فهرست مطالب
فناوری فعال سازی Resizable BAR در سالهای اخیر به یکی از مهمترین قابلیتهای مرتبط با افزایش راندمان پردازنده و GPU تبدیل شده است.
این تکنولوژی با حذف محدودیتهای سنتی ارتباط میان CPU و حافظه گرافیکی، امکان دسترسی کامل پردازنده به بافر حافظه کارت گرافیک را فراهم میکند و در بسیاری از بازیها باعث افزایش محسوس نرخ فریم میشود.
امروزه شرکتهای بزرگ سختافزاری مانند انویدیا و AMD این قابلیت را بهعنوان بخشی از استراتژی ارتقای تجربه گیمینگ معرفی میکنند.
در گذشته، پردازنده تنها میتوانست بخش کوچکی از حافظه گرافیکی را در هر لحظه آدرسدهی کند، اما با ظهور فناوری Resizable BAR این محدودیت از بین رفت. نتیجه این تغییر، انتقال سریعتر دادهها، کاهش فشار پردازشی و افزایش راندمان در بازیهای مدرن است. بسیاری از کاربران حرفهای با هدف بهبود عملکرد گیمینگ و رسیدن به نرخ فریم پایدارتر، به سراغ فعال سازی Resizable BAR در سیستم خود میروند. برای بررسی دقیق فعال سازی Resizable BAR، این مطلب از تک ناک را از دست ندهید.
01
از 12Resizable BAR چیست و چگونه کار میکند؟
قابلیت Resizable BAR بخشی از استاندارد PCI Express محسوب میشود که به CPU اجازه میدهد کل حافظه گرافیکی را بهصورت مستقیم مشاهده و مدیریت کند. در معماریهای قدیمی، پردازنده تنها میتوانست بخش محدودی از حافظه GPU را در هر سیکل پردازشی بخواند که این موضوع باعث ایجاد گلوگاه در انتقال دادهها میشد.
امروزه با توسعه بازیهای سنگین و افزایش حجم تکسچرها، نیاز به دسترسی سریعتر به حافظه گرافیکی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. به همین دلیل فعال سازی Resizable BAR به یکی از روشهای مهم برای بهینه سازی کارت گرافیک و بهبود ارتباط میان CPU و GPU تبدیل شده است.
محدودیت سنتی دسترسی CPU به VRAM
در ساختارهای قدیمی PCIe، پردازنده تنها میتوانست بلوکهایی محدود از VRAM کارت گرافیک را بهصورت همزمان آدرسدهی کند. این محدودیت معمولاً روی 256 مگابایت تنظیم میشد و باعث میشد CPU برای دسترسی به دادههای جدید دائماً درخواستهای متعددی به GPU ارسال کند.
این فرآیند در بازیهای مدرن که حجم عظیمی از تکسچرها و دادههای گرافیکی را پردازش میکنند، موجب افزایش تأخیر و افت کارایی میشود. بهویژه در عناوین جهانباز و بازیهای دارای DirectX 12، محدودیت دسترسی به حافظه گرافیکی میتواند باعث افت عملکرد و ناپایداری فریم شود.
نحوه عملکرد فناوری Re-Size BAR
در فناوری فعال کردن Re-Size BAR، اندازه BAR یا Base Address Register افزایش پیدا میکند تا پردازنده بتواند کل حافظه کارت گرافیک را بهصورت یکپارچه مشاهده کند. این موضوع انتقال دادههای حجیم را سریعتر کرده و سربار پردازشی را کاهش میدهد.
زمانی که CPU بتواند تمام حافظه GPU را مستقیماً مدیریت کند، روند بارگذاری تکسچرها، سایهها و دادههای محیطی بسیار سریعتر انجام میشود. این مسئله خصوصاً در بازیهایی که دارای محیطهای بزرگ و پردازش سنگین هستند، موجب افزایش کارایی GPU میشود.
تفاوت Resizable BAR با SAM AMD
قابلیت SAM AMD یا Smart Access Memory در واقع نسخه اختصاصی AMD از همین فناوری است. AMD این تکنولوژی را ابتدا همراه با کارتهای سری RX 6000 معرفی کرد تا پردازندههای Ryzen بتوانند دسترسی کاملتری به حافظه GPU داشته باشند.

از نظر فنی، هر دو فناوری بر پایه استاندارد PCIe کار میکنند اما نحوه پیادهسازی آنها متفاوت است. انویدیا بیشتر روی سازگاری گسترده با مادربردها تمرکز کرده، در حالی که AMD یک اکوسیستم هماهنگ میان پردازنده و GPU ایجاد کرده است.
چرا این فناوری روی بازیهای AAA تاثیر بیشتری دارد؟
بازیهای مدرن یا همان عملکرد بازی های AAA به حجم بسیار بالایی از دادههای گرافیکی متکی هستند. تکسچرهای 4K، مدلهای سهبعدی سنگین و سیستمهای نورپردازی پیچیده نیازمند انتقال مداوم اطلاعات میان CPU و GPU هستند.
زمانی که فعال سازی Resizable BAR انجام میشود، پردازنده میتواند این دادهها را سریعتر به کارت گرافیک منتقل کند. به همین دلیل در عناوینی مانند Cyberpunk 2077 یا بازیهای جهانباز، تأثیر این فناوری بیشتر از بازیهای سبکتر مشاهده میشود.
02
از 12فعال سازی Resizable BAR چه مزایایی برای گیمینگ دارد؟
یکی از مهمترین دلایلی که گیمرها به سراغ فعال سازی Resizable BAR میروند، افزایش راندمان پردازش گرافیکی در بازیهای مدرن است. این فناوری باعث میشود ارتباط میان CPU و GPU سریعتر و مستقیمتر انجام شود و دادههای گرافیکی با تأخیر کمتری منتقل شوند. نتیجه این فرآیند، اجرای روانتر بازیها و استفاده بهینهتر از منابع سختافزاری است.
در بسیاری از سیستمهای مجهز به کارت گرافیک گیمینگ جدید، فعال بودن این قابلیت میتواند نرخ فریم را افزایش دهد و نوسانات عملکرد را کاهش دهد. هرچند میزان تأثیر آن بسته به بازی، پردازنده، معماری GPU و تنظیمات سیستم متفاوت است، اما در برخی عناوین شاهد بهبود 5 تا 15 درصدی عملکرد خواهیم بود.
بیشتر بخوانید: بهترین سرویس های هوش مصنوعی ایرانی در زمان قطعی اینترنت
افزایش FPS در بازیها
مهمترین مزیت فعال سازی Resizable BAR مربوط به افزایش FPS بازی است. زمانی که پردازنده به کل حافظه گرافیکی دسترسی پیدا میکند، انتقال دادهها سریعتر انجام میشود و GPU میتواند بدون وقفه تکسچرها و اطلاعات محیطی را پردازش کند.
این موضوع مخصوصاً در بازیهایی که وابستگی شدیدی به استریم دادهها دارند اهمیت پیدا میکند. بسیاری از کاربران پس از فعالسازی این قابلیت شاهد افزایش فریم ریت بازی در رزولوشنهای 1440p و 4K هستند؛ زیرا حجم دادههای منتقلشده در این رزولوشنها بسیار بیشتر است.
کاهش لگ لحظهای بازی
یکی از مشکلات رایج در بازیهای سنگین، بروز لگ لحظهای بازی یا Stutter است. این مشکل معمولاً زمانی رخ میدهد که CPU و GPU نتوانند دادهها را با سرعت کافی تبادل کنند و در نتیجه فریمها بهصورت ناپایدار رندر شوند.

با فعال سازی Resizable BAR، دادههای گرافیکی سریعتر به GPU منتقل میشوند و نیاز به درخواستهای مکرر حافظه کاهش پیدا میکند. این موضوع باعث اجرای روانتر بازیها و کاهش مکثهای ناگهانی در محیطهای شلوغ و سنگین میشود.
بهبود پایداری فریم
یکی دیگر از مزایای مهم این فناوری، افزایش پایداری فریم است. بسیاری از کاربران تنها به میانگین FPS توجه میکنند، اما ثبات فریمها در تجربه واقعی بازی اهمیت بیشتری دارد. زمانی که فریمها بهصورت یکنواخت پردازش شوند، حرکات دوربین نرمتر به نظر میرسند و تجربه گیمینگ حرفهایتر خواهد بود. فعال سازی Resizable BAR میتواند نوسانات شدید نرخ فریم را کاهش دهد و عملکرد سیستم را پایدارتر کند.
کاهش تأخیر پردازش دادههای گرافیکی
در بازیهای مدرن، حجم عظیمی از دادهها میان CPU و GPU جابهجا میشود. هرگونه تأخیر در این فرآیند میتواند باعث افت راندمان شود. یکی از مزایای اصلی این فناوری، کاهش تأخیر پردازش در مسیر انتقال اطلاعات گرافیکی است.
به لطف دسترسی مستقیمتر پردازنده به حافظه GPU، عملیات مربوط به پردازش دادههای گرافیکی سریعتر انجام میشود. این مسئله در بازیهای رقابتی که زمان واکنش اهمیت بالایی دارد، تأثیر محسوسی ایجاد میکند.
بهبود عملکرد Ray Tracing و Mesh Shader
فناوریهای مدرن مانند Ray Tracing و Mesh Shader فشار بسیار زیادی روی GPU وارد میکنند. این قابلیتها برای تولید نورپردازی واقعی و هندسه پیچیده نیازمند انتقال سریع حجم بالایی از دادهها هستند. فعال سازی Resizable BAR در چنین شرایطی میتواند بخشی از گلوگاه ارتباطی میان CPU و GPU را حذف کند. در نتیجه، کارت گرافیک توان بیشتری برای پردازش افکتهای پیشرفته خواهد داشت و عملکرد این فناوریها روانتر میشود.
03
از 12چه سیستمهایی از Resizable BAR پشتیبانی میکنند؟
برای استفاده از قابلیت فعال سازی Resizable BAR تنها داشتن کارت گرافیک جدید کافی نیست. این فناوری نیازمند هماهنگی کامل میان مادربرد، پردازنده، BIOS و GPU است تا بتواند بهدرستی فعال شود. در سالهای اخیر اکثر تولیدکنندگان سختافزار پشتیبانی از این قابلیت را به محصولات خود اضافه کردهاند. با این حال، کاربران باید از سازگاری کامل سیستم خود مطمئن شوند؛ زیرا نبود هر یک از پیشنیازها میتواند مانع فعال شدن این ویژگی شود.
