ناسا در ماموریتی تازه با نام FM2، رفتار آتش را روی ماه بررسی میکند تا ایمنی فضانوردان در سفرهای آینده آرتمیس افزایش و خطرات کاهش یابد.
به گزارش سرویس هوافضای تکناک، بر اساس گزارش پژوهشگران ناسا، این ماموریت در اواخر 2026 چهار نمونه سوخت جامد را حمل خواهد کرد و ویژگیهای شعله را در گرانش ماه برای مدت طولانی ثبت میکند. دانشمندان میخواهند که بدانند شعله در محیطی که گرانش آن کمتر از زمین است، چگونه شکل میگیرد، چقدر گسترش مییابد و چه خطراتی ایجاد میکند.
اهمیت این آزمایش از آنجا ناشی میشود که آتشسوزی در فضا میتواند فاجعهبار باشد. در شرایط ریزگرانش، رفتار شعله با آنچه روی زمین میبینیم تفاوت دارد. روی زمین، هوای داغ به بالا میرود و هوای سردتر پایین میآید، اما در فضا این الگو تغییر میکند و شعلهها معمولاً گردتر و کرویتر میشوند. همین تفاوت میتواند میزان خطر را دگرگون کند.
ناسا سالها است که برای کاهش این خطر، استانداردهایی برای انتخاب مواد مورد استفاده در فضاپیماها تدوین کرده است. یکی از این استانداردها با نام NASA-STD-6001B مشخص میکند که چه موادی در برابر آتش ایمنتر هستند. با وجود این، بیشتر این اطلاعات بر پایه آزمایشهای مداری یا شرایط زمینی به دست آمده است و درباره ماه قطعیت کافی وجود ندارد.
پژوهشگران در گزارش تازه خود هشدار دادهاند که گرانش ماه ممکن است در برخی سناریوها حتی خطرناکتر از پیشبینیهای فعلی باشد، چرا که سرعت پخش شعله میتواند به تغییرات گرانشی وابسته باشد. این یافتهها اهمیت فوری برای طراحی زیستگاههای ماه، سامانههای تهویه، لباسهای فضایی و روشهای واکنش اضطراری دارد.
زمانبندی این ماموریت نیز مهم تلقی میشود. ناسا پس از پیشرفتهای برنامه آرتمیس، در حال آمادهسازی گامهای بعدی برای بازگرداندن انسان به سطح ماه است. انتظار میرود که آرتمیس 3، آزمایشهای مقدماتی دیگری انجام دهد و ماموریتهای بعدی، زمینه فرودهای گستردهتر را فراهم کنند.
مهندسان در افق بلندمدت میخواهند آزمونهای صلاحیت مواد را به صورت مستقیم روی سطح ماه انجام دهند، اما این هدف به ایجاد حضور انسانی پایدار وابسته است. اگر FM2 موفق شود، سفرهای آینده ایمنتر خواهد شد و دانشمندان نیز شناخت عمیقتری از فیزیک آتش در جهان به دست خواهند آورد و برای پایگاههای آینده ماه برنامهریزی دقیقتری خواهند کرد.
به گفته کارشناسان، نتایج این پروژه میتواند فراتر از ماه کاربرد داشته باشد. هر ماموریتی که به مریخ یا ایستگاههای مداری دورتر فکر میکند، به دانش دقیق درباره رفتار حریق نیاز دارد. اگر مواد ساختمانی یا سامانههای برقی در محیطهای کمگرانش واکنش متفاوتی نشان دهند، طراحی کل ماموریت باید تغییر کند.
در عین حال، برخی متخصصان بر این باور هستند که آزمایش واقعی روی ماه چالشهای فنی خود را دارد. انتقال ایمن سوخت، کنترل ابزارها، ارسال دادهها و جلوگیری از آلودگی محیط ماه باید با دقت بالا مدیریت شود. با وجود این، ناسا اعتقاد دارد که ریسک مدیریتشده امروز از خطرات بزرگتر فردا کمتر است.
اگر این مأموریت طبق برنامه پیش برود، نتایج آن میتواند پایهگذار استانداردهای تازه ایمنی فضایی شود، مسیر اقامت طولانیتر انسان در ماه را هموار کند و سرمایهگذاریهای بینالمللی در دهه پیش رو را به طور چشمگیری افزایش دهد.
