فهرست مطالب
جنگ الکترونیک به یکی از مولفههای تعیینکننده در منازعات مدرن تبدیل شده است که طیف نامرئی فناوریهای پشتیبان ارتباطات، ناوبری و سامانههای شناسایی را هدف قرار میدهد.
به گزارش سرویس فناوری تکناک، امروزه با اخلال در سیگنالها، حسگرها و شبکههای ارتباطی، نیروهای نظامی قادر هستند بدون شلیک حتی یک گلوله، زیرساخت عملیاتی دشمن را مختل و توان رزمی او را فلج کنند. فناوریهای نوظهور، سیمای نبردهای قرن بیستویکم را به سرعت بازتعریف میکنند و در این میان، صیانت از طیف الکترومغناطیسی به یک اولویت راهبردی تبدیل شده است، چرا که از دست دادن کنترل ارتباطات در میدان نبرد، به معنای واگذاری برتری عملیاتی خواهد بود.
در ادامه، ۷ نوآوری کلیدی در حوزه جنگ الکترونیک معرفی میشود؛ فناوریهایی که میتوانند توازن قوا را تغییر دهند و سرنوشت جنگها را رقم بزنند.
حتما بخوانید: رونمایی از نخستین پهپاد FPV فیبر نوری جهان مقاوم در برابر جنگ الکترونیکی
01
از 08سامانههای مایکروویو پرقدرت (High-Power Microwave – HPM)

سامانههای HPM مصداقی از اخلال انرژی هدایت شدهاند، که بهجای تخریب فیزیکی اهداف، زیرساختهای الکترونیکی را هدف میگیرند. این سامانهها با گسیل پالسهای پرانرژی مایکروویو، مدارها را دچار اختلال عملکرد یا تخریب ساختاری میکنند. القای انرژی در سیمکشیها، آنتنها و مؤلفههای داخلی میتواند بسته به شدت میدان الکترومغناطیسی، از اختلال گذرا تا سوختن دائمی تجهیزات را در پی داشته باشد. یک پالس غیرجنبشی قادر است همزمان چندین پهپاد یا سامانه الکترونیکی را از چرخه عملیاتی خارج کند، بدون آنکه نشانهای آشکار از حمله بر جای بگذارد. دامنه کاربرد این فناوری از مأموریتهای ضدپهپادی در صحنه نبرد تا سناریوهای هدفگیری ماهوارهها با بهرهگیری از نقاط ضعف آنتنی یا گشودگیهای سازهای امتداد مییابد.
02
از 08جنگ الکترونیک شناختی (Cognitive EW)
بیشتر بخوانید: سامانه جنگ الکترونیک جدید آمریکا چشم دشمن را کور می کند
جنگ الکترونیک شناختی بیانگر عبور از سامانههای اخلال از پیشتعریفشده به پلتفرمهایی است که توان ادراک، یادگیری و واکنش بلادرنگ دارند. این سامانهها با ادغام هوش مصنوعی و الگوریتمهای یادگیری ماشین، دادههای خام سیگنالی را تحلیل، انتشارهای ناشناخته را شناسایی و ظرف میلیثانیه ضدتدابیر اختصاصی تولید میکنند. در چنین چارچوبی، طیف الکترومغناطیسی به میدان رقابت الگوریتمها تبدیل میشود؛ عرصهای با سرعت پردازش ماشینی که در آن برتری به توان تحلیل داده، کیفیت مدلها و قدرت محاسباتی گره میخورد. با توسعه رادارهای تطبیقی، اخلالگرهای هوشمند و سامانههای آگاهی طیفی مبتنی بر هوش مصنوعی، مزیت عملیاتی آینده بیش از سختافزار، تابع برتری دادهمحور خواهد بود.
03
از 08حافظه دیجیتال فرکانس رادیویی (Digital Radio Frequency Memory – DRFM)