کارتهای Nvidia RTX سازگار
انویدیا پشتیبانی از این قابلیت را ابتدا برای کارتهای سری RTX 30 معرفی کرد. بعدها برخی مدلهای جدیدتر و حتی تعداد محدودی از کارتهای نسل قبل نیز از طریق آپدیت BIOS به این فناوری مجهز شدند. اکثر مدلهای جدید Nvidia RTX بهصورت رسمی از Re-Size BAR پشتیبانی میکنند. البته فعالسازی کامل آن نیازمند نصب نسخههای جدید درایور و BIOS کارت گرافیک است تا هماهنگی لازم میان GPU و مادربرد برقرار شود.
کارتهای AMD Radeon و RX 6000
AMD این فناوری را تحت نام Smart Access Memory توسعه داد و آن را همراه با سری RX 6000 معرفی کرد. این قابلیت در کارتهای جدید AMD Radeon نقش مهمی در افزایش راندمان گیمینگ ایفا میکند. زمانی که پردازنده Ryzen و کارت گرافیک RX 6000 در کنار هم قرار بگیرند، امکان استفاده از دسترسی کامل CPU به حافظه GPU فراهم میشود. همین موضوع باعث شده سیستمهای مبتنی بر AMD عملکرد بسیار خوبی در بازیهای مدرن داشته باشند.
مادربردهای سازگار با Re-Size BAR Support
پشتیبانی مادربرد از Re-Size BAR Support اهمیت بسیار زیادی دارد. اکثر مادربردهای جدید مبتنی بر چیپستهای سری 400 و 500 اینتل و AMD از این قابلیت پشتیبانی میکنند. برخی تولیدکنندگان مانند MSI، ASUS، ASRock و EVGA از طریق بهروزرسانی BIOS این ویژگی را به مادربردهای قدیمیتر نیز اضافه کردهاند. بنابراین کاربران باید وبسایت رسمی مادربرد خود را برای بررسی نسخه BIOS سازگار بررسی کنند.

نیازمندیهای UEFI Boot و Above 4G Decoding
برای فعال سازی Resizable BAR باید حالت UEFI Boot فعال باشد. این فناوری در حالت Legacy BIOS کار نمیکند و سیستم باید بهصورت کامل از بوت UEFI استفاده کند. علاوه بر آن، گزینه Above 4G Decoding نیز باید فعال شود تا پردازنده بتواند فضای آدرسدهی گستردهتری برای حافظه GPU اختصاص دهد. بدون فعال بودن این گزینه، قابلیت Re-Size BAR در بسیاری از سیستمها ظاهر نخواهد شد.
نسخههای BIOS مورد نیاز
در بسیاری از موارد، کاربران برای استفاده از این قابلیت نیازمند آپدیت BIOS هستند. نسخههای قدیمی BIOS معمولاً گزینههای مرتبط با Resizable BAR را نمایش نمیدهند. تولیدکنندگان مادربرد معمولاً پشتیبانی از این فناوری را از طریق آپدیتهای جدید اضافه میکنند. بنابراین قبل از فعال سازی Resizable BAR بهتر است جدیدترین نسخه BIOS سازگار با پردازنده و GPU نصب شود.
04
از 12پیشنیازهای فعال سازی Resizable BAR در BIOS
قبل از اینکه فرآیند فعال سازی Resizable BAR انجام شود، باید برخی تنظیمات مهم در BIOS سیستم اعمال شوند. بسیاری از کاربران تصور میکنند تنها با نصب درایور جدید این قابلیت فعال میشود، اما در واقع تنظیمات سطح پایین مادربرد نقش اصلی را در فعالسازی این فناوری ایفا میکنند.
در صورتی که حتی یکی از پیشنیازهای BIOS بهدرستی تنظیم نشده باشد، قابلیت Re-Size BAR شناسایی نخواهد شد. به همین دلیل توصیه میشود قبل از فعالسازی، تمام تنظیمات مرتبط با PCIe و بوت سیستم بررسی شوند تا سازگاری کامل میان CPU، مادربرد و GPU برقرار شود.
فعال بودن حالت UEFI Boot
یکی از مهمترین پیشنیازهای فعال سازی Resizable BAR استفاده از حالت UEFI Boot است. این فناوری بر پایه ساختارهای مدرن بوت طراحی شده و در حالت Legacy یا CSM بهدرستی عمل نمیکند. زمانی که سیستم در حالت UEFI بوت میشود، مادربرد میتواند فضای آدرسدهی گستردهتری برای GPU ایجاد کند. این موضوع برای دسترسی کامل پردازنده به حافظه کارت گرافیک ضروری است و بدون آن گزینه Re-Size BAR معمولاً در BIOS ظاهر نمیشود.
فعال سازی Above 4G Decoding
گزینه Above 4G Decoding یکی از کلیدیترین تنظیمات موردنیاز برای این فناوری است. این قابلیت اجازه میدهد دستگاههای PCIe بتوانند فضای آدرسدهی بیشتری را در اختیار بگیرند. در سیستمهای مدرن، کارتهای گرافیک دارای حجم بالایی از حافظه هستند و بدون فعال بودن این گزینه، امکان دسترسی کامل CPU به حافظه GPU وجود ندارد. به همین دلیل تقریباً تمام مادربردها برای فعال سازی Resizable BAR نیازمند فعال بودن Above 4G Decoding هستند.
