هسته بیرونی زمین در زیر اقیانوس آرام و نزدیک خط استوا از سال ۲۰۱۰ جهت حرکت خود را تغییر داده است و اکنون به سمت شرق جریان دارد.
به گزارش سرویس علمی تکناک، یک پژوهش جدید، دادههای چندین مأموریت فضایی و مشاهدات زمینی را بررسی کرده است. پژوهشگران در این مطالعه از دادههای مأموریتهای Swarm و Cryosat متعلق به آژانس فضایی اروپا، ماهواره Challenging Minisatellite Payload آلمان و ماهواره علمی Ørsted دانمارک استفاده کردند تا تغییرات جریان هسته بیرونی زمین را در بازه زمانی ۱۹۹۷ تا ۲۰۲۵ تحلیل کنند.
نتایج این بررسی که در نشریه Journal of Studies of Earth’s Deep Interior منتشر شده است، نشان میدهد تغییر جهت جریان در عمق بیش از ۲۲۰۰ کیلومتری زمین از حدود سال ۲۰۱۰ آغاز شده و از سال ۲۰۲۰ به تدریج در حال ضعیف شدن است. پژوهشگران میگویند که این پدیده در منطقهای زیر اقیانوس آرام و نزدیک خط استوا رخ داده است؛ منطقهای که پیشتر تصور میشد نسبت به بسیاری از آشفتگیهای بزرگ هسته زمین پایدار باقی مانده باشد.
هسته زمین از لایهای بسیار داغ و متراکم از آهن و نیکل تشکیل شده است. بخش بیرونی این هسته حالت مایع دارد و حرکت مواد مذاب در آن میدان مغناطیسی زمین را ایجاد میکند. این میدان مانند سپری محافظ از زمین در برابر ذرات باردار خورشیدی و تابشهای خطرناک فضایی محافظت میکند. هرگونه تغییر در رفتار هسته بیرونی میتواند روی شدت و ساختار میدان مغناطیسی اثر بگذارد.
مرتبط: هسته داخلی زمین ممکن است غنی از اکسیژن باشد
مرتبط: توقف چرخش هسته درونی زمین
دانشمندان سالها تصور میکردند که جریان غالب در هسته بیرونی زمین حرکتی ضعیف به سمت غرب دارد. عامل اصلی این روند ساختاری بزرگ در اعماق زمین به نام «گردابه سیارهای غیرمرکزی» عنوان شده بود. با وجود این، بررسیهای جدید نشان میدهد که بخشی از هسته در زیر اقیانوس آرام از این الگو پیروی نمیکند و جریان آن به سمت شرق تغییر کرده است.
گروه پژوهشی به سرپرستی «فردریک دال مادسن»، دانشجوی دکتری University of Edinburgh برای بررسی دقیقتر این موضوع از سه روش مدلسازی متفاوت استفاده کرد. این مدلها تغییرات میدان مغناطیسی زمین و رفتار امواج موجود در سطح هسته را تحلیل کردند تا روند دقیق تغییر جهت جریان مشخص شود.
بر اساس نتایج بهدستآمده، نیروهای عمیق درون زمین و اثرات نامتوازن گردابههای عظیم هسته باعث شدهاند که امواج موجود در سطح هسته تغییر رفتار دهند. پژوهشگران میگویند که همین تغییرات در نهایت باعث چرخش جریان از غرب به شرق شده است.
مرتبط: نشت طلا از هسته زمین!
همچنین دانشمندان احتمال میدهند رویدادهایی که در همان سال در اعماق هسته زمین رخ دادهاند، در ایجاد این تغییر نقش داشته باشند. آنها به نشانههای لرزهای و تغییر در چرخههای تناوبی اشاره میکنند که همزمان با شکلگیری امواج مغناطیسی جدید در سطح هسته مشاهده شدهاند.
پژوهشگران تأکید میکنند که هنوز مشخص نیست این تغییر جهت هسته بیرونی زمین یک نوسان کوتاهمدت است یا بخشی از یک چرخه طولانیمدت در هسته زمین محسوب میشود. آنها میگویند که ادامه پایش میدان مغناطیسی زمین در سالهای آینده اهمیت زیادی دارد، چرا که این دادهها میتواند به درک بهتر رفتار اعماق سیاره و پیشبینی تغییرات احتمالی میدان مغناطیسی کمک کند.
فردریک دال مادسن میگوید که این تغییر گسترده در زیر اقیانوس آرام پرسشهای تازهای درباره پویایی هسته زمین ایجاد کرده است. او تأکید میکند که دانشمندان اکنون در تلاش هستند تا مشخص کنند آیا زمین وارد مرحله تازهای از گردش هسته شده یا این پدیده تنها یک تغییر موقتی در رفتار درونی سیاره است.
