت تنها به ۲۰ تا ۳۰ درصد حالت عادی رسید.
بیشترین آسیب متوجه حوزههایی مانند تولید محتوا، مدیریت شبکههای اجتماعی، سئو و برنامهنویسی بود. همچنین قطع دسترسی به ابزارهایی مانند GitHub، موتورهای جستوجو و سرویسهای هوش مصنوعی، عملا امکان انجام بسیاری از پروژههای فنی را از بین برد.
شاخصهای فریلنسری در دوره ۲۰ روزه قطع کامل اینترنت، بین ۷۰ تا ۷۵ درصد افت داشتهاند. ثبت پروژهها و ثبتنام فریلنسرهای جدید بهشدت کاهش یافت و هزاران نفر فرصت ورود به بازار کار را از دست دادند. همزمان، اختلافات میان فریلنسرها و کارفرماها افزایش چشمگیری داشت؛ بهطوری که شاخص داوری پروژهها بیش از ۵۰۰ درصد رشد کرد و حتی به مراجعات قضایی انجامید.
کاهش پروژهها، بیکاری گستردهای را بهویژه در میان فریلنسرهای مناطق محروم رقم زده است؛ افرادی که فریلنسینگ تنها منبع درآمدشان محسوب میشود. در کنار این، قطع ارتباط با کارفرماهای خارجی باعث لغو یا تعلیق پروژههای ارزی، آسیب به اعتبار حرفهای و از بین رفتن همکاریهای بلندمدت شده است. بسیاری از فریلنسرهای حرفهای نیز تصمیم به مهاجرت گرفتهاند و نمونههایی از مهاجرت گروهی آنها گزارش شده است.
فراتر از پیامدهای اقتصادی، این بحران اثرات روانی عمیقی نیز بهجا گذاشته است. ناامیدی، اضطراب، افسردگی، احساس قربانی شدن و نگرانی از آینده شغلی در روایتهای فریلنسرها بهوضوح دیده میشود. از آنجا که اینترنت برای فریلنسرها نهتنها ابزار کار، بلکه بستر آموزش و رشد فردی است، قطع آن به توقف یادگیری و آسیب به آینده تحصیلی نیز انجامیده است. مجموع این عوامل، خطر تشدید بیکاری و موج جدیدی از مهاجرت نیروهای ماهر را برای اقتصاد فریلنسری ایران رقم زده است.منبع:خبرآنلاین