تنظیمات PCIe Subsystem Settings
بخش PCIe Subsystem Settings در BIOS معمولاً محل اصلی تنظیمات مرتبط با Re-Size BAR محسوب میشود. کاربران میتوانند از طریق این قسمت قابلیتهای مربوط به آدرسدهی PCIe و مدیریت حافظه GPU را فعال کنند.

در برخی مادربردها، گزینه Re-Size BAR داخل بخش PCI Subsystem یا حتی منوی IO Ports قرار گرفته است. به همین دلیل محل دقیق تنظیمات بسته به برند مادربرد متفاوت خواهد بود و کاربران باید دفترچه راهنمای مادربرد را بررسی کنند.
غیرفعال کردن CSM در BIOS
CSM یا Compatibility Support Module برای اجرای سیستمعاملهای قدیمی طراحی شده است. فعال بودن این قابلیت معمولاً مانع عملکرد صحیح UEFI و فناوری Resizable BAR میشود. برای فعال سازی Resizable BAR توصیه میشود CSM بهصورت کامل غیرفعال شود. این کار باعث میشود مادربرد بهصورت کامل در حالت UEFI اجرا شود و فضای آدرسدهی گستردهتری برای GPU فراهم گردد.
بهروزرسانی BIOS مادربرد و GPU
بسیاری از مادربردها و کارتهای گرافیک قدیمی در ابتدا از این فناوری پشتیبانی نمیکردند و پشتیبانی از طریق آپدیت BIOS اضافه شده است. به همین دلیل نصب آخرین نسخه BIOS اهمیت بسیار زیادی دارد. علاوه بر BIOS مادربرد، برخی مدلهای GPU نیز نیازمند بهروزرسانی Firmware هستند. مخصوصاً در کارتهای انویدیا، شرکت سازنده معمولاً ابزار اختصاصی برای آپدیت VBIOS منتشر میکند تا قابلیت فعال سازی Resizable BAR بهدرستی عمل کند.
05
از 12آموزش فعال سازی Resizable BAR در مادربردهای مختلف
فرآیند فعال سازی Resizable BAR بسته به برند مادربرد متفاوت است، اما اصول کلی در تمام سیستمها شباهت زیادی دارند. معمولاً کاربران باید وارد BIOS شوند و گزینههای مربوط به Above 4G Decoding و Re-Size BAR را فعال کنند.در برخی مادربردها این قابلیت با نامهای متفاوتی نمایش داده میشود. به همین دلیل آشنایی با اصطلاحات اختصاصی برندهای مختلف اهمیت زیادی دارد و میتواند فرآیند تنظیمات را سادهتر کند.
فعال سازی Resizable BAR در مادربردهای ASUS
در مادربردهای Resizable BAR ASUS کاربران باید ابتدا وارد بخش Advanced Mode شوند. سپس در منوی PCI Subsystem Settings گزینه Above 4G Decoding را فعال کنند. پس از فعالسازی این گزینه، قابلیت Re-Size BAR در همان بخش ظاهر میشود. در بسیاری از مدلهای ASUS لازم است حالت CSM نیز غیرفعال باشد تا گزینه فعالسازی نمایش داده شود.
فعال سازی Re-Size BAR Support MSI
در مادربردهای MSI گزینه Re-Size BAR Support MSI معمولاً داخل بخش Settings و سپس Advanced قرار دارد. کاربران باید ابتدا Above 4G Memory را فعال کنند. پس از آن گزینه Re-Size BAR قابل انتخاب خواهد بود. MSI در بسیاری از BIOSهای جدید مسیر تنظیمات را سادهتر کرده و امکان فعالسازی سریع این قابلیت را فراهم کرده است.
تنظیم C.A.M ASRock
شرکت ASRock از نام C.A.M ASRock یا Clever Access Memory برای فناوری مشابه Resizable BAR استفاده میکند. این قابلیت در مادربردهای جدید ASRock از طریق بخش Advanced Chipset Configuration فعال میشود. برای عملکرد صحیح این ویژگی باید UEFI فعال باشد و CSM غیرفعال شود. همچنین برخی مدلها نیازمند آخرین نسخه BIOS هستند تا گزینه C.A.M در منو ظاهر شود.

فعال سازی Resizable BAR EVGA
در مادربردهای EVGA معمولاً تنظیمات مربوط به این فناوری در بخش PCIe Configuration قرار گرفتهاند. کاربران باید گزینه Above 4G Decoding را فعال کرده و سپس قابلیت Resizable BAR را روی Enabled قرار دهند. برخی مادربردهای EVGA بهصورت پیشفرض این قابلیت را خاموش نگه میدارند تا سازگاری بیشتری با سیستمعاملهای قدیمی داشته باشند. به همین دلیل بررسی دقیق تنظیمات BIOS اهمیت زیادی دارد.
مسیر تنظیمات در BIOS Advanced Settings
در بسیاری از مادربردها گزینههای مرتبط با فعال سازی Resizable BAR داخل بخش BIOS Advanced Settings قرار دارند. این قسمت معمولاً شامل تنظیمات چیپست، PCIe و مدیریت حافظه سیستم است. برخی برندها گزینه Re-Size BAR را داخل بخش IO Ports یا Chipset Configuration قرار میدهند. بنابراین اگر کاربر نتواند این گزینه را پیدا کند، باید تمام زیرشاخههای مرتبط با PCIe و چیپست را بررسی کند.
