جهش عجیب کاربران آنلاین آیفون در خاموشی اینترنت ایران

گزارش منتشرشده از آمار «استت‌کانتر» نشان می‌دهد که سهم ترافیک آیفون در ایران طی فاصله بهمن ۱۴۰۴ تا فروردین ۱۴۰۵ به شکل ناگهانی از حدود ۱۳ درصد به نزدیک ۳۰ درصد رسیده و هم‌زمان سهم اندروید کاهش شدیدی داشته است.

به گزارش سرویس اخبار داخلی تکناک، این تغییر ناگهانی باعث شکل‌گیری بحث‌های گسترده‌ای درباره «اینترنت طبقاتی» و حذف تدریجی کاربران کم‌درآمد از فضای آنلاین شد.

در نگاه اول، برخی تحلیل‌ها این اتفاق را نشانه‌ای از شکاف طبقاتی در دسترسی به اینترنت دانستند. طبق این دیدگاه، کاربران ثروتمند که عمدتاً از آیفون استفاده می‌کنند، توان خرید اینترنت‌های گران‌قیمت و بدون فیلتر را دارند؛ در حالی که کاربران اندرویدی، که بیشتر از طبقات متوسط و کم‌درآمد هستند، به دلیل هزینه بالای اینترنت آزاد و فیلترشکن‌های حرفه‌ای، عملاً از فضای وب جهانی کنار گذاشته شده‌اند.

مرتبط: هنگام قطعی اینترنت این اپلیکیشن‌‌‌ها ارتباط را زنده نگه می‌دارند

اما واقعیت فنی ماجرا پیچیده‌تر از یک تحلیل صرفاً اقتصادی است. آمار استت‌کانتر در واقع تعداد کاربران گوشی را اندازه‌گیری نمی‌کند، بلکه «سهم ترافیک وب» را می‌سنجد. یعنی مشخص می‌کند چه میزان از بازدیدهای اینترنتی ثبت‌شده با آیفون یا اندروید انجام شده است. بنابراین، افزایش سهم آیفون الزاماً به معنی افزایش تعداد کاربران آن نیست، بلکه ممکن است بخش بزرگی از ترافیک اندروید از سیستم آماری حذف شده باشد.

عامل اصلی این تغییر، به نحوه عملکرد «اینترنت پرو» و فیلترشکن‌ها مربوط می‌شود. اینترنت پرو به کاربران اجازه می‌دهد بدون VPN و با آی‌پی واقعی ایران به سایت‌ها و شبکه‌های خارجی دسترسی پیدا کنند. این ویژگی بیشتر در اختیار کاربران ثروتمند قرار دارد. در نتیجه، فعالیت آن‌ها به‌طور کامل به نام ایران ثبت می‌شود و سهم ترافیکشان در آمار بالا دیده می‌شود.

در مقابل، کاربران عادی اندروید معمولاً مجبورند از فیلترشکن‌های رایگان یا ارزان استفاده کنند. این ابزارها آی‌پی کاربر را به کشورهای دیگر منتقل می‌کنند؛ بنابراین، حتی اگر این کاربران همچنان فعال باشند، ترافیک آن‌ها در آمار ایران ثبت نمی‌شود و به نام کشور دیگری دیده می‌شود. به همین دلیل سهم اندروید در نمودار سقوط کرده است.

بسیاری از VPNهای رایگان که عمدتاً روی اندروید استفاده می‌شدند از کار افتادند و کاربران یا مجبور شدند استفاده از اینترنت جهانی را کنار بگذارند یا به VPNهایی مهاجرت کنند که آی‌پی خارجی کامل ارائه می‌دادند. هر دو حالت باعث حذف ترافیک آن‌ها از آمار داخلی شد.

از سوی دیگر، کاربران آیفون به دلیل محدودیت‌های اپ‌استور سال‌هاست بیشتر از ابزارهای حرفه‌ای‌تر و پایدارتر مانند V2Box یا FoXray استفاده می‌کنند. این برنامه‌ها امکان «تفکیک ترافیک» دارند و می‌توانند برای برخی سایت‌ها آی‌پی ایران را حفظ کنند؛ موضوعی که باعث می‌شود ترافیک کاربران آیفون کمتر از کاربران اندروید ناپدید شود.

آنچه رخ داده، بیش از آنکه نشانه افزایش تعداد کاربران آیفون باشد، بازتاب «طبقاتی شدن دسترسی به اینترنت آزاد» در ایران است؛ جایی که کاربران ثروتمند می‌توانند حضور خود را در آمار رسمی حفظ کنند، اما بخش بزرگی از کاربران عادی یا از اینترنت جهانی حذف شده‌اند یا پشت آی‌پی‌های خارجی پنهان مانده‌اند./منبع:خبرآنلاین

مرتبط: خاموشی اینترنت و فروپاشی پنهان زیست‌بوم فناوری ایران

مجتبی علی مردانی

مجتبی علی مردانی

فعال حوزه روابط عمومی و رسانه

خبر بعدی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *