پژوهش تازه‌ای نشان می‌دهد شمار قابل توجهی از پزشکان آمریکایی باور دارند که شاید انسان در آینده بتواند مغز افراد مرگ-مغزی را دوباره احیا کند و آنها را به زندگی بازگرداند.
به گزارش سرویس سلامت و پزشکی تکناک، این موضوع که سال‌ها بیشتر به داستان‌های علمی‌تخیلی شباهت داشت، اکنون با پیشرفت فناوری‌های انجماد زیستی و حفظ عصبی دوباره وارد بحث‌های علمی و پزشکی شده است و توجه پژوهشگران حوزه علوم اعصاب را به خود جلب کرده است.
در حال حاضر، صدها مغز و بدن انسان در مراکز مختلف جهان در وضعیت انجماد زیستی یا کریوپرزرویشن نگهداری می‌شوند. افرادی که این روش را انتخاب می‌کنند، امیدوار هستند که در آینده فناوری پزشکی بتواند بیماری‌های لاعلاج را درمان کند و شرایطی را فراهم سازد که دوباره به زندگی بازگردند. با این حال، دانشمندان هنوز درباره امکان واقعی بازگرداندن آگاهی انسان پس از مرگ اختلاف نظر دارند.
پژوهشگران دانشگاه موناش استرالیا، بنیاد European Biostasis Foundation سوئیس و شرکت Apex Neuroscience آمریکا در مطالعه‌ای جدید تلاش کردند دیدگاه پزشکان را درباره این موضوع بررسی کنند. آنها در این تحقیق از 150 پزشک مراقبت اولیه و 184 متخصص پزشکی دیگر سوالاتی درباره انجماد زیستی و حفظ عصبی مغز پرسیدند.
نتایج این نظرسنجی نشان داد نزدیک به 30 درصد پزشکان آمریکایی معتقد هستند که احتمال دارد انسان در آینده بتواند شرایطی ایجاد کند که مغز پس از مرگ همچنان اطلاعات عصبی لازم برای عملکرد دوباره را حفظ کند. این یافته نشان می‌دهد بخشی از جامعه پزشکی نسبت به امکان پیشرفت فناوری‌های احیای مغز خوش‌بین هستند.
در مقابل، حدود 70 درصد پزشکان همچنان نسبت به این ایده تردید دارند و باور ندارند که فناوری بتواند روزی انسان مرده را دوباره زنده کند. با این وجود، حتی بسیاری از پزشکان بدبین نیز مخالفتی با خواسته بیماران لاعلاج برای حفظ مغز یا بدن خود پس از مرگ نداشتند.
بر اساس نتایج این پژوهش، نزدیک به 60 درصد پزشکان اعلام کردند که میان مراقبت دلسوزانه از بیماران و حمایت از حفظ عصبی بدن پس از مرگ تضادی نمی‌بینند. حدود نیمی از پزشکان نیز با انتخاب بیماران برای نگهداری مغز پس از مرگ موافق بودند. همچنین حدود 44 درصد آنها از آغاز فرآیند حفظ عصبی پیش از ایست قلبی حمایت کردند.
با این حال، برخی پزشکان نگران هستند که فرآیند آماده‌سازی بیمار برای انجماد زیستی با استانداردهای درمانی فرد زنده در تضاد قرار بگیرد. حدود یک پنجم شرکت‌کنندگان در این پژوهش اعلام کردند که ممکن است میان بهترین روش درمان بیمار زنده و بهترین شرایط برای حفظ بدن پس از مرگ تعارض ایجاد شود.
دانشمندان از دهه 1960 تاکنون روی فناوری انجماد زیستی کار می‌کنند. هدف این فناوری نگهداری بدن یا مغز انسان در دماهای بسیار پایین است تا شاید در آینده امکان درمان بیماری و بازگرداندن فرد فراهم شود. اما مهم‌ترین مشکل این فناوری همچنان آسیب‌های ناشی از انجماد بافت‌ها است.
زمانی که بافت‌های بدن یخ می‌زنند، کریستال‌های یخ می‌توانند ساختار سلول‌ها را تخریب کنند. در برخی موارد، ارتباط‌های عصبی مغز از بین می‌روند و در شرایط شدیدتر، سلول‌ها به طور کامل نابود می‌شوند. به همین دلیل، بسیاری از دانشمندان باور دارند که حتی اگر بدن حفظ شود، بازگرداندن آگاهی و حافظه انسان ممکن است غیرممکن باشد.
در سال‌های اخیر، پژوهشگران روش‌های جدیدی را برای کاهش آسیب‌های ناشی از انجماد توسعه داده‌اند. برخی گروه‌های تحقیقاتی تلاش می‌کنند با تثبیت ساختار عصبی مغز پیش از انجماد، احتمال حفظ عملکرد سلول‌ها را افزایش دهند.
در یکی از مهم‌ترین مطالعات منتشرشده در سال 2024، دانشمندان روشی تازه برای حفظ بافت مغز انسان معرفی کردند که توانست ساختار عصبی را بدون تخریب گسترده حفظ کند. پژوهشگران اعلام کردند این روش عملکرد سلول‌ها را نیز تا حد زیادی حفظ کرده است.
همچنین در اوایل سال جاری، دانشمندان موفق شدند پس از شیشه‌ای‌سازی یا Vitrification بخشی از مغز موش‌ها، نشانه‌هایی از فعالیت عصبی را مشاهده کنند. در این فرآیند، بافت مغز به حالت شبیه شیشه تبدیل می‌شود تا از تشکیل کریستال‌های یخ جلوگیری شود. هرچند این آزمایش به معنای بازگرداندن موجود مرده به زندگی نیست، اما نشان می‌دهد که عملکرد سلولی ممکن است در فرآیند نگهداری کاملاً نابود نشود.
برای بسیاری از بیماران مبتلا به بیماری‌های مرگبار، انجماد زیستی شاید آخرین امید برای ادامه حیات باشد. برخی افراد باور دارند که اگر حتی احتمال اندکی برای بازگشت به زندگی در آینده وجود داشته باشد، این روش ارزش امتحان کردن را دارد.
آریل زلنیکوف-جانستون، پژوهشگر علوم اعصاب دانشگاه موناش و سرپرست این مطالعه، می‌گوید بسیاری از تردیدهای پزشکان ناشی از آشنا نبودن آنها با مبانی علمی روش‌های مدرن حفظ عصبی است. او معتقد است پزشکانی که تجربه بیشتری در مراقبت از بیماران در حال مرگ دارند، معمولاً نگاه بازتری نسبت به این فناوری نشان می‌دهند.
با وجود تمام پیشرفت‌ها، دانشمندان تأکید می‌کنند که احیای مغز انسان پس از مرگ هنوز در حد فرضیه علمی باقی مانده است و هیچ فناوری اثبات‌شده‌ای برای بازگرداندن انسان‌های منجمدشده به زندگی وجود ندارد. با این حال، پیشرفت‌های جدید در علوم اعصاب و فناوری‌های حفظ بافت نشان می‌دهد که بحث درباره آینده انجماد زیستی همچنان ادامه خواهد داشت.