06
از 12چگونه بفهمیم Resizable BAR فعال شده است؟
پس از انجام مراحل فعال سازی Resizable BAR، مهمترین موضوع اطمینان از فعال بودن واقعی این قابلیت در سطح سیستم و درایور کارت گرافیک است. در برخی مواقع کاربران تنظیمات BIOS را اعمال میکنند اما به دلیل ناسازگاری درایور یا فعال نبودن برخی گزینهها، فناوری Re-Size BAR عملاً غیرفعال باقی میماند.
خوشبختانه ابزارهای مختلفی برای بررسی وضعیت این فناوری وجود دارند. نرمافزارهای تخصصی کارت گرافیک و حتی تنظیمات ویندوز میتوانند وضعیت فعال بودن Resizable BAR را نمایش دهند و مشخص کنند آیا سیستم از تمام قابلیتهای آن بهره میبرد یا خیر.
بیشتر بخوانید: چطور مصرف اینترنت ویندوز 11 را تا حد زیادی کاهش دهیم؟
بررسی وضعیت با GPU-Z
یکی از بهترین ابزارها برای بررسی وضعیت Resizable BAR نرمافزار GPU-Z است. این برنامه اطلاعات کاملی درباره GPU، حافظه گرافیکی و قابلیتهای PCIe ارائه میدهد. پس از اجرای GPU-Z، کاربران میتوانند در بخش Advanced یا کنار اطلاعات Bus Interface وضعیت فعال بودن Re-Size BAR را مشاهده کنند. اگر عبارت Enabled نمایش داده شود، یعنی قابلیت بهدرستی فعال شده است و سیستم از آن استفاده میکند.
بررسی در Nvidia Control Panel
کاربران کارتهای انویدیا میتوانند از طریق Nvidia Control Panel نیز وضعیت این قابلیت را بررسی کنند. در نسخههای جدید درایور، اطلاعات مربوط به Resizable BAR در بخش System Information نمایش داده میشود. اگر قابلیت فعال باشد، وضعیت آن بهصورت Yes یا Enabled مشخص خواهد شد. در صورتی که این گزینه غیرفعال باشد، معمولاً مشکل از BIOS، درایور یا ناسازگاری مادربرد است.
استفاده از Nvidia Profile Inspector
ابزار Nvidia Profile Inspector یکی از نرمافزارهای تخصصی برای بررسی تنظیمات سطح پایین کارتهای گرافیک انویدیا محسوب میشود. این برنامه علاوه بر مدیریت پروفایل بازیها، وضعیت فناوریهای مختلف GPU را نیز نمایش میدهد.

کاربران حرفهای میتوانند از طریق این ابزار بررسی کنند که آیا بازی خاصی از Resizable BAR استفاده میکند یا خیر. برخی عناوین دارای پروفایل اختصاصی برای این فناوری هستند و Nvidia Profile Inspector امکان مشاهده آنها را فراهم میکند.
بررسی تنظیمات در ویندوز
در برخی نسخههای جدید ویندوز، اطلاعات مربوط به PCIe و GPU از طریق Device Manager یا ابزارهای سیستمی قابل مشاهده است. هرچند این روش جزئیات کمتری نسبت به GPU-Z ارائه میدهد، اما میتواند وضعیت کلی سختافزار را مشخص کند.
همچنین نصب جدیدترین درایور کارت گرافیک اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بسیاری از نسخههای قدیمی درایور بهدرستی از فعال سازی Resizable BAR پشتیبانی نمیکنند و ممکن است ویندوز نتواند وضعیت آن را نمایش دهد.
07
از 12تأثیر واقعی Resizable BAR روی بازیها
بسیاری از کاربران تصور میکنند فعال سازی Resizable BAR همیشه باعث افزایش چشمگیر عملکرد میشود، اما واقعیت این است که میزان تأثیر آن کاملاً به نوع بازی و موتور گرافیکی بستگی دارد. برخی بازیها بهشدت از این فناوری سود میبرند، در حالی که برخی دیگر تغییر محسوسی نشان نمیدهند. عواملی مانند API گرافیکی، حجم تکسچرها، روش استریم دادهها و معماری GPU روی میزان تأثیر این قابلیت اثر میگذارند. به همین دلیل بررسی عملکرد واقعی در بازیهای مختلف اهمیت بسیار زیادی دارد.
عملکرد Cyberpunk 2077 با Resizable BAR
بازی Cyberpunk 2077 یکی از معروفترین عناوینی است که از فعال سازی Resizable BAR سود قابل توجهی میبرد. این بازی به دلیل محیط گسترده و حجم عظیم دادههای گرافیکی، فشار زیادی روی مسیر انتقال داده میان CPU و GPU وارد میکند.
فعال بودن این فناوری باعث میشود بارگذاری تکسچرها سریعتر انجام شود و GPU دسترسی بهتری به دادههای موردنیاز داشته باشد. در بسیاری از تستها کاربران شاهد افزایش نرخ فریم و کاهش Stutter در Cyberpunk 2077 بودهاند.
مقایسه DirectX 11 و DirectX 12
بازیهای مبتنی بر DirectX 12 معمولاً تأثیر بیشتری از Resizable BAR دریافت میکنند. دلیل این موضوع ساختار مدرن DX12 است که وابستگی بیشتری به انتقال سریع داده میان CPU و GPU دارد. در مقابل، بسیاری از بازیهای مبتنی بر DirectX 11 بهینهسازی کمتری برای این فناوری دارند و ممکن است تفاوت عملکرد در آنها محدود باشد. به همین دلیل کاربران معمولاً در بازیهای نسل جدید تأثیر بیشتری مشاهده میکنند.
