نسخه دسکتاپ واتساپ در ویندوز ۱۱ تا ۲ گیگابایت رم مصرف می‌کند! + تصویر

واتساپ در ویندوز ۱۱ هنگام انجام کاری به‌ سادگی مرور گفت‌وگوها، ۲۱۵۷٫۸ مگابایت از حافظه رم کامپیوتر را اشغال می‌کند.

به‌ گزارش سرویس نرم‌افزار تک‌ناک، این اتفاق در حالی رخ می‌دهد که یک سال از جایگزینی اپلیکیشن بومی واتساپ با نسخه‌ای مبتنی بر WebView2 توسط متا می‌گذرد. اگر واتساپ در کنار این مصرف سرسام‌آور حافظه، عملکرد سریعی داشت، می‌شد با آن کنار آمد. اما نه‌تنها چنین نیست، بلکه گزینه‌های جایگزین، تنها کسری از این میزان رم را مصرف می‌کنند. واقعا مشخص نیست مهندسان متا چه می‌کنند!

دلیل مصرف رم بالای واتساپ در ویندوز ۱۱

بیشتر بخوانید: قابلیت‌های کاربردی مایکروسافت تیمز که احتمالا از وجود آنها خبر ندارید

بررسی گروه پردازش‌های واتساپ در Task Manager نشان می‌دهد که این برنامه ۱۰ فرایند مجزا دارد. زبانه WhatsApp WebView2 به‌تنهایی ۱۲۳۴٫۷ مگابایت رم مصرف می‌کند. فرایند گرافیکی WebView2 نیز ۵۲۱٫۳ مگابایت حافظه اشغال کرده است. در همین حال، WhatsApp.Root به ۲۴۵٫۱ مگابایت و WebView2 Manager به ۸۸٫۶ مگابایت رم نیاز دارند؛ مقداری که تقریبا با کل حافظه مصرفی نسخه بومی واتساپ در یک سال قبل برابری می‌کند. این نسخه وب‌محور هنگام پیمایش گفت‌وگوها، ۲۸٫۶ درصد از ظرفیت پردازنده را نیز به کار گرفت و فعالیت دیسک را به ۱۱٫۶ مگابایت‌برثانیه رساند.

برای مقایسه، متا در نوامبر ۲۰۲۵ اپلیکیشن بومی واتساپ را کنار گذاشت و نسخه جدید را به پوسته‌ای مبتنی بر WebView2 تبدیل کرد که وب‌سایت web.whatsapp.com را در محیط اج اجرا می‌کند. در نخستین آزمایش‌ها، نسخه قدیمی UWP در حالت بیکاری کمتر از ۱۰۰ مگابایت و هنگام پیمایش گفت‌وگوها حدود ۲۵۰ مگابایت رم مصرف می‌کرد. در مقابل، نسخه مبتنی بر WebView2 در حالت بیکاری به حدود ۶۰۰ مگابایت و هنگام پیمایش به ۱٫۲ گیگابایت رم نیاز داشت. اختلاف در تماس‌های تصویری نیز چشمگیر بود و مصرف حافظه به‌ترتیب به حدود ۹۰۰ مگابایت در نسخه جدید و ۳۱۶ مگابایت در نسخه قدیمی می‌رسید. این نمونه‌ای آشکار از پسرفت کیفیت محصول در گذر زمان است!

در ماه ژوئن نیز واتساپ ویندوز ۱۱ حدود ۱٫۲ گیگابایت رم مصرف می‌کرد، اما اکنون این رقم از مرز ۲ گیگابایت عبور کرده است. مصرف بالای رم زمانی قابل‌ تحمل‌تر بود که دست‌کم با عملکرد سریع‌تری همراه می‌شد. اما تعویض گفت‌وگوها همچنان حدود یک ثانیه زمان می‌برد، پیمایش پیام‌ها با وقفه و ناپیوستگی همراه است و علامت تیک ارسال پیام نیز با تاخیر نمایش داده می‌شود. این وضعیت در حالی است که صفحه پشتیبانی رسمی واتساپ پیش‌تر تاکید کرده بود که نسخه‌های بومی این برنامه برای ویندوز و مک، «عملکرد و قابلیت اطمینان بیشتری» دارند. با وجود این ادعا، متا کاربران را از حساب‌های آنها خارج کرد تا به استفاده از نسخه وب‌محور جدید سوق دهد.

