شرکت آمریکایی AST SpaceMobile ماهوارهٔ BlueBird 6 را با هدف راهاندازی شبکه موبایلی ماهوارهای با امکان اتصال مستقیم گوشیهای هوشمند معمولی به اینترنت ماهوارهای بدون نیاز به دیش یا تجهیزات جانبی با موفقیت به فضا پرتاب کرد.
به گزارش سرویس هوافضا تکناک، شرکت AST SpaceMobile این ماهواره را با استفاده از موشک هندی LVM3 از مرکز فضایی ساتیش داوان به مدار زمین فرستاد. ماهوارهٔ BlueBird 6 از نظر ابعاد، تقریباً سه برابر بزرگتر از نمونههای پیشین این شرکت است و عنوان بزرگترین ماهوارهٔ تجاری فعال در مدار زمین را به خود اختصاص داده است. این پرتاب، نخستین گام عملی AST برای استقرار نسل جدیدی از ماهوارهها به شمار میرود که قرار است ستون فقرات شبکه موبایلی ماهوارهای این شرکت را تشکیل دهند.
هدف اصلی AST SpaceMobile ایجاد نخستین شبکه موبایلی ماهوارهای است که بتواند خدمات اینترنتی ماهواره ای پرسرعت را مستقیماً به گوشیهای هوشمند ارائه دهد. این شبکه قرار است بدون نیاز به دیش، آنتن یا سختافزار جانبی، ارتباط تلفن همراه کاربران را حتی در مناطق فاقد پوشش زمینی برقرار کند. با این اقدام، AST عملاً خود را بهعنوان رقیبی مستقیم برای پروژهٔ استارلینک اسپیسایکس معرفی کرده است.
بخوانید: رویای اینترنت ماهوارهای موبایل استارلینک رنگ واقعیت میگیرد
این شرکت پیشتر در سپتامبر ۲۰۲۲ نخستین ماهوارهٔ آزمایشی خود با نام BlueWalker 3 را پرتاب کرده بود. AST یک سال بعد با استفاده از همان ماهوارهٔ نمونهٔ اولیه، موفق شد نخستین تماس تلفنی 5G را از فضا با یک گوشی هوشمند معمولی برقرار کند؛ رویدادی که توجه گستردهٔ صنعت مخابرات و فضا را به خود جلب کرد. این آزمایش، اثباتی عملی برای امکانپذیری ایجاد «دکلهای مخابراتی فضایی» محسوب میشد.
پس از آن، شرکت AST پنج ماهوارهٔ دیگر از سری BlueBird را به مدار زمین فرستاد و اکنون اعلام کرده است که قصد دارد در مجموع ۲۴۳ ماهوارهٔ دیگر را نیز پرتاب کند. ماهوارههای BlueBird بهدلیل ابعاد بزرگ و آرایههای خورشیدی گسترده، در میان بزرگترین ماهوارههای تجاری مدار زمین قرار میگیرند. ماهوارهٔ نمونهٔ اولیه پس از باز شدن کامل آرایهٔ خود، به مساحتی معادل ۶۴متر مربع رسید و افزایش قابل توجهی در درخشندگی آن مشاهده شد.
نسل جدید این ماهوارهها با BlueBird 6 وارد مرحلهای تازه شده است. این ماهواره پس از باز شدن کامل، آرایهای به مساحت حدود ۲۲۳ متر مربع، خواهد داشت. چنین ابعادی، BlueBird 6 را به بزرگترین ماهوارهٔ فعال در فضا تبدیل میکند. شرکت AST اعلام کرده است که هر یک از این ماهوارهها قادر خواهند بود تا ۱۰ گیگاهرتز پهنای باند را پشتیبانی کنند و سرعتی در حدود ۱۲۰ مگابایت بر ثانیه را برای هر تلفن همراه فراهم سازند.
پیشنهادی: اولین قطعی سراسری اینترنت ماهوارهای استارلینک در سال ۲۰۲۵ رخ داد
AST SpaceMobile برنامهریزی کرده است که تا پایان سال ۲۰۲۶ بین ۴۵ تا ۶۰ ماهوارهٔ دیگر از نسل جدید خود را به مدار زمین ارسال کند. این شرکت انتظار دارد که با تکمیل این مرحله، بتواند سرویس اینترنتٔ 5G را در سراسر ایالات متحده و برخی بازارهای اولیهٔ دیگر ارائه دهد و پوشش سلولی را به مناطقی گسترش دهد که تاکنون از دسترس شبکههای زمینی خارج بودهاند.
در مقابل، اسپیسایکس با بیش از ۹ هزار ماهوارهٔ فعال، حدود ۶۰ درصد از کل ماهوارههای مدار زمین را در اختیار دارد. با این حال، تفاوت اصلی در رویکرد دو شرکت دیده میشود. ماهوارههای AST اگرچه تعداد کمتری دارند، اما از آنتنهای بسیار بزرگتری بهره میبرند و بر ارائهٔ اتصال مستقیم به تلفن همراه بدون سختافزار اضافی تمرکز کردهاند.
بخوانید: رقابت شدید استارلینک با رقبای چینی برای تسلط بر اینترنت ماهوارهای
رقابت میان این دو شرکت به حوزههای حقوقی و نظارتی نیز کشیده شده است. اسپیسایکس در ماه ژوئیهٔ گذشته با ارسال نامهای به کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا، نسبت به پیامدهای افزایش ماهوارههای AST برای پایداری مدار پایین زمین ابراز نگرانی کرد. در مقابل، AST SpaceMobile اسپیسایکس را به تلاش برای ارعاب و فشار بر رقبا متهم کرده است.
در حالی که این رقابت صنعتی شدت میگیرد، تعداد فزایندهٔ ماهوارهها نگرانیهایی دربارهٔ ازدحام مدار زمین و تأثیر آن بر رصد آسمان شب ایجاد کرده است. با این حال، پرتاب BlueBird 6 نشان میدهد که رقابت برای تسلط بر آیندهٔ ارتباطات فضایی وارد مرحلهای جدی و تعیینکننده شده است.
