فهرست مطالب
ایمپلنت مغزی N1 شرکت نورالینک متعلق به ایلان ماسک، به افراد معلول اجازه میدهد تنها با استفاده از افکار خود، ویلچر برقی را هدایت کنند.
به گزارش سرویس فناوری تکناک، فناوری PRIME هنوز در مرحله تحقیقاتی قرار دارد و تأییدیه سازمان غذا و داروی آمریکا را دریافت نکرده است.
ویدئوی منتشرشده از این آزمایش نشان میدهد که کاربران بدون استفاده از دست یا هر وسیله کنترلی دیگر، ویلچر را به جلو و عقب هدایت میکنند، مسیر حرکت را تغییر میدهند و حتی وضعیت صندلی و پشتی آن را تنظیم میکنند.
سامانه PRIME بر پایه ایمپلنت N1 توسعه یافته است. ایمپلنت N1 در قشر حرکتی مغز، بخشی که مسئول برنامهریزی حرکات ارادی است، کاشته میشود. قطر این ایمپلنت حدود ۲۳ میلیمتر است و اندازهای تقریباً برابر با یک سکه ۲۵ سنتی آمریکا دارد. نورالینک بیان کرد که هدف از توسعه این فناوری، بازگرداندن بخشی از توانایی تعامل با محیط به افرادی است که به دلیل آسیبهای نخاعی یا بیماریهای عصبی، امکان حرکت ارادی خود را از دست دادهاند.
بیشتر بخوانید: جهش بزرگ نورالینک در جراحی مغز با ربات هوشمند
رمزگشایی لحظهای سیگنالهای مغز
شرکت نورالینک اعلام کرد که ایمپلنت مغزی N1 از مجموع ۱۰۲۴ الکترود تشکیل شده است. این الکترودها روی بیش از ۱۰۰ رشته بسیار نازک قرار گرفتهاند. در نسل فعلی این سامانه، امکان استفاده از حداکثر ۱۲۸ رشته وجود دارد و ضخامت هر رشته از موی انسان نیز کمتر است. یک ربات جراحی اختصاصی، این رشتهها را با دقت بسیار بالا در بافت مغز قرار میدهد و همزمان تلاش میکند آسیب به بافتهای اطراف را به حداقل برساند.
این شرکت توضیح داد که حتی اگر فرد دارای فلج نتواند اندامهای خود را حرکت دهد، نورونهای مسئول برنامهریزی حرکت همچنان فعالیت الکتریکی تولید میکنند. ایمپلنت این سیگنالها را به صورت لحظهای ثبت میکند و سپس یک مدل یادگیری ماشین آنها را به فرمانهای دیجیتال تبدیل میکند.
فرمانهای تولیدشده ابتدا یک نشانگر مجازی را روی صفحه رایانه کنترل میکنند. سپس این نشانگر از طریق یک نرمافزار اختصاصی به دستورهای قابل درک برای سامانه کنترل ویلچر تبدیل میشود. به این ترتیب، کاربر میتواند به جلو یا عقب حرکت کند، به چپ یا راست بپیچد و حتی موقعیت صندلی ویلچر را تغییر دهد.
در این آزمایش، شرکتکنندگان مسیرهای داخلی ساختمان و مسیرهای فضای باز را طی کردند. آنها محیط اطراف خود را از طریق تصویر زنده دوربینی مشاهده میکردند که روی ویلچر نصب شده بود. شرکت نورالینک اعلام کرد که این ایمپلنت مغزی قصد حرکتی کاربر را به صورت لحظهای رمزگشایی میکند و همان سیگنالها برای کنترل نشانگر روی صفحه و در نهایت هدایت ویلچر به کار گرفته میشوند.
بیشتر بخوانید: نخستین زن فلج با چیپ نورالینک نام خود را نوشت
سامانه ایمنی و ادامه آزمایشهای بالینی ایمپلنت مغزی نورالینک
یکی از ویژگیهای مهم این سامانه، وجود مکانیزم ایمنی برای جلوگیری از حرکت ناخواسته ویلچر است. هنگامی که کاربر تمرکز خود را از روی فرمان حرکتی برمیدارد، نشانگر مجازی به طور خودکار به مرکز صفحه بازمیگردد. در نتیجه سرعت ویلچر به تدریج کاهش پیدا میکند و در نهایت متوقف میشود. این روش احتمال حرکت ناخواسته ویلچر را در زمان از دست رفتن تمرکز یا توقف ارسال فرمانهای ذهنی کاهش میدهد.
همچنین نورالینک توضیح داد که حرکت نشانگر به سمت بالا باعث حرکت ویلچر به جلو میشود، پایین آوردن آن ویلچر را به عقب هدایت میکند و جابهجایی نشانگر به سمت چپ یا راست جهت حرکت را تغییر میدهد. هرچه فاصله نشانگر از مرکز بیشتر باشد، سرعت حرکت ویلچر نیز افزایش پیدا میکند.
این نمایش بخشی از مطالعه بالینی PRIME است که از ژانویه ۲۰۲۴ آغاز شد. نولند آربا نخستین فردی بود که ایمپلنت مغزی Telepathy نورالینک را دریافت کرد و از آن زمان این شرکت دامنه آزمایشهای انسانی خود را گسترش داده است.
بر اساس تازهترین آمار منتشرشده، تا ۲۲ ژوئن در مجموع ۲۶ نفر در کشورهای مختلف ایمپلنت N1 را دریافت کردهاند. نورالینک پیشتر اعلام کرده بود که ۲۱ شرکتکننده در چهار کشور از این ایمپلنت استفاده میکنند. همچنین مطالعه مستقل GB PRIME این شرکت در بریتانیا تا ماه مه ۲۰۲۶ هفت بیمار را جذب کرده است.
با وجود این پیشرفتها، شرکت نورالینک تأکید کرد که فناوری کنترل ویلچر با ذهن همچنان در مرحله تحقیقاتی قرار دارد و هنوز به محصول تجاری تبدیل نشده است. این شرکت اعلام کرد که برای ارزیابی ایمنی، دقت و عملکرد بلندمدت سامانه به آزمایشهای بیشتری نیاز دارد. همچنین ایمپلنت N1 هنوز موفق به دریافت مجوز سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) نشده است و تا زمان دریافت تأییدیههای قانونی، امکان عرضه عمومی این فناوری وجود نخواهد داشت.