واتساپ وب رم کمتری مصرف می‌کند

برای مطالعه بیشتر: نسخه جدید نرم‌افزار Rufus با رفع باگ NTFS منتشر شد

واتساپ وب هم، برخلاف تصوری که ممکن است وجود داشته باشد، چندان کم‌مصرف نیست. بررسی بخش مدیریت وظایف مرورگر اج نشان داد زبانه واتساپ حدود ۷۰۰ مگابایت رم اشغال می‌کند. مصرف حافظه واتساپ وب در طول استفاده افزایش پیدا می‌کند و این روند هنگام پیمایش پیام‌های متنی محسوس‌تر است.

با وجود این‌، آزمایش‌ها نشان دادند این نسخه در مقایسه با اپلیکیشن دسکتاپ واتساپ در ویندوز ۱۱ عملکرد روان‌تری دارد. البته یک عامل مهم در این مقایسه نقش دارد؛ اگر مرورگر پیش‌فرض شما اج باشد، معمولا همیشه باز می‌ماند. به همین دلیل، اجرای واتساپ وب در یکی از زبانه‌های آن، برخلاف اجرای اپلیکیشن دسکتاپ، افت عملکرد چشمگیری ایجاد نمی‌کند؛ چرا که نسخه دسکتاپ واتساپ در ویندوز ۱۱ در عمل مرورگر دیگری را برای اجرای واتساپ به سیستم تحمیل می‌کند.

برای بررسی مصرف حافظه در چند حساب، حساب شخصی و حساب تجاری واتساپ را در دو زبانه جداگانه اج باز کردیم. این زبانه‌ها به‌ترتیب ۵۹۳٫۴ و ۵۶۲٫۸ مگابایت رم مصرف کردند. بنابراین، مجموع مصرف حافظه برای دو حساب به حدود ۱٫۱۶ گیگابایت رسید؛ رقمی که همچنان بسیار کمتر از بیش از ۲ گیگابایت رم مصرفی تنها یک حساب در نسخه دسکتاپ واتساپ در ویندوز ۱۱ است.

واتساپ وب را می‌توان به‌عنوان یک اپلیکیشن روی ویندوز نصب کرد. مرورگر اج هنگام ورود به وب‌سایت واتساپ، آیکون “Install WhatsApp Web app” را نمایش می‌دهد که امکان نصب نسخه وب در قالب یک برنامه مستقل را فراهم می‌کند. در نگاه نخست، آمار Task Manager شگفت‌انگیز بود و مصرف رم “WhatsApp Web” را تنها ۲٫۵ مگابایت نشان می‌داد؛ عددی که بیش از حد مطلوب به نظر می‌رسید.

حتما بخوانید: مایکروسافت از بزرگ‌ترین به‌روزرسانی DirectX Raytracing رونمایی کرد

اما پردازش اصلی در پس‌زمینه اج انجام می‌شد. فرایند “App: web.whatsapp.com” به‌تنهایی ۵۷۹٫۶ مگابایت رم مصرف می‌کرد. با وجود این‌، حتی با احتساب این فرایند نیز مصرف حافظه واتساپ وب کمتر از اپلیکیشن دسکتاپ واتساپ در ویندوز ۱۱ بود که در همان شرایط حدود ۷۲۰٫۹ مگابایت رم اشغال می‌کرد. تا پیش از این، قابلیت برقراری تماس تنها مزیت مهم اپلیکیشن دسکتاپ نسبت به نسخه وب بود، اما این برتری هم دیگر وجود ندارد.

