نروژ در شاخص رفاه ۲۰۲۶ بهعنوان مرفهترین کشور جهان معرفی شد و کشورهای شمال اروپا بار دیگر در صدر کیفیت زندگی قرار گرفتند.
به گزارش سرویس فناوری تکناک، بر اساس شاخص رفاه ۲۰۲۶ شورای آتلانتیک، کشورهای مرفه جهان فقط بر پایه تولید ناخالص داخلی یا ثروت اقتصادی رتبهبندی نشدهاند، بلکه معیارهایی مانند کیفیت خدمات درمانی، آموزش، برابری اجتماعی، رفاه اقلیتها، امید به زندگی و کیفیت محیطزیست نیز در این ارزیابی نقش داشتهاند.
شورای آتلانتیک یک اندیشکده آمریکایی در حوزه سیاست، اقتصاد و روابط بینالملل محسوب میشود که هر سال گزارشها و شاخصهای مختلفی درباره اقتصاد جهانی، ژئوپلیتیک و توسعه کشورها منتشر میکند.
در این شاخص، رتبهبندی کشورها معمولاً توسط تیمی از پژوهشگران، اقتصاددانان و تحلیلگران داده انجام میشود. آنها دادههای بینالمللی را از منابع مختلف جمعآوری میکنند و بر اساس مجموعهای از معیارها به هر کشور امتیاز میدهند.
معیارهایی که معمولاً در چنین شاخصهایی استفاده میشود شامل موارد زیر است:
- درآمد سرانه و قدرت اقتصادی
- امید به زندگی
- کیفیت خدمات درمانی
- سطح آموزش
- نابرابری درآمدی
- آزادیهای اجتماعی و سیاسی
- کیفیت محیطزیست
- امنیت اجتماعی
- رفاه اقلیتها
- دسترسی به فرصتهای اقتصادی
- میزان اعتماد عمومی و فساد
دادهها نیز معمولاً از نهادهای بینالمللی معتبر گرفته میشود؛ مثل:
- World Bank
- International Monetary Fund
- United Nations
- Organisation for Economic Co-operation and Development
- World Health Organization
در این رتبهبندی، نروژ در جایگاه نخست قرار گرفته و کشورهای ایسلند، دانمارک و سوئد نیز در میان پنج کشور اول دیده میشوند. سلطه کشورهای اروپایی بر این فهرست بسیار چشمگیر است؛ بهطوری که ۳۰ کشور از ۴۰ رتبه نخست متعلق به اروپا هستند.
نروژ با تولید ناخالص داخلی سرانه حدود ۹۰ هزار دلار، یکی از ثروتمندترین اقتصادهای جهان محسوب میشود. بخش بزرگی از درآمد این کشور از منابع نفت و گاز تأمین میشود، اما تفاوت اصلی نروژ در نحوه مدیریت این ثروت است. دولت این کشور درآمدهای نفتی را به صندوق ثروت ملی ۲.۲ تریلیون دلاری منتقل کرده که اکنون یکی از بزرگترین صندوقهای سرمایهگذاری دولتی جهان بهشمار میرود.
این صندوق طی یک دهه گذشته بیش از دو برابر رشد کرده و نقش مهمی در تأمین هزینههای خدمات عمومی مانند آموزش، درمان و زیرساختهای اجتماعی داشته است. همین سیاست باعث شده نروژ علاوه بر ثروت اقتصادی، سطح بالایی از رفاه عمومی و ثبات بلندمدت اقتصادی را نیز حفظ کند.
ایسلند و دانمارک نیز بهدلیل ترکیب برنامههای اجتماعی گسترده، اعتماد عمومی بالا و فضای اقتصادی رقابتی، عملکرد بسیار قدرتمندی در شاخص رفاه داشتهاند. جمعیت کمتر این کشورها نیز به اجرای مؤثرتر سیاستهای رفاهی کمک کرده است.