تأثیر روی DLSS و FSR
فناوریهای DLSS و FSR برای افزایش راندمان رندرینگ طراحی شدهاند و در برخی شرایط همراه با Resizable BAR عملکرد بهتری ارائه میدهند. زمانی که GPU بتواند دادهها را سریعتر دریافت کند، الگوریتمهای Upscaling نیز کارآمدتر عمل خواهند کرد. در برخی بازیها، ترکیب فعال سازی Resizable BAR با DLSS یا FSR میتواند نرخ فریم را به شکل محسوسی افزایش دهد. این موضوع بهویژه در رزولوشنهای بالا اهمیت بیشتری پیدا میکند.

بازیهایی که بیشترین افزایش FPS را دریافت میکنند
بازیهای جهانباز، شوترهای سنگین و عناوین دارای استریم مداوم تکسچر معمولاً بیشترین سود را از این فناوری دریافت میکنند. عناوینی مانند Cyberpunk 2077، Forza Horizon و Assassin’s Creed Valhalla نمونههای شناختهشدهای هستند. در چنین بازیهایی، حجم تبادل داده میان CPU و GPU بسیار زیاد است و فعال سازی Resizable BAR میتواند باعث روانتر شدن اجرای بازی و بهبود محسوس نرخ فریم شود.
مواردی که عملکرد ممکن است کاهش پیدا کند
با وجود مزایای متعدد، این فناوری همیشه عملکرد را افزایش نمیدهد. برخی بازیها یا موتورهای قدیمی ممکن است برای Re-Size BAR بهینه نشده باشند و حتی افت جزئی عملکرد ایجاد شود. در برخی شرایط نیز ناسازگاری درایور یا BIOS میتواند باعث بیثباتی عملکرد شود. به همین دلیل انویدیا و AMD برای بعضی بازیها بهصورت اختصاصی پروفایل فعال یا غیرفعال ارائه میکنند تا بهترین راندمان حفظ شود.
08
از 12آیا فعال سازی Resizable BAR همیشه مفید است؟
با وجود مزایای متعدد، فعال سازی Resizable BAR همیشه به معنای افزایش قطعی عملکرد نیست. میزان تأثیر این فناوری به عوامل مختلفی مانند معماری GPU، نوع بازی، نسخه درایور، پردازنده و حتی موتور گرافیکی وابسته است.
در برخی سیستمها، فعال بودن این قابلیت میتواند باعث بهبود قابل توجه نرخ فریم شود، اما در بعضی شرایط تفاوت عملکرد ناچیز خواهد بود. به همین دلیل کاربران حرفهای معمولاً قبل از فعالسازی دائمی، عملکرد سیستم را در بازیهای مختلف آزمایش میکنند.
بازیهایی که سودی از این فناوری نمیبرند
برخی بازیهای قدیمی یا عناوینی که وابستگی کمی به انتقال دادههای حجیم دارند، عملاً از Resizable BAR سود خاصی دریافت نمیکنند. این موضوع بیشتر در بازیهایی دیده میشود که موتور گرافیکی آنها برای معماریهای جدید PCIe بهینه نشده است.
همچنین در بعضی بازیهای رقابتی سبک که فشار اصلی روی CPU قرار دارد، فعال سازی Resizable BAR تغییر محسوسی ایجاد نمیکند. در چنین شرایطی محدودیت عملکرد بیشتر به توان پردازنده وابسته است تا سرعت دسترسی به حافظه GPU.
مشکلات احتمالی ناسازگاری BIOS
یکی از رایجترین مشکلات کاربران مربوط به ناسازگاری BIOS است. برخی مادربردهای قدیمی حتی پس از آپدیت نیز پایداری کامل در استفاده از Re-Size BAR ندارند. در مواردی ممکن است سیستم پس از فعالسازی دچار بوت نشدن، کرش یا ناپایداری شود. این مسئله معمولاً به دلیل ناسازگاری Firmware مادربرد، GPU یا درایورهای PCIe اتفاق میافتد و به همین دلیل بهروزرسانی BIOS اهمیت زیادی دارد.

تفاوت عملکرد در کارتهای میانرده و پرچمدار
تأثیر فعال سازی Resizable BAR روی کارتهای پرچمدار معمولاً بیشتر از مدلهای میانرده است. کارتهای قدرتمندتر به دلیل پهنای باند بالاتر و حجم بیشتر حافظه گرافیکی، استفاده بهتری از دسترسی کامل CPU به VRAM میکنند.
در مقابل، برخی GPUهای میانرده ممکن است تنها افزایش عملکرد محدودی نشان دهند. به همین دلیل کاربران حرفهای معمولاً بیشترین سود را در سیستمهای مجهز به پردازندههای قدرتمند و کارتهای ردهبالا مشاهده میکنند.
آیا Resizable BAR جایگزین اورکلاک است؟
برخی کاربران تصور میکنند فعال سازی Resizable BAR میتواند جایگزین اورکلاک کارت گرافیک شود، اما این دو فناوری کاملاً متفاوت هستند. اورکلاک با افزایش فرکانس GPU و حافظه باعث بالا رفتن توان پردازشی میشود.
