ربات انساننمای چینی G1 ساخت Unitree Robotics در جریان یک نمایش عمومی در چین، بهطور تصادفی به کودکی لگد زد و بار دیگر نگرانیها درباره ایمنی رباتهای پیشرفته در فضاهای عمومی را افزایش داد.
به گزارش سرویس رباتیک تکناک، ویدئویی که در شبکههای اجتماعیX منتشر شده است، نشان میدهد این ربات در منطقه سینکیانگ چین هنگام اجرای یک حرکت رزمی، به شکم یک کودک برخورد میکند. کودک پس از دریافت ضربه خم میشود و نشانههایی از درد را بروز میدهد. رسانههای چینی گزارش دادهاند که این حادثه آسیب جدی برای کودک به همراه نداشته است.
این ربات هنگام اجرای نمایش، یک کلاهگیس آبیرنگ بر سر داشت و در حال انجام یک ضربه چرخشی موسوم به Roundhouse Kick بود. تصاویر منتشرشده نشان میدهد کودک در فاصله نزدیکی از ربات قرار گرفته بود و در لحظه اجرای حرکت، ضربه به شکم او برخورد کرد.
این حادثه بار دیگر بحثها درباره استفاده از رباتهای انساننمای پیشرفته در محیطهای عمومی را زنده کرده است. رباتهای نسل جدید توانایی انجام حرکات پیچیدهای مانند اجرای فنون رزمی، حرکات ورزشی و مانورهای پویا را دارند و معمولاً تحت کنترل از راه دور یا سامانههای خودکار فعالیت میکنند.
ربات G1 شرکت Unitree یکی از شناختهشدهترین رباتهای انساننمای تجاری چین به شمار میرود. وزن این ربات حدود ۳۲ کیلوگرم است و هر مفصل آن بیش از ۱۰۰ نیوتنمتر گشتاور تولید میکند. این میزان نیرو برای بلند کردن وزنی بیش از ۱۲ کیلوگرم کافی است. کارشناسان معتقدند چنین تواناییهای حرکتی قدرتمندی، ضرورت رعایت استانداردهای ایمنی سختگیرانه را در نمایشهای عمومی دوچندان میکند.
این نخستین بار نیست که یک ربات انساننما باعث نگرانیهای ایمنی میشود. اوایل سال جاری نیز گزارشهایی منتشر شد که نشان میداد یک ربات Unitree G1 در جریان اجرای عمومی در چین تعادل خود را از دست داده است. آن ربات پس از سقوط روی زمین، حرکات کنترلنشدهای انجام داد و به صورت یکی از حاضران برخورد کرد. در آن حادثه، فرد آسیبدیده از ناحیه بینی دچار جراحت شد.
سال گذشته نیز یک آزمایش در آمریکا توجه گستردهای را جلب کرد. در آن آزمایش، ربات انساننمایی با نام Max پس از تغییر نحوه بیان دستورات، در یک سناریوی نقشآفرینی به سمت مالک خود با یک تفنگ بادی BB شلیک کرد. این اتفاق نشان داد برخی محدودیتهای ایمنی سامانههای مبتنی بر هوش مصنوعی ممکن است با تغییرات ساده در دستورات کاربر دور زده شوند.
همزمان با افزایش توانایی و استقلال رباتها، موضوع مسئولیت حقوقی حوادث احتمالی به یکی از مهمترین چالشهای صنعت تبدیل شده است. هنگامی که یک ربات باعث آسیب جسمی یا خسارت مالی میشود، تعیین مسئول اصلی همیشه آسان نیست. در چنین شرایطی این پرسش مطرح میشود که آیا مسئولیت بر عهده توسعهدهندگان نرمافزار است، یا شرکت سازنده سختافزار، اپراتور سامانه و یا کاربر نهایی.
این چالش تنها به حوزه رباتیک محدود نمیشود. در سالهای اخیر، حوادث مرتبط با سامانه رانندگی کمکی Autopilot شرکت Tesla و بررسیهای انجامشده درباره سوانح هواپیمای Boeing 737 MAX نیز بحثهای مشابهی را درباره مسئولیت سامانههای خودکار ایجاد کردهاند.
دولتها و نهادهای قانونگذار در کشورهای مختلف همچنان در حال تدوین چارچوبهای حقوقی برای مدیریت این چالشها هستند. در ایالات متحده، بسته به شرایط حادثه، مسئولیت معمولاً متوجه تولیدکنندگان یا بهرهبرداران سامانه میشود. در اروپا نیز قانونگذاران در حال توسعه مقررات ویژه هوش مصنوعی هستند تا مسئولیتها را شفافتر کنند و اعتماد عمومی به فناوریهای نوظهور را افزایش دهند.
بیشتر کارشناسان اعتقاد دارند که حتی با پیشرفتهتر شدن هوش مصنوعی، مسئولیت نهایی باید همچنان بر عهده افراد و سازمانها باقی بماند. به همین دلیل، بسیاری از شرکتهای فعال در حوزه رباتیک به سمت استفاده از استانداردهای ایمنی سختگیرانهتر، شفافیت بیشتر در عملکرد سامانهها و پوششهای بیمهای برای استقرار رباتها حرکت کردهاند.
