فهرست مطالب
اولین گوشی هوشمند جهان در سال 1994 به نام IBM Simon Personal Communicator با حدود 500 گرم وزن، نمایشگر لمسی، ایمیل، فکس، تقویم و حتی امکان اجرای برنامه‌های جانبی وارد بازار شد.
به گزارش سرویس موبایل و تبلت تکناک، سال‌ها پیش از آنکه گوشی‌های هوشمند به دوربین، کیف پول دیجیتال، GPS و کامپیوترهای جیبی قدرتمند تبدیل شوند، این دستگاه بزرگ و سنگین تلاش کرد همین ایده را به واقعیت تبدیل کند. IBM Simon Personal Communicator، از نخستین محصولاتی بود که تلفن همراه را با قابلیت‌های یک دستیار دیجیتال شخصی ترکیب کرد.
اگرچه این دستگاه از نظر امکانات با گوشی‌های امروزی قابل مقایسه نیست، اما بسیاری از قابلیت‌هایی را ارائه می‌کرد که امروزه بخش جدایی‌ناپذیر گوشی‌های هوشمند هستند. همین موضوع باعث شده است IBM Simon جایگاه ویژه‌ای در تاریخ فناوری داشته باشد.
بیشتر بخوانید: تاریخچه کامل هوش مصنوعی؛ از تورینگ تا ChatGPT
اولین گوشی هوشمند جهان چه امکاناتی داشت؟
گوشی IBM Simon در آگوست 1994 در آمریکا وارد بازار شد. این محصول حاصل همکاری IBM و Mitsubishi Electric بود و شرکت BellSouth Cellular وظیفه عرضه آن را بر عهده داشت.
این گوشی علاوه بر برقراری تماس، امکان ارسال و دریافت ایمیل و فکس را فراهم می‌کرد. دفترچه مخاطبان، تقویم، ماشین‌حساب، دفترچه یادداشت و ساعت جهانی نیز از دیگر امکانات آن بودند.
یکی از ویژگی‌های جالب این گوشی، پشتیبانی از برنامه‌های جانبی بود. کاربران می‌توانستند از طریق یک کارت مخصوص، قابلیت‌های جدیدی به دستگاه اضافه کنند؛ ایده‌ای که شباهت زیادی به مفهوم نصب اپلیکیشن در گوشی‌های امروزی دارد.
البته نباید انتظار داشت IBM Simon شبیه یک گوشی هوشمند مدرن عمل کند. این دستگاه دوربین و GPS نداشت و عمر باتری آن نیز در استفاده مداوم حدود یک ساعت بود. با وجود این محدودیت‌ها، مفهوم اصلی گوشی هوشمند در همین محصول اولیه شکل گرفته بود.
یک گوشی 500 گرمی با نمایشگر لمسی
از نظر ظاهری، اولین گوشی هوشمند جهان بیشتر شبیه یک آجر سیاه‌رنگ بزرگ بود تا مشابه گوشی‌های باریک امروزی باشد. وزن دستگاه حدود 500 گرم بود و از نمایشگر LCD تک‌رنگ با ظاهر متمایل به سبز استفاده می‌کرد.
اما مهم‌ترین ویژگی این نمایشگر، لمسی بودن آن بود. کاربر می‌توانست با انگشت یا قلم مخصوص دستگاه با رابط کاربری تعامل داشته باشد؛ قابلیتی که در سال 1994 بسیار پیشرفته محسوب می‌شد.
گوشی IBM Simon حتی یک صفحه‌کلید عددی فیزیکی دائمی نداشت. هنگام شماره‌گیری، صفحه‌کلید روی نمایشگر ظاهر می‌شد و کاربر می‌توانست شماره موردنظر خود را وارد کند.
امروزه استفاده از نمایشگر لمسی در گوشی‌ها کاملا عادی است، اما در دهه 1990 چنین قابلیتی برای یک تلفن همراه بسیار آینده‌نگرانه به نظر می‌رسید.
قیمت اولین گوشی هوشمند در سال 1994 چقدر بود؟
این گوشی در زمان عرضه با قیمت 899 دلار و قرارداد دو ساله اپراتور فروخته می‌شد. کاربرانی که نمی‌خواستند با اپراتور قرارداد داشته باشند، باید 1,099 دلار پرداخت می‌کردند.
این قیمت حتی در سال 1994 نیز رقم بسیار بالایی محسوب می‌شد و باعث شد Simon بیشتر یک محصول لوکس و تجاری باشد تا به عنوان یک گوشی برای استفاده عمومی به کار رود.
بر اساس محاسبه تورم ارائه‌شده در گزارش، قیمت نسخه 899 دلاری این دستگاه با در نظر گرفتن ارزش پول در سال 2026، معادل حدود 6,222 رئال برزیل برآورد شده است. این رقم در بازار برزیل به قیمت یک آیفون 16 پلاس نزدیک است.
مقایسه این دو دستگاه، فاصله خیره‌کننده فناوری در سه دهه گذشته را نشان می‌دهد. کاربری که در سال 1994 چنین مبلغی برای IBM Simon پرداخت می‌کرد، دستگاهی 500 گرمی با نمایشگر تک‌رنگ و باتری حدود یک‌ساعته دریافت می‌کرد؛ درحالی‌که گوشی‌های امروزی امکاناتی مانند دوربین‌های پیشرفته، اینترنت پرسرعت، نمایشگرهای باکیفیت و باتری بسیار قدرتمندتری دارند.
بیشتر بخوانید: تکنولوژی چیست؟ تعریف، تاریخچه، انواع و نقش آن در زندگی انسان
IBM Simon چه تفاوتی با اولین تلفن همراه داشت؟
یک نکته مهم در تاریخ تلفن‌های همراه وجود دارد: IBM Simon اولین تلفن همراه جهان نبود.