در مقابل، Resizable BAR صرفاً مسیر انتقال داده میان CPU و GPU را بهینه میکند. بنابراین این فناوری بیشتر نوعی بهبود عملکرد بازی بدون اورکلاک محسوب میشود و میتواند بدون افزایش مصرف برق یا حرارت، راندمان سیستم را بهتر کند.
09
از 12تفاوت SAM AMD و Resizable BAR انویدیا
در سالهای اخیر AMD و انویدیا هر دو راهکارهایی برای افزایش دسترسی CPU به حافظه GPU ارائه کردهاند. هرچند هر دو فناوری بر پایه استاندارد PCIe طراحی شدهاند، اما تفاوتهایی در نحوه پیادهسازی و میزان هماهنگی سختافزاری دارند.
AMD این قابلیت را تحت عنوان Smart Access Memory معرفی کرد، در حالی که انویدیا مستقیماً از نام Resizable BAR استفاده میکند. هر دو فناوری هدف مشترکی دارند اما در جزئیات فنی و اکوسیستم سختافزاری تفاوتهایی مشاهده میشود.
Smart Access Memory چیست؟
Smart Access Memory یا SAM فناوری اختصاصی AMD است که به پردازنده Ryzen اجازه میدهد به کل حافظه GPU دسترسی مستقیم داشته باشد. این قابلیت ابتدا همراه با کارتهای سری RX 6000 معرفی شد. هدف اصلی SAM کاهش محدودیتهای ارتباطی میان CPU و GPU و افزایش راندمان پردازش گرافیکی است. AMD این فناوری را بهعنوان بخشی از اکوسیستم هماهنگ Ryzen و Radeon توسعه داده است.
تفاوت پیادهسازی AMD Radeon و Nvidia RTX
در کارتهای AMD Radeon، فناوری SAM بهصورت عمیق با چیپست و پردازندههای Ryzen هماهنگ شده است. این هماهنگی باعث میشود برخی بازیها افزایش عملکرد بیشتری نسبت به پیادهسازی انویدیا نشان دهند.

در مقابل، کارتهای Nvidia RTX از رویکرد بازتری استفاده میکنند و روی طیف گستردهتری از مادربردها و پردازندهها قابل استفاده هستند. همین موضوع باعث شده سازگاری Resizable BAR در سیستمهای متنوعتر بیشتر باشد.
عملکرد SAM در کارتهای RX 6000
کارتهای سری RX 6000 بیشترین بهره را از SAM دریافت میکنند. AMD این فناوری را همزمان با معماری RDNA 2 طراحی کرده و بهینهسازیهای گستردهای برای آن انجام داده است. در بسیاری از بازیها، ترکیب پردازنده Ryzen و کارت RX 6000 باعث افزایش نرخ فریم و بهبود روان بودن بازی میشود. به همین دلیل SAM یکی از قابلیتهای کلیدی اکوسیستم AMD محسوب میشود.
کدام فناوری عملکرد بهتری دارد؟
پاسخ این سؤال کاملاً به نوع بازی و سختافزار بستگی دارد. در برخی عناوین، SAM عملکرد بهتری ارائه میدهد و در برخی دیگر تفاوت میان دو فناوری بسیار کم است. بهطور کلی، هر دو فناوری میتوانند باعث بهبود راندمان شوند اما میزان تأثیر آنها وابسته به بهینهسازی بازی، معماری GPU و تنظیمات سیستم خواهد بود. در عمل، تفاوت اصلی بیشتر در نحوه هماهنگی اکوسیستم سختافزاری دیده میشود.
بیشتر بخوانید: خرید SSD برای لپتاپ قدیمی بهتر است یا تعویض کامل دستگاه؟
10
از 12بهترین تنظیمات BIOS برای بهینه سازی کارت گرافیک
برای دستیابی به حداکثر راندمان، تنها فعال سازی Resizable BAR کافی نیست و تنظیمات BIOS نیز باید بهینه شوند. بسیاری از کاربران حرفهای با اعمال تنظیمات صحیح PCIe و چیپست میتوانند عملکرد سیستم را پایدارتر کنند. تنظیمات BIOS تأثیر مستقیمی روی مدیریت حافظه، ارتباط CPU و GPU و پایداری انتقال دادهها دارند. به همین دلیل انتخاب گزینههای صحیح میتواند نقش مهمی در بهینه سازی گیمینگ داشته باشد.
تنظیمات پیشنهادی PCIe
یکی از مهمترین بخشها مربوط به تنظیمات PCIe در BIOS است. بهتر است اسلات PCIe کارت گرافیک روی بالاترین نسل پشتیبانیشده مانند PCIe Gen4 یا Gen5 تنظیم شود. همچنین فعال بودن حالت Auto برای مدیریت پهنای باند معمولاً بهترین گزینه محسوب میشود. این تنظیمات باعث میشوند GPU بتواند حداکثر سرعت انتقال داده را در اختیار داشته باشد.
فعال سازی Re-Size BAR Support
در بسیاری از مادربردها گزینه فعال سازی Re-Size BAR Support داخل تنظیمات پیشرفته PCIe قرار دارد. کاربران باید مطمئن شوند این گزینه روی Enabled تنظیم شده است. برخی مادربردها پس از فعال شدن Above 4G Decoding بهصورت خودکار این قابلیت را نمایش میدهند. بنابراین ترتیب فعالسازی گزینهها اهمیت زیادی دارد.
