فهرست مطالب
بحران کمبود حافظه باعث جهش بی‌سابقه قیمت رم DDR5 و DDR4 شده است و با اختصاص ظرفیت تولید DRAM به مراکز داده هوش مصنوعی، احتمال ادامه گرانی‌ها وجود دارد.
به گزارش سرویس سخت‌افزار تکناک، بازار حافظه وارد وضعیت بحرانی شده است. اگر اخبار سخت‌افزار را دنبال می‌کنید، احتمالا می‌دانید که قیمت رم در ماه‌های اخیر فاصله عجیبی با واقعیت پیدا کرده است. برخی این جهش بی‌سابقه قیمت رم را “RAMpocalypse” نامیده‌اند، اما هر نامی که برای آن انتخاب شود، نتیجه یکسان است؛ شرایط برای کاربران و سازندگان سیستم‌های کامپیوتری بسیار سخت شده است. کیت‌های ۱۲۸ گیگابایتی DDR5 اکنون به رکوردی بی‌سابقه رسیده‌اند و تا ۱۰ برابر بیشتر از پایین‌ترین قیمت تاریخی ثبت‌شده برای آنها هزینه دارند. اگرچه با انتخاب ظرفیت‌های کمتر و سرعت‌های پایین‌تر می‌توان کمی از شدت افزایش قیمت کاست، اما حتی در این بخش‌ها نیز وضعیت همچنان نگران‌کننده است. برای نمونه، یک کیت حافظه که سال گذشته تنها ۷۲ دلار قیمت داشت، حالا با قیمت حدود ۳۹۲ دلار عرضه می‌شود.
بیشتر بخوانید: سلطه سامسونگ بر بازار حافظه DRAM
بررسی روند جهش بی‌سابقه قیمت رم
برای بررسی دقیق‌تر این روند، جدیدترین میانگین قیمت‌های ثبت‌شده در PCPartPicker با قیمت‌های فعلی در اوت ۲۰۲۶ و همین بازه زمانی در سال گذشته مقایسه شده است. اگرچه این داده‌ها کاملا دقیق نیستند، اما تصویر کلی بازار را به خوبی نشان می‌دهند.
آمارها به وضوح نشان می‌دهند که قیمت حافظه‌های DDR5 طی تنها ۱۲ ماه به شدت افزایش یافته است. در بخش کیت‌های پرظرفیت، میزان رشد سالانه به نزدیکی ۵۰۰ درصد رسیده است. یک کیت معمولی ۶۴ گیگابایتی DDR5-5600 شامل دو ماژول ۳۲ گیگابایتی که تابستان گذشته با قیمتی کمتر از ۲۰۰ دلار قابل خرید بود، اکنون بیش از ۱۱۰۰ دلار قیمت دارد. به بیان ساده، قطعه‌ای که سال‌ها یکی از بخش‌های ثابت، ارزان و قابل پیش‌بینی در هزینه ساخت کامپیوتر محسوب می‌شد، حالا به یکی از گران‌ترین بخش‌های یک سیستم تبدیل شده و قیمت آن چند برابر شده است.
برای مطالعه بیشتر: رشد انفجاری بازار سرورهای هوش مصنوعی در سال های آینده + تصویر
اگر امیدوار هستید با ماندن روی مادربردهای قدیمی‌تر AM4 یا LGA1700 و استفاده از DDR4 از این بحران عبور کنید، باید امیدوار باشید حافظه فعلی سیستم شما هم دوام بیاورد، چرا که جهش بی‌سابقه قیمت رم تنها به DDR5 محدود نشده است. با خارج شدن DDR5 از دسترس بسیاری از کاربران، تقاضای ناگهانی برای پلتفرم‌های قدیمی‌تر مجهز به DDR4 یک اثر دومینویی بزرگ ایجاد کرده و قیمت کیت‌های DDR4 را در سراسر بازار بین ۱۲۰ تا نزدیک به ۱۸۰ درصد افزایش داده است. این افزایش در مقایسه با DDR5 هنوز کمتر است، اما همچنان برای کاربران دردناک خواهد بود؛ به‌خصوص زمانی که کیت رم ۱۰۵ دلاری سال گذشته اکنون با قیمت ۲۸۱ دلار فروخته می‌شود.
بحران بسیار جدی است
بحران جهش بی‌سابقه قیمت رم فقط گریبان بازار آمریکا را نگرفته است. وب‌سایت آلمانی ComputerBase نیز روند جهانی افزایش قیمت‌ها را دنبال کرده و گزارش داده که میانگین قیمت رم در اروپا نسبت به سپتامبر ۲۰۲۵ حدود ۳۴۵ درصد افزایش یافته است. بررسی‌های این وب‌سایت نشان می‌دهد که تبعات این بحران به سایر قطعات ذخیره‌سازی نیز رسیده و قیمت هارددیسک‌ها و SSDها در همین بازه زمانی بیش از ۱۲۵ درصد رشد کرده است. طبق گزارش‌ها، شدت این بحران به حدی رسیده است که خریداران عظیم حوزه زیرساخت ابری و مراکز داده تقریبا تمام ظرفیت تولید جهانی DRAM در سال ۲۰۲۷ را پیشاپیش رزرو کرده‌اند. این شرکت‌ها با پرداخت ودیعه‌های سنگین، تامین تراشه‌های DRAM را تضمین کرده‌اند؛ تراشه‌هایی که اکنون از نظر ارزش وزنی به یکی از گران‌ترین مواد جهان تبدیل شده‌اند و ارزش تراشه‌های معمولی DRAM به ازای هر کیلوگرم به بیش از نیمی از قیمت طلا رسیده است.
مرتبط: بحران حافظه و کمبