کشف ویروس فلج اطفال در ۳ کشور اروپایی

01

از 01

منبع غنی اطلاعات درباره ویروس فلج اطفال

نظارت بر فاضلاب، که در دوران همه‌گیری ویروس کرونا بیشتر مورد توجه قرار گرفت، ابزاری مؤثر برای شناسایی زودهنگام شیوع بیماری‌ها است.

فاضلاب حاوی اطلاعات زیادی از ویروس‌ها، باکتری‌ها، قارچ‌ها و مواد شیمیایی است. تجزیه و تحلیل این مواد می‌تواند اطلاعات مفیدی برای مقامات بهداشتی فراهم کند.

در سه کشور ذکر شده، آزمایش‌های فاضلاب نشان داد که ویروس پولیوی شناسایی شده، از واکسن حاصل شده است. با وجود این، هیچ موردی از فلج اطفال در این کشورها گزارش نشده است.

ویروس‌های مشتق‌شده از واکسن، از ویروس پولیوی ضعیف ‌شده‌ای به‌ وجود می‌آیند که در واکسن خوراکی پولیو وجود دارد. اگر این ویروس ضعیف‌شده در جمعیت‌های واکسینه ‌نشده، یا کم‌ واکسینه‌ شده، یا در افرادی با سیستم ایمنی ضعیف (مثل افرادی که پیوند عضو یا شیمی‌درمانی کرده‌اند) برای مدت طولانی گردش کند، می‌تواند تغییر ژنتیکی پیدا کند و به شکلی خطرناک تبدیل شود.

در این مورد، ممکن است ویروس از فردی که علائم ندارد و آلوده شده است، به فاضلاب ریخته باشد. همچنین امکان دارد فردی که به تازگی با واکسن خوراکی واکسینه شده، ویروس را در فاضلاب ریخته باشد که بعدها تکامل یافته و جهش‌هایی پیدا کرده است که باعث فلج می‌شود.

یک نوع دیگر واکسن به نام واکسن پولیو غیرفعال (IPV) وجود دارد، که نمی‌تواند به شکلی خطرناک تغییر کند. اما این واکسن گران‌تر و پیچیده‌تر است و برای تزریق آن نیاز به کارکنان بهداشتی آموزش‌دیده و تجهیزات خاص می‌باشد.

به همین دلیل امکان دارد در کشورهای فقیر که نیاز به واکسیناسیون بیشتر است، استفاده از آن دشوار باشد.

البته موضوع گفته شده به این معنی نیست که واکسن خوراکی پولیو بی‌فایده است. بالعکس، این واکسن‌ها در ریشه‌کنی بسیاری از سویه‌های ویروس پولیو در سطح جهان نقش بزرگی داشته‌اند. مشکل اصلی زمانی است که پوشش واکسیناسیون کافی نباشد.

در سال 2023، پوشش واکسیناسیون فلج اطفال در کودکان یک‌ ساله‌ در اروپا حدود 95 درصد بود.

در کشورهای اسپانیا، آلمان و لهستان، پوشش واکسیناسیون با سه دوز بین 85 تا 93 درصد است، که از بیشتر افراد در برابر بیماری شدید محافظت می‌کند. اما گروه‌هایی که واکسن کمتری دریافت کرده‌اند یا افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، هنوز در خطر هستند.

تلاش‌های جهانی برای مبارزه با فلج اطفال طی سه دهه اخیر پیشرفت زیادی داشته است، اما بحران‌های انسانی مانند: جنگ، بلایای طبیعی و تغییرات اقلیمی باعث اختلال در برنامه‌های واکسیناسیون شده‌اند.

در حال حاضر، حدود 30 درصد از کشورهای دنیا پوشش واکسیناسیون زیر 80 درصد دارند و در برخی کشورها این رقم به 36 درصد هم می‌رسد. هرگونه تأخیر یا اختلال بیشتر در برنامه‌های واکسیناسیون می‌تواند خطرناک باشد.

برای حفظ پیشرفت‌ها و جلوگیری از بازگشت فلج اطفال، نیاز به اقدامات بیشتری وجود دارد. همه‌گیری ویروس کرونا به ما نشان داد که ویروس‌ها مرز نمی‌شناسند و تنها راه دفاع مؤثر در برابر این بیماری‌ها، واکسیناسیون گسترده و پایدار است.

در نهایت، سیستم‌های نظارت بر فاضلاب در اسپانیا، لهستان و آلمان هشدارهایی را صادر کرده‌اند، که نشان می‌دهد این روش نظارت می‌تواند به مقامات بهداشتی کمک کند تا سریع‌تر و بهتر با بیماری‌های واگیردار مقابله کنند.