تنظیمات Chipset Configuration
بخش Chipset Configuration معمولاً شامل تنظیمات اصلی مربوط به مدیریت خطوط PCIe و کنترلرهای ارتباطی است. در این قسمت کاربران میتوانند تنظیمات مربوط به حافظه و گذرگاه داده را بررسی کنند. در برخی مادربردها گزینههای مرتبط با Resizable BAR داخل همین بخش قرار گرفتهاند. به همین دلیل بررسی کامل Chipset Configuration برای اطمینان از فعال بودن تمام قابلیتها ضروری است.

بهینه سازی VRAM و پردازش دادههای گرافیکی
تنظیمات صحیح حافظه و PCIe میتوانند نقش مهمی در پردازش دادههای گرافیکی داشته باشند. هرچه CPU سریعتر به حافظه GPU دسترسی پیدا کند، راندمان سیستم بهتر خواهد بود. فعال سازی Resizable BAR در کنار تنظیمات مناسب BIOS باعث استفاده بهینهتر از VRAM میشود و میتواند فشار پردازشی روی GPU را کاهش دهد. این موضوع خصوصاً در بازیهای سنگین و رزولوشنهای بالا اهمیت زیادی دارد.
11
از 12جمعبندی
فناوری فعال سازی Resizable BAR یکی از مهمترین پیشرفتهای سالهای اخیر در حوزه ارتباط CPU و GPU محسوب میشود. این قابلیت با حذف محدودیتهای سنتی دسترسی پردازنده به حافظه کارت گرافیک، انتقال دادهها را سریعتر کرده و باعث افزایش راندمان در بازیهای مدرن میشود.
هرچند میزان تأثیر این فناوری در تمام بازیها یکسان نیست، اما در بسیاری از عناوین جدید شاهد افزایش نرخ فریم، کاهش لگ و بهبود روان بودن گیمپلی هستیم. به همین دلیل امروزه بسیاری از کاربران حرفهای و گیمرها فعال سازی Resizable BAR را بخشی مهم از فرآیند بهینهسازی سیستم میدانند.
آیا فعال سازی Resizable BAR ارزش دارد؟
در اکثر سیستمهای مدرن، پاسخ این سؤال مثبت است. این فناوری بدون نیاز به افزایش مصرف انرژی یا تغییر فرکانس GPU میتواند عملکرد گیمینگ را بهبود دهد و تجربه روانتری ارائه کند.
برخلاف برخی روشهای افزایش کارایی که باعث افزایش دما یا مصرف برق میشوند، فعال سازی Resizable BAR روشی کمریسک برای افزایش راندمان سیستم است. به همین دلیل ارزش استفاده بالایی برای گیمرها و کاربران حرفهای دارد.
چه کاربرانی بیشترین سود را میبرند؟
کاربرانی که از کارتهای گرافیک نسل جدید و بازیهای سنگین استفاده میکنند، بیشترین سود را از این فناوری دریافت خواهند کرد. مخصوصاً گیمرهایی که رزولوشن 1440p یا 4K را انتخاب میکنند، تأثیر بیشتری مشاهده خواهند کرد.
همچنین سیستمهایی که دارای SSD پرسرعت، CPU قدرتمند و GPUهای جدید هستند، بهتر میتوانند از مزایای فعال سازی Resizable BAR بهره ببرند. در چنین شرایطی گلوگاه انتقال داده به حداقل میرسد.
بهترین ترکیب سختافزاری برای استفاده از Re-Size BAR
بهترین نتیجه معمولاً در سیستمهای مجهز به پردازندههای جدید Ryzen یا Intel Core نسل جدید به همراه کارتهای RTX 30 و RX 6000 دیده میشود. این سختافزارها بهصورت ویژه برای پشتیبانی از فناوری Re-Size BAR بهینه شدهاند.
همچنین استفاده از مادربردهای جدید با BIOS بهروز و پشتیبانی کامل از PCIe Gen4 یا Gen5 میتواند بیشترین راندمان را فراهم کند. در چنین سیستمی، ارتباط میان CPU و GPU با حداقل تأخیر انجام خواهد شد. خوشحال میشویم در این صفحه از تک ناک نظرتان را در رابطه با فعال سازی Resizable BAR با ما به اشتراک بگذارید.
12
از 12سوالات پرتکرار
خیر، تمام بازیها از این فناوری سود یکسانی دریافت نمیکنند. برخی بازیهای مدرن که حجم بالایی از دادههای گرافیکی را پردازش میکنند، افزایش عملکرد محسوسی نشان میدهند.
در بسیاری از مادربردها بله. تولیدکنندگان معمولاً پشتیبانی از این فناوری را از طریق آپدیت BIOS اضافه کردهاند و نسخههای قدیمی ممکن است گزینه Re-Size BAR را نمایش ندهند.
بله، اما معمولاً تأثیر آن در بازیهای مبتنی بر DirectX 11 کمتر از DirectX 12 است. معماری مدرن DX12 ارتباط مؤثرتری با فناوریهای جدید مدیریت حافظه GPU دارد.
Resizable BAR روی نحوه دسترسی CPU به حافظه GPU تمرکز دارد، در حالی که اورکلاک با افزایش فرکانس GPU و حافظه، قدرت خام پردازشی را بالا میبرد.
برای غیرفعال کردن این قابلیت کافی است وارد BIOS شوید و گزینه Re-Size BAR یا Above 4G Decoding را روی Disabled قرار دهید. سپس سیستم را ذخیره و ریاستارت کنید.

