| رتبه | کشور | امتیاز شاخص رفاه ۲۰۲۶ |
|---|---|---|
| 1 | نروژ | 91.6 |
| 2 | ایسلند | 90.1 |
| 3 | دانمارک | 90.0 |
| 4 | سوئد | 89.4 |
| 5 | ایرلند | 89.1 |
| 6 | سوئیس | 88.9 |
| 7 | بلژیک | 88.7 |
| 8 | فنلاند | 88.4 |
| 9 | هلند | 88.1 |
| 10 | اسلوونی | 87.9 |
| 11 | لوکزامبورگ | 87.3 |
| 12 | جمهوری چک | 87.2 |
| 13 | آلمان | 87.1 |
| 14 | استرالیا | 86.7 |
| 15 | نیوزیلند | 85.9 |
| 16 | مالت | 85.6 |
| 17 | اتریش | 85.3 |
| 18 | سنگاپور | 84.7 |
| 19 | قبرس | 84.3 |
| 20 | کانادا | 84.2 |
| 21 | استونی | 84.2 |
| 22 | اسپانیا | 84.0 |
| 23 | فرانسه | 83.7 |
| 24 | ژاپن | 83.6 |
| 25 | اسلواکی | 83.5 |
در بخش دیگری از این گزارش، کشورهای اروپای مرکزی مانند اسلوونی و جمهوری چک عملکردی فراتر از انتظار ثبت کردهاند. اسلوونی در رتبه دهم و جمهوری چک در رتبه دوازدهم قرار گرفتهاند و حتی بالاتر از اقتصادهای بزرگی مانند آلمان و فرانسه ایستادهاند.
تحلیلگران معتقدند موفقیت این کشورها نشان میدهد رفاه تنها به میزان ثروت ملی وابسته نیست، بلکه نحوه توزیع فرصتها و دسترسی عادلانه مردم به خدمات عمومی نیز اهمیت بالایی دارد. عملکرد مناسب در شاخصهایی مانند آموزش، خدمات درمانی و برابری اجتماعی باعث شده این کشورها جایگاه بهتری نسبت به برخی اقتصادهای ثروتمندتر کسب کنند.
در آسیا، سنگاپور بهترین عملکرد را داشته و در رتبه هجدهم جهان قرار گرفته است. این کشور با تولید ناخالص داخلی سرانه حدود ۹۳ هزار دلار، یکی از ثروتمندترین اقتصادهای آسیا محسوب میشود و سرمایهگذاری گسترده دولت در حوزه مسکن، آموزش، حملونقل و سلامت عمومی نقش مهمی در موفقیت آن داشته است.
سنگاپور همچنین یکی از بالاترین نرخهای امید به زندگی در جهان را ثبت کرده و زیرساختهای بسیار پیشرفته آن، این کشور را به یکی از رقابتیترین اقتصادهای دنیا تبدیل کرده است.
ژاپن، کره جنوبی و تایوان نیز در میان ۳۰ کشور برتر قرار دارند، اما در برخی شاخصهای اجتماعی و برابری نسبت به کشورهای شمال اروپا امتیاز پایینتری گرفتهاند. عواملی مانند افزایش هزینه مسکن، جمعیت سالخورده و فرهنگ کاری سنگین، از جمله چالشهایی هستند که بر کیفیت زندگی در برخی اقتصادهای پیشرفته آسیایی تأثیر گذاشتهاند.
یکی از نکات قابل توجه این رتبهبندی، جایگاه ایالات متحده آمریکا است. آمریکا با وجود داشتن بزرگترین اقتصاد جهان، تنها در رتبه سیوهشتم قرار گرفته است.
این کشور در شاخصهایی مانند نابرابری اجتماعی، کیفیت محیطزیست و فرصتهای برابر برای اقلیتها عملکرد ضعیفتری نسبت به بسیاری از کشورهای توسعهیافته داشته است. همچنین آمریکا از نظر امید به زندگی در رتبه ۴۶ جهان قرار گرفته که پایینترین جایگاه در میان اقتصادهای بزرگ و ثروتمند محسوب میشود.
گزارش شورای آتلانتیک تأکید میکند که آمریکا همچنان در حوزههایی مانند نوآوری، بازار سرمایه و تولید اقتصادی قدرت بزرگی بهشمار میرود، اما این برتری اقتصادی بهطور یکسان به بهبود سلامت عمومی و تحرک اجتماعی برای همه شهروندان منجر نشده است.
نتایج شاخص رفاه ۲۰۲۶ نشان میدهد مفهوم رفاه در جهان امروز فراتر از رشد اقتصادی و تولید ثروت تعریف میشود. کشورهایی که توانستهاند میان اقتصاد قدرتمند، خدمات عمومی کارآمد، عدالت اجتماعی و سرمایهگذاری بلندمدت روی کیفیت زندگی شهروندان تعادل ایجاد کنند، اکنون در صدر فهرست مرفهترین کشورهای جهان قرار دارند.