واتساپ در ماه ژوئیه قابلیت تماس صوتی و تصویری را به نسخه وب اضافه کرد و امکانات دیگری مانند اشتراک‌گذاری صفحه‌نمایش، زبانه اختصاصی تماس‌ها با تاریخچه و فهرست تماس‌های محبوب، انتقال تماس میان دستگاه‌ها، اتاق انتظار برای تماس‌های گروهی، قابلیت QuickHD برای بهبود کیفیت ویدیو و فناوری حذف نویز را نیز در اختیار کاربران قرار داد. این امکانات به‌ صورت تدریجی منتشر می‌شوند.

واتساپ وب قابلیت‌های دیگری را نیز معرفی کرده است. کاربران اکنون می‌توانند تاریخچه پیام‌ها را با اعضای جدید گروه به اشتراک بگذارند، از تم‌های گفت‌وگو و تصاویر پس‌زمینه سفارشی استفاده کنند، با نماد قلب به وضعیت‌ها واکنش نشان دهند و از گفت‌وگوهای خود خروجی فایل دریافت کنند. تنها نقطه‌ضعف باقی‌مانده به قابلیت Resume در ویندوز ۱۱ مربوط می‌شود. این قابلیت هنگام بازگشت به فعالیت قبلی، همواره اپلیکیشن دسکتاپ واتساپ را اجرا می‌کند و در نتیجه، برای کاربرانی که نسخه مرورگری را ترجیح می‌دهند، کاربردی نخواهد بود.

واتساپ باید از تلگرام الگو بگیرد

مرتبط: کروم و اج به قابلیت مهم حریم خصوصی مجهز می‌ شوند

تلگرام دسکتاپ حتی با وجود عضویت در گروه‌هایی که روزانه هزاران پیام در آنها منتشر می‌شود، تنها ۳۴۰٫۱ مگابایت از حافظه رم رایانه را اشغال می‌کند. بررسی Task Manager نیز نشان می‌دهد تنها فرایند جانبی این برنامه به گفت‌وگوی فعال اختصاص دارد؛ وضعیتی که در تضاد آشکار با انبوه فرایندهای WebView2 واتساپ در ویندوز ۱۱ قرار می‌گیرد. البته این مقایسه از نظر فنی کاملا هم‌سطح نیست، زیرا مخاطبان و الگوی استفاده از دو پیام‌رسان یکسان نیستند.

با وجود این محدودیت، تلگرام از نظر قابلیت‌ها و تجربه کاربری برتری محسوسی نسبت به واتساپ دارد. تیم توسعه این پیام‌رسان نیز در حفظ و به‌روزرسانی نسخه ویندوز، عملکردی پیوسته و قابل‌ اعتماد داشته است؛ رویکردی که شایسته توجه است. این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بدانیم تلگرام در مقایسه با متا، شرکتی بسیار کوچک‌تر محسوب می‌شود.

نمونه جالب‌تر، پروژه‌ای به نام ZapFast است که کارمین پائولینو، توسعه‌دهنده مستقل، آن را ساخته است. ZapFast یک کلاینت بومی واتساپ است که با زبان Rust برای سیستم‌عامل‌های ویندوز، macOS و لینوکس توسعه یافته است و بدون استفاده از موتور مرورگر، از طریق قابلیت اتصال دستگاه همراه به حساب واتساپ متصل می‌شود. پائولینو در آزمایش خود روی لینوکس گزارش کرده است که ZapFast در حالت بیکاری تنها حدود ۱۵۰ مگابایت رم مصرف می‌کند؛ درحالی‌که واتساپ وب در مرورگر کروم به ۱٫۱۳ گیگابایت حافظه نیاز دارد.

خبر پیشنهادی: مرورگر مایکروسافت اج بدون بستن زبانه‌ها به‌روزرسانی می‌شود

البته استفاده از ZapFast توصیه نمی‌شود. این پروژه هنوز قابلیت‌هایی مانند: تماس، وضعیت و انجمن‌ها را ارائه نمی‌دهد، اما محدودیت مهم‌تر به غیررسمی بودن آن مربوط است. وب‌سایت پروژه هشدار می‌دهد که «استفاده از یک کلاینت غیررسمی ممکن است ناقض شرایط خدمات واتساپ باشد و باعث تعلیق حساب کاربری شود.» هرچند، این پروژه پرسش مهمی را مطرح می‌کند: وقتی یک توسعه‌دهنده مستقل می‌تواند به‌تنهایی کلاینتی بومی برای واتساپ بسازد، چرا متا از انجام همین کار ناتوان است؟

توجیه متا برای حفظ نسخه وب‌محور واتساپ در ویندوز ۱۱

ساتیا نادلا اعلام کرده است که ویندوز ماهانه ۱٫۶ میلیارد کاربر دارد و واتساپ نیز محبوب‌ترین پیام‌رسان جهان است. از سوی دیگر، آمار نظرسنجی سپتامبر استیم نشان می‌دهد سهم ویندوز از سیستم‌عامل‌های مورد استفاده کاربران این پلتفرم به ۹۵٫۰۳ درصد می‌رسد، درحالی‌که سهم macOS تنها ۱٫۹۲ درصد است. هرچند این آمار به جامعه گیمرها محدود می‌شود، اما همچنان نشان‌دهنده گستردگی استفاده از ویندوز است. با وجود چنین جایگاهی، متا برای کاربران مک نسخه‌ای بومی از واتساپ عرضه می‌کند، اما کاربران ویندوز 11 همچنان باید با نسخه وب‌محوری کنار بیایند که عملکرد ضعیف‌تری دارد.

اولویت دادن توسعه‌دهندگان به مک در عرضه نرم‌افزارهای پولی قابل‌درک است، زیرا این باور وجود دارد که کاربران مک آمادگی بیشتری برای پرداخت هزینه نرم‌افزار دارند. اما واتساپ یک اپلیکیشن رایگان است و چنین توجیهی در مورد آن صدق نمی‌کند. بنابراین، تصمیم متا برای محروم کردن کاربران ویندوز از نسخه‌ای بومی و بهینه، منطقی به نظر نمی‌رسد.

از طرف دیگر، چارچوب توسعه WinUI اکنون به بلوغ بیشتری رسیده و سرانجام کنترل‌های پایه‌ای را در اختیار توسعه‌دهندگان قرار داده است که سال‌ها از کمبود آنها رنج می‌برد. حتی تیم طراحی مایکروسافت توانست با استفاده از یک گردش کار مبتنی بر هوش مصنوعی عامل‌محور، نمونه اولیه قابلیت جدید تست سرعت در ویندوز ۱۱ را تنها طی یک روز طراحی کند.

در همین زمان، متا در ماه آوریل مدل هوش مصنوعی Muse Spark را معرفی و پیش‌بینی کرده است که هزینه‌های سرمایه‌ای این شرکت در سال جاری به ۱۳۵ تا ۱۴۵ میلیارد دلار برسد؛ بخش بزرگی از این سرمایه‌گذاری نیز صرف توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی خواهد شد. با چنین منابع مالی گسترده‌ای، اختصاص چند مهندس یا حتی تعدادی عامل هوش مصنوعی برای توسعه یک اپلیکیشن بومی ویندوز نباید کار دشواری باشد.

نکته تاسف‌بار این است که واتساپ زمانی توجه بیشتری به پلتفرم ویندوز نشان می‌داد. نسخه بتای این پیام‌رسان روی Windows Phone تجربه کاربری مناسبی داشت و نسخه UWP آن نیز در ویندوز ۱۱ سریع و روان اجرا می‌شد. حتی Microsoft Teams که خود یک اپلیکیشن مبتنی بر وب است و حجم زیادی از رم را مصرف می‌کند، به‌اندازه واتساپ با کندی و تاخیر مواجه نیست. البته این مقایسه به معنای تایید عملکرد Teams نیست، بلکه نشان می‌دهد وضعیت واتساپ در ویندوز ۱۱ تا چه اندازه نامطلوب شده است.