این عنوان به Motorola DynaTAC تعلق دارد که در سال 1983 وارد بازار شد. DynaTAC اساساً برای برقراری و دریافت تماس طراحی شده بود، درحالی‌که IBM Simon تلاش کرد قابلیت‌های تلفن و رایانه شخصی را در یک دستگاه ترکیب کند.
به همین دلیل، تفاوت میان «اولین تلفن همراه» و «اولین گوشی هوشمند» اهمیت زیادی دارد. تلفن همراه در سال 1983 به بازار آمد، اما حدود 11 سال بعد IBM Simon ایده ترکیب تلفن با قابلیت‌های یک رایانه شخصی را به شکل جدی‌تری مطرح کرد.
این اتفاق یکی از نقاط عطف مهم در تاریخ گوشی‌های هوشمند بود و مسیر توسعه دستگاه‌هایی را شکل داد که بعدها به بخش جدایی‌ناپذیر زندگی روزمره تبدیل شدند.
چرا IBM Simon موفق نشد؟
با وجود امکانات پیشرفته، اولین گوشی هوشمند جهان هرگز به یک محصول فراگیر تبدیل نشد. طبق اطلاعات منتشرشده، تنها حدود 50 هزار دستگاه از این محصول در آمریکا فروخته شد و عرضه آن نیز به 15 ایالت محدود بود.
قیمت بالا، وزن زیاد، عمر باتری بسیار کوتاه و محدودیت‌های شبکه ارتباطی آن زمان از جمله عواملی بودند که مانع موفقیت گسترده دستگاه شدند.
در سال 1994 هنوز زیرساخت‌های ارتباطی و اینترنت موبایل به سطح امروزی نرسیده بودند و کاربران نیز نیاز چندانی به بسیاری از قابلیت‌هایی نداشتند که Simon ارائه می‌کرد.
در نتیجه، IBM Simon حدود دو سال پس از عرضه از بازار کنار رفت. با وجود این، شکست تجاری آن باعث نشد اهمیت تاریخی دستگاه از بین برود. این محصول نشان داد که می‌توان تلفن و قابلیت‌های یک رایانه شخصی را در قالب یک دستگاه قابل حمل ترکیب کرد.
مرتبط: ساخت اولین سلول مصنوعی جهان با چرخه کامل زندگی
از گوشی 500 گرمی تا آیفون 16 پلاس
مقایسه IBM Simon با یک گوشی هوشمند مدرن، تصویری جالب از سرعت پیشرفت فناوری ارائه می‌دهد. دستگاهی که زمانی به‌عنوان یک فناوری آینده‌نگرانه معرفی شده بود، امروز از نظر قدرت پردازشی و امکانات در برابر حتی گوشی‌های میان‌رده نیز حرفی برای گفتن ندارد.
گوشی IBM Simon نمایشگر تک‌رنگ داشت، دوربین نداشت، GPS نداشت و باتری آن تنها حدود یک ساعت دوام می‌آورد. در مقابل، گوشی‌های مدرن به نمایشگرهای باکیفیت، چندین دوربین، اینترنت پرسرعت، سیستم‌های موقعیت‌یابی، هوش مصنوعی و باتری‌هایی با دوام بسیار بیشتر مجهز شده‌اند.
با وجود این، ایده اصلی همچنان مشابه است و آن قرار دادن مجموعه‌ای از قابلیت‌های محاسباتی و ارتباطی در یک دستگاه قابل حمل می‌باشد.
مرتبط: اولین پرواز موفق بزرگ‌ترین هواپیمای تمام‌برقی جهان
اولین گوشی هوشمند جهان چه میراثی برای فناوری گذاشت؟
این گوشی شاید از نظر تجاری موفق نبود، اما تأثیر آن بر تاریخ فناوری را نمی‌توان نادیده گرفت. این دستگاه نشان داد تلفن همراه می‌تواند چیزی فراتر از وسیله‌ای برای تماس باشد و به یک ابزار چندمنظوره تبدیل شود.
امروز قابلیت‌هایی مانند تقویم، دفترچه یادداشت، ایمیل، ماشین‌حساب و اجرای برنامه‌ها کاملاً عادی هستند، اما سه دهه پیش جمع کردن همین امکانات در یک دستگاه قابل حمل، اتفاق بزرگی محسوب می‌شد.
شاید مهم‌ترین میراث IBM Simon همین تغییر نگاه باشد. گوشی همراه دیگر قرار نبود فقط وسیله‌ای برای تماس باشد؛ بلکه می‌توانست به یک رایانه کوچک تبدیل شود که همیشه همراه کاربر است.
فاصله اولین گوشی هوشمند جهان با گوشی‌های امروزی
نگاهی به IBM Simon نشان می‌دهد فناوری موبایل در سه دهه گذشته چه مسیر بزرگی را طی کرده است. این دستگاه در سال 1994 محصولی پیشرفته و گران‌قیمت بود، اما امروزه بسیاری از قابلیت‌های آن در ساده‌ترین گوشی‌های هوشمند نیز وجود دارند.
در واقع، مقایسه IBM Simon با آیفون 16 پلاس بیشتر از آنکه یک رقابت باشد، تصویری از سرعت پیشرفت فناوری است. در یک طرف دستگاهی 500 گرمی با نمایشگر تک‌رنگ و باتری یک‌ساعته قرار دارد و در طرف دیگر گوشی که می‌تواند جای دوربین، مسیریاب، کنسول بازی، رایانه شخصی و بسیاری از ابزارهای دیگر را بگیرد.
با وجود این تفاوت عظیم، نقطه شروع هر دو ترکیب تلفن و قابلیت‌های محاسباتی در یک دستگاه قابل حمل است.