فناوری DRFM به سامانههای جنگ الکترونیک امکان میدهد سیگنالهای راداری دشمن را رهگیری، دیجیتالسازی و ذخیره کنند و سپس نسخههای دستکاریشدهای را بازپخش نمایند، که برای حسگر مبدأ معتبر جلوه میکند. با دستکاری پارامترهایی نظیر زمانبندی، شیفت فرکانسی و دامنه سیگنال، اهداف جعلی تولید و موقعیت یا سرعت ظاهری اهداف واقعی تحریف میشود. DRFM بر فریب دقیق و مهندسیشده تمرکز دارد و به اشباع رادار با نویز متمرکز نیست. این سطح از دستکاری سیگنال امکان ایجاد آرایشهای خیالی متقاعدکننده یا پنهانسازی هواگردهای واقعی تا واپسین لحظات رهگیری را فراهم میکند؛ تحولی که جنگ الکترونیک را از اخلال مبتنی بر قدرت خام، به راهبرد انحراف و فریب محاسبهشده ارتقا میدهد.
04
از 08سامانههای مکانیابی، ناوبری و زمانبندی در جنگ الکترونیک
سامانههای PNT از جمله GPS و شبکههای ناوبری ماهوارهای جهانی، به زیرساخت حیاتی عملیاتهای مدرن تبدیل شدهاند و همین جایگاه، آنها را به اهدافی راهبردی برای حملات الکترونیکی تبدیل کرده است. اخلال و فریب گسترده میتواند پهپادها، تسلیحات هدایتشونده دقیق، سامانههای ارتباطی و لینکهای کنترل ماهوارهای را دچار اختلال کند و توان ناوبری و فرماندهی را در پهنههای عملیاتی وسیع تضعیف سازد. افزایش تمرکز بر نبرد PNT، موجی از نوآوری در حوزه ضدتدابیر را نیز به همراه داشته است، که از جمله آنها میتوان به ماهوارههای مجهز به فناوری شکلدهی پرتو، آنتنهای پیشرفته، گیرندههای رمزگذاریشده مقاوم در برابر فریب و سامانههای تشخیص تداخل مبتنی بر هوش مصنوعی اشاره کرد. در چنین شرایطی، سیگنالهای ناوبری مورد مناقشه به واقعیتی دائمی در درگیریهای سطح بالا تبدیل شدهاند و قابلیت اتکای نیروها به هدایت دقیق و سامانههای خودمختار را بازتعریف میکنند.
05
از 08پهپادها و سامانههای ضدپهپاد در جنگ الکترونیک

گسترش سریع پهپادهای کوچک و تجاری، توسعه سامانههای تخصصی جنگ الکترونیک را برای مقابله با تهدیدات کمارتفاع شتاب داده است. این پلتفرمها با رهگیری سیگنال، تعیین موقعیت اپراتور و اخلال گزینشی در لینکهای فرمان و ناوبری، چرخه کنترل و اجرای ماموریت را مختل میکنند. سامانههای پیشرفته امروز با یکپارچهسازی کشف خودکار، رهگیری دقیق و اخلال هدفمند، قادر به ایجاد سپرهای الکترونیکی هماهنگ در مقیاس وسیع هستند؛ قابلیتی که مقابله با پهپاد را از واکنشهای پراکنده به پوشش حفاظتی مداوم در سراسر جبههها ارتقا داده است.
06
از 08عملیات طیف الکترومغناطیسی (EMSO)
برای مطالعه بیشتر: چین از اولین سلاح جنگ الکترونیک 6G جهان رونمایی کرد
نیروهای مسلح مدرن از اقدامات منفرد جنگ الکترونیک عبور و به سمت عملیات یکپارچه طیف الکترومغناطیسی حرکت کردهاند؛ رویکردی که طیف الکترومغناطیسی را به عنوان یک حوزه مانور همتراز با زمین، دریا، هوا و فضا تعریف میکند. تحقق این مفهوم مستلزم معماریهای نوین فرماندهی و کنترل است که بتوانند فعالیتهای طیفی را در میان نیروهای مشترک به صورت بلادرنگ هماهنگ سازند. ابتکارهایی نظیر توسعه «تصویر شناختهشده الکترومغناطیسی» با هدف ارائه تصویری جامع، پویا و بهروزشونده از انتشارهای خودی و دشمن دنبال میشود. چنین آگاهی موقعیتی، امکان طراحی، همگامسازی و ارزیابی دقیقتر عملیات جنگ الکترونیک را در کل میدان نبرد فراهم میکند.
07
از 08پادهای اخلالگر طیف الکترومغناطیسی هوابرد شبکهای
اخلال ایستایی هوابرد سابقه طولانی دارد، اما رویکردهای جدید آن را دگرگون کردهاند. برنامه «اخلالگر نسل جدید» نیروی دریایی ایالات متحده نماد این تغییر راهبردی است. اخلالگرهای شبکهای چندباند با تقسیم پرتو و اجرای همزمان تکنیکهای متفاوت، میتوانند چندین تهدید را بدون کاهش اثربخشی درگیر کنند. این تحول، حمله الکترونیکی هوابرد را از یک ابزار پشتیبانی کلی به قابلیتی دقیق، تطبیقی و پویا ارتقا داده است؛ قابلیتی که میتواند میدان نبرد الکترومغناطیسی را در زمان واقعی شکل دهد و مدیریت کند.
08
از 08جمعبندی
جنگ الکترونیک به ستون فقرات منازعات پیشرفته تبدیل شده است؛ عرصهای که میتواند پیش از ورود نیروهای متعارف، نتیجه نبرد را تعیین کند. جنگها با اتکا به فریب مهندسیشده، اخلال پیشرفته، انرژی هدایتشده و عملیات یکپارچه طیف، بیش از هر زمان دیگری به رقابتی بر سر سیگنالها، شبکهها و الگوریتمها تبدیل شدهاند. در نبردهای آینده، طرفی که سریعتر و هوشمندانهتر این قلمرو نامرئی را کنترل کند، قادر خواهد بود دشمن را کور، سامانههای خود را مصون و ریتم عملیات را بدون شلیک حتی یک گلوله دیکته کند.

















