شهر پردیس در شمال شرق تهران، از عصر سهشنبه تا بامداد چهارشنبه، شاهد ۹ زمینلرزه پیاپی بود؛ رخدادی که نگرانی گستردهای میان ساکنان تهران و شهرهای اطراف ایجاد کرد.
به گزارش سرویس اخبار داخلی تکناک، در میان این لرزهها، دو زمینلرزه با بزرگای بیش از ۴ ریشتر ثبت شد که مهمترین آنها ساعت ۲۳:۴۶ با بزرگی ۴.۶ ریشتر رخ داد و در بخشهای زیادی از پایتخت احساس شد. شدت این لرزهها باعث شد بسیاری از مردم شب را بیرون از خانه یا در اضطراب سپری کنند.
کارشناسان زمینشناسی این رخداد را هشداری جدی درباره وضعیت لرزهای شرق تهران میدانند. مهدی زارع، زلزلهشناس و استاد پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی، اعلام کرد که منطقه پردیس، رودهن، بومهن و دماوند از لرزهخیزترین مناطق اطراف تهران هستند. به گفته او، این ناحیه محل تلاقی دو گسل بسیار مهم یعنی گسل مشا و گسل شمال تهران است؛ موضوعی که باعث تجمع تنش زمینساختی در این بخش شده است.
زارع یادآور شد که شرق تهران سابقه زمینلرزههای مخرب تاریخی دارد. مهمترین نمونه، زلزله سال ۱۸۳۰ میلادی با بزرگای حدود ۷.۱ ریشتر بود که خسارت گستردهای در دماوند، شمیرانات و شرق تهران ایجاد کرد. منشأ آن زمینلرزه احتمالاً گسل مشا یا محل اتصال آن با گسل شمال تهران بوده است. همچنین زلزله ۵.۱ ریشتری دماوند در اردیبهشت ۱۳۹۹ نیز بار دیگر نگرانی درباره فعال بودن این گسل را افزایش داده بود.
به گفته این زلزلهشناس، گسل مشا بیش از ۲۰۰ کیلومتر طول دارد و توانایی ایجاد زمینلرزهای بزرگتر از ۷ ریشتر را داراست. او تأکید کرد که حدود دو قرن از آخرین زلزله بزرگ این گسل گذشته و از دید زمینشناسی، این موضوع میتواند به معنای قرار گرفتن گسل در وضعیت «تنش بحرانی» باشد. با این حال، دانش امروز هنوز قادر نیست زمان دقیق وقوع زلزله را پیشبینی کند.
زارع همچنین به نقش احتمالی فعالیتهای ماگمایی قله دماوند اشاره کرد و گفت تغییرات فشار در اطراف این آتشفشان نیمهفعال میتواند در تحریک گسلهای منطقه مؤثر باشد. این مسئله پیچیدگی زمینساختی شرق تهران را بیشتر میکند.
درباره لرزههای اخیر، کارشناسان دو احتمال را مطرح میکنند: نخست اینکه این زلزلههای کوچک و متوسط بخشی از انرژی ذخیرهشده گسل را تخلیه میکنند و احتمال وقوع زلزله شدید را کاهش میدهند؛ و دوم اینکه این رخدادها میتوانند پیشلرزههایی برای زمینلرزهای بزرگتر باشند. بنابراین، هیچ نتیجه قطعی درباره معنای این توالی لرزهای وجود ندارد.
در پی این زمینلرزهها، مدیریت بحران استان تهران اعلام آمادهباش کرد و تیمهای ارزیاب به مناطق پردیس، رودهن و بومهن اعزام شدند. تاکنون گزارشی از تلفات انسانی یا خسارت جدی منتشر نشده است.
در مجموع، رخدادهای شب گذشته بار دیگر نشان داد تهران و شهرهای اطراف آن بر روی پهنهای فعال و خطرناک قرار دارند. کارشناسان بر ضرورت رعایت دقیق استانداردهای ساختوساز، مقاومسازی ساختمانها و جلوگیری از توسعه بیرویه شهرکهای اقماری تأکید میکنند؛ زیرا هرچند زمان وقوع زلزله بزرگ مشخص نیست، اما احتمال آن همچنان وجود دارد./منبع:مهر
