نصب ردیاب مخفی در محموله‌های تراشه هوش مصنوعی ارسالی آمریکا به چین

طبق گزارشی جدید، مقامات آمریکایی به صورت مخفیانه در محموله‌های حاوی تراشه‌های هوش مصنوعی NVIDIA و AMD که از طریق شرکت‌هایی مانند Dell و Supermicro به مقصد چین ارسال می‌شده، ردیاب‌های جاسازی کرده‌اند.

به گزارش تکناک به نقل از رویترز، این رهگیرها در محموله‌های هدفمند شرکت‌های Dell و Super Micro که شامل تراشه‌های Nvidia و AMD بوده‌اند، نه‌تنها در بسته‌بندی، بلکه حتی در خود سرورها تعبیه شده‌اند.

طبق این گزارش، نصب این رهگیرها تنها در محموله‌هایی انجام می‌شود که احتمال انحراف آن‌ها به چین بالا ارزیابی شده است. با وجود ارزان بودن این فناوری، نصب گسترده آن در تمام سرورها هنگام عبور از گمرک هزینه‌بر خواهد بود؛ بنابراین، به نظر می‌رسد این اقدام بخشی از تحقیقات خاص در پرونده‌های قاچاق باشد. هرچند این فرایند معمولاً به حکم دادگاه نیاز دارد، اما برخی مأموران اجرای قوانین صادرات می‌توانند با تأیید اداری نیز آن را انجام دهند.

تامزهاردور می‌نویسد که رهگیرها ممکن است در کانتینرهای حمل، بسته‌بندی سرورها یا حتی داخل رک‌های سرور نصب شوند. منابعی که با این روند آشنا هستند، مدعی شده‌اند تصاویر و ویدئوهایی از خارج کردن این دستگاه‌ها از سرورهای Dell و Super Micro مشاهده کرده‌اند که برخی به اندازه یک گوشی هوشمند بزرگ بوده‌اند. حتی اسناد دادگاه در یک پرونده قاچاق میلیون‌ها دلار تراشه به چین نشان می‌دهد که یکی از متهمان به همدستانش هشدار داده بود «بررسی کنند که آیا رهگیری روی دستگاه نصب شده یا خیر».

شرکت Nvidia و نهادهای رسمی آمریکا از جمله وزارت بازرگانی، وزارت امنیت داخلی و FBI در واکنش به این خبر از اظهار نظر خودداری کرده‌اند. با این حال، منابع Reuters تأیید کرده‌اند که این سازمان‌ها معمولاً در چنین پرونده‌هایی نقش دارند.

در حالی که مدیرعامل Nvidia، Jensen Huang، بارها ارسال غیرقانونی تراشه‌های پیشرفته این شرکت به چین را رد کرده، گزارش‌ها از وجود یک بازار سیاه گسترده برای این محصولات حکایت دارد. تنها در سه‌ماهه گذشته، حدود یک میلیارد دلار تراشه Nvidia به‌صورت غیررسمی به شرق آسیا منتقل شده است.

دولت آمریکا با استناد به ماهیت «دوکاربردی» فناوری هوش مصنوعی که در حوزه‌های غیرنظامی و نظامی قابل استفاده است، محدودیت‌های صادراتی سختگیرانه‌ای را علیه چین اعمال کرده است. با این حال، منتقدانی همچون وزیر پیشین بازرگانی آمریکا این سیاست‌ها را ناکارآمد دانسته و کنترل پیشرفت چین در صنعت تراشه را «بیهوده» توصیف کرده‌اند.

دولت ترامپ این محدودیت‌ها را تشدید کرده و حتی در آوریل ۲۰۲۵، صادرات دو مدل Nvidia H20 و AMD MI308 را که برای انطباق با قوانین اولیه طراحی شده بودند، ممنوع کرده است. هرچند این محدودیت بعداً لغو شد، اما نسخه‌های قدرتمندتر این تراشه‌ها همچنان مشمول ممنوعیت صادرات به چین هستند. اخیراً دو شرکت AMD و Nvidia توافق کرده‌اند ۱۵ درصد از درآمد فروش این مدل‌ها را در ازای دریافت مجوز صادرات به دولت آمریکا پرداخت کنند؛ توافقی که بی‌سابقه خوانده شده است.

همزمان، متحدان آمریکا مانند سنگاپور نیز برای جلوگیری از عبور تراشه‌های پیشرفته از مرزهایشان اقدام کرده‌اند. همچنین، طرحی در کنگره ارائه شده که شرکت‌های آمریکایی سازنده تراشه‌های هوش مصنوعی را ملزم به نصب فناوری رهگیری جغرافیایی در محصولاتشان می‌کند؛ اقدامی که Nvidia با آن مخالف است و آن را عاملی برای افزایش آسیب‌پذیری محصولات در برابر هکرها می‌داند. این تحولات باعث شده دولت چین نسبت به سلامت و یکپارچگی تراشه‌های آمریکایی تردید کند و استفاده از آن‌ها را کاهش دهد.