بازار طلا در ایران این روزها بیش از هر زمان دیگری زیر سایه همزمان نرخ دلار، قیمت جهانی اونس و تحولات ژئوپلیتیکی قرار گرفته است؛ متغیرهایی که هر کدام بهتنهایی میتوانند مسیر قیمتها را تغییر دهند و در کنار هم، تصویری پیچیده و چندلایه از آینده قیمت طلای داخلی بسازند.
به گزارش سرویس اخبار داخلی تکناک، در حالی که شوک نفتی ناشی از جنگ اخیر، تورم جهانی را بالا برده و انتظارات از کاهش نرخ بهره در آمریکا را تضعیف کرده است، در داخل کشور نیز فشارهای ساختاری اقتصاد ایران، از جمله کسری بودجه، تحریمها و محدودیتهای ارزی، همچنان بر نرخ دلار اثر میگذارند. حاصل این شرایط، بازاری است که تحلیلگران برای آن چهار سناریوی اصلی ترسیم میکنند و در اغلب آنها، طلا در سطوح فعلی همچنان دارایی ارزشمندی ارزیابی میشود.
سناریوی اول: ادامه وضع موجود؛ آتشبس نیمبند و شرایط نه جنگ نه صلح فعلی
در نخستین سناریو، وضعیت کنونی بدون تحول جدی ادامه پیدا میکند؛ یعنی جنگ بهطور رسمی تمام نشده، اما درگیری گستردهای هم در جریان نیست. در چنین حالتی، بسیاری از تحلیلگران انتظار دارند کماکان اونس جهانی طلا در محدوده ۴۳۰۰ تا ۴۷۰۰ دلار نوسان کند و قیمتها با هر خبر و اظهار نظر جدید به بالا یا پایین متمایل شود.
در داخل کشور نیز با توجه به تورم موجود، فشار ارزی و افزایش انتظارات تورمی، نرخ دلار میتواند در مسیر صعودی باقی بماند. بر همین اساس، پیشبینیهای سرانگشتی و با توجه به تورم اعلامی فروردین ماه (۵۰.۶ درصد) از رسیدن دلار به بالاتر از ۲۰۰ هزار تومان تا پایان سال سخن میگویند. ترکیب این دو عامل، یعنی اونس نسبتاً بالا و دلار افزایشی، میتواند طلای ۱۸ عیار را تا پایان سال دست کم به محدوده ۲۵ میلیون تومان در هر گرم برساند.
سناریوی دوم: توافق بدون دستاورد چشمگیر برای ایران
در این سناریو، توافقی رخ میدهد اما آثار اقتصادی آن برای ایران محدود است. از منظر جهانی، کاهش تنشها میتواند بخشی از نگرانیهای تورمی را تخلیه کند و در نتیجه بانکهای مرکزی، بهویژه فدرال رزرو، امکان داشته باشند که سیاستهای انقباضی خود را تعدیل کنند. در چنین شرایطی، برخی تحلیلگران حتی از بازگشت اونس به بالای ۵۰۰۰ دلار نیز سخن میگویند.
اما در ایران، اگر مشکلات ساختاری اقتصاد، کسری بودجه و محدودیتهای ارزی همچنان ادامه داشته باشد، دلار الزاماً افت محسوسی نخواهد کرد و چهبسا همپای تورم داخلی در مسیر صعودی باقی بماند. در چنین حالتی، باز هم عبور دلار از مرز ۲۰۰ هزار تومان محتمل است. جمع این دو متغیر، میتواند قیمت طلای خام ۱۸ عیار را تا پایان سال به بالاتر از ۲۸ میلیون تومان در هر گرم برساند.
سناریوی سوم: توافق با دستاوردهای چشمگیر برای ایران
در سناریوی سوم، توافقی حاصل میشود که برای ایران دستاوردهای اقتصادی قابل توجهی به همراه دارد؛ از جمله بهبود دسترسی به منابع ارزی، کاهش فشار تحریمها، روانتر شدن صادرات و افزایش عرضه ارز در بازار داخلی. در این حالت، احتمال ریزش موقت نرخ دلار وجود دارد و همین امر میتواند اثر رشد اونس جهانی را تا حدی خنثی کند.
اگرچه در بازار جهانی ممکن است طلا تحت تأثیر شرایط تورمی و انتظارات نرخ بهره همچنان در سطوح بالایی قرار داشته باشد، اما افت نرخ ارز داخلی میتواند باعث شود طلا در بازار ایران بهطور موقت حتی به زیر ۱۵ میلیون تومان در هر گرم سقوط کند. با این حال، بسیاری از تحلیلگران چنین افتی را بیشتر موقت و اصلاحی میدانند تا پایدار.
سناریو چهارم: آغاز دوباره جنگ و شکلگیری یک درگیری گسترده
چهارمین سناریو، بازگشت تنشها و آغاز یک جنگ گستردهتر است. در این حالت، بازار جهانی با شوک جدید نفتی روبهرو میشود و بهتبع آن تورم جهانی بار دیگر افزایش مییابد. بر اساس این سناریو، بانکهای مرکزی ممکن است ناچار شوند نرخ بهره را بالا نگه دارند یا حتی بهسمت افزایش مجدد آن حرکت کنند؛ موضوعی که میتواند فشار نزولی بر اونس وارد کرده و آن را تا کانال ۳۰۰۰ دلاری پایین بیاورد.
در مقابل، اقتصاد ایران نیز از تبعات چنین سناریویی مصون نخواهد ماند و نرخ دلار میتواند مانند سناریوهای گذشته تا کانال ۲۰۰ هزار تومان یا بالاتر صعود کند. برآیند این دو نیرو، یعنی افت احتمالی اونس جهانی و رشد نرخ ارز داخلی، میتواند قیمت طلا را در ایران در محدوده ۱۸ تا ۲۲ میلیون تومان نگه دارد؛ بازهای که در سه ماه اخیر نیز نوسانهایی نزدیک به آن مشاهده شده است.
جمعبندی این سناریوها نشان میدهد که طلا در قیمتهای فعلی، از نگاه بسیاری از تحلیلگران، همچنان ارزنده محسوب میشود. استدلال اصلی این است که فاصله گرفتن قیمت از سطوح ۱۷ تا ۱۸ میلیون تومان و حرکت به سطوح پایینتر، جذابیت خرید را بیشتر میکند و هرچه قیمتها از این ناحیه دورتر شوند، احتمال بازگشت تقاضا افزایش مییابد.
البته این به معنای نبود ریسک نیست. بازار طلا، بهویژه در شرایطی که هم از سمت سیاست خارجی و هم از سمت اقتصاد داخلی تحت فشار است، همچنان میتواند نوسانهای تند و مقطعی را تجربه کند. با این حال، از منظر تحلیلی، شانس رشد قیمت در شرایط کنونی بیشتر از شانس ریزش عمیق ارزیابی میشود. به همین دلیل برخی کارشناسان توصیه میکنند که سرمایهگذاران در صورت پذیرش ریسک، بهجای ورود یکباره، خرید پلهای را در دستور کار قرار دهند./منبع:مهر
