فهرست مطالب
ایلان ماسک در یکی از جاهطلبانهترین ادعاهای خود مدعی شد که تراشه مغزی جدید شرکت نورالینک (Neuralink) میتواند در آینده نابینایی انسان را درمان کند.
به گزارش سرویس فناوری تکناک، ایلان ماسک در جریان رویداد Y Combinator اعلام کرد که نورالینک قصد دارد طی شش تا ۱۲ ماه آینده آزمایش نخستین ایمپلنت مغزی بازگرداننده بینایی را روی انسان آغاز کند. این فناوری با ارسال مستقیم اطلاعات بصری به قشر بینایی مغز، بدون نیاز به چشم یا عصب بینایی، میتواند امکان دیدن را برای افراد نابینا فراهم کند. اگر این آزمایشها موفقیتآمیز باشند، نورالینک گام مهمی در توسعه رابطهای مغز و کامپیوتر برخواهد داشت و مسیر تازهای برای درمان نابینایی و بازگرداندن حواس از طریق فناوریهای عصبی ایجاد خواهد کرد.
شرکت نورالینک در سالهای اخیر، بیشتر به دلیل توسعه تراشههای مغزی شناخته شده است که به افراد دارای آسیب نخاعی یا فلج شدید اجازه میدهد تنها با استفاده از فعالیت مغز، رایانه، تلفن همراه یا سایر تجهیزات دیجیتال را کنترل کنند. اکنون این شرکت قصد دارد همان فناوری را برای بازگرداندن یکی از مهمترین حواس انسان به کار بگیرد؛ هدفی که در صورت تحقق، میتواند یکی از بزرگترین دستاوردهای علوم اعصاب و مهندسی پزشکی در دهههای اخیر باشد.
بیشتر بخوانید: هدایت ویلچر برقی فقط با افکار توسط ایمپلنت مغزی نورالینک ممکن شد + ویدیو
دور زدن چشم و ارسال مستقیم تصویر به مغز
برخلاف روشهای متداول درمان نابینایی که بر ترمیم قرنیه، شبکیه یا عصب بینایی تمرکز دارند، راهکار نورالینک مسیر کاملاً متفاوتی را انتخاب کرده است. این فناوری تلاش نمیکند ساختار آسیبدیده چشم را درمان کند، بلکه اطلاعات بصری را مستقیما به قشر بینایی مغز منتقل میکند؛ بخشی از مغز که مسئول پردازش تصاویر است.
ماسک درباره این پروژه گفت: «نخستین دستگاههای بینایی را در مغز انسان کار میگذاریم. حتی اگر فردی از بدو تولد کاملاً نابینا باشد، اطلاعات را مستقیما به قشر بینایی او ارسال میکنیم و او خواهد توانست ببیند.»
این فناوری با تحریک الکتریکی نورونهای قشر بینایی عمل میکند. ایمپلنت، اطلاعات تصویری را به سیگنالهای عصبی تبدیل میکند و این سیگنالها مستقیما به مغز فرستاده میشوند. مغز نیز این پیامها را به عنوان تصویر تفسیر میکند. به همین دلیل، عملکرد سامانه به سلامت چشم، شبکیه یا عصب بینایی وابسته نیست و حتی در مواردی که این بخشها آسیب جدی دیده باشند نیز از نظر تئوری میتواند کاربرد داشته باشد.
البته نورالینک هنوز هیچ مقاله علمی داوریشدهای منتشر نکرده است که نشان دهد این فناوری توانسته است بینایی را در انسان بازگرداند. هرچند، این شرکت مجوز نهادهای نظارتی آمریکا را برای انجام آزمایشهای اولیه انسانی رابط مغز و کامپیوتر دریافت کرده و اکنون آماده ورود به مرحله جدیدی از توسعه این فناوری است.
مأموریت تراشه مغزی نورالینک
ماسک معتقد است مأموریت نورالینک تنها به درمان بیماریها محدود نخواهد ماند. او بیان کرد که نسلهای بعدی این ایمپلنت میتوانند قابلیتهایی فراتر از بینایی طبیعی انسان ارائه دهند و توانایی مشاهده بخشهایی از طیف الکترومغناطیسی را در اختیار کاربران قرار دهند که چشم انسان قادر به دیدن آنها نیست.
به گفته مدیرعامل نورالینک، نسخههای آینده این فناوری میتوانند تصاویر را با وضوح بسیار بالا نمایش دهند و امکان مشاهده نور مادون قرمز، فرابنفش و حتی اطلاعاتی مشابه رادار را فراهم کنند. چنین قابلیتی در صورت تحقق، نورالینک را از یک ابزار درمانی به فناوری ارتقای تواناییهای انسان تبدیل خواهد کرد.
این ویژگیها میتوانند کاربردهای گستردهای در صنایع مختلف داشته باشند. مشاهده منابع حرارتی از طریق مادون قرمز، فعالیت در محیطهای تاریک، عملیات امداد و نجات، مأموریتهای فضایی، صنایع دفاعی و افزایش ایمنی در محیطهای صنعتی تنها بخشی از کاربردهای احتمالی چنین فناوری هستند.
با وجود این چشمانداز بلندپروازانه، متخصصان علوم اعصاب نسبت به فاصله میان وعدهها و واقعیت هشدار میدهند. بازگرداندن بینایی یکی از پیچیدهترین چالشهای علوم اعصاب است و دستیابی به قابلیتهایی مانند مشاهده مادون قرمز یا رادار به پیشرفتهای بزرگی در زمینه طراحی تراشه، مصرف انرژی، پردازش حجم عظیم دادهها و شناخت بهتر سازوکار مغز نیاز دارد.
بیشتر بخوانید: استارتاپ سم آلتمن انسان و ماشین را ادغام میکند؛ Merge Labs رقیب نورالینک میشود
علاوه بر این، هر ایمپلنت مغزی باید سالها آزمایش ایمنی و ارزیابی بالینی را پشت سر بگذارد تا مشخص شود استفاده بلندمدت از آن برای بافت مغز بیخطر است. به همین دلیل، حتی اگر آزمایشهای اولیه نورالینک موفق باشند، تجاریسازی گسترده این فناوری احتمالا به زمان قابل توجهی نیاز خواهد داشت.
شرکت نورالینک نیز اعلام کرده است که تمرکز فعلی این شرکت بر اثبات ایمنی و کارایی فناوری در نخستین داوطلبان انسانی قرار دارد. اگر این مرحله با موفقیت انجام شود، رابطهای مغز و کامپیوتر میتوانند از ابزاری برای کنترل رایانه و تجهیزات دیجیتال به فناوریهایی برای بازگرداندن حواس انسان تبدیل شوند.
پیشرفت این پروژه میتواند امید تازهای برای میلیونها فرد نابینا در سراسر جهان ایجاد کند. هرچند تحقق وعدههای بلندپروازانه ایلان ماسک هنوز به سالها تحقیق و آزمایش نیاز دارد، اما آغاز آزمایش ایمپلنت بینایی نورالینک میتواند نقطه عطفی در مسیر توسعه فناوریهای عصبی و پزشکی نوین باشد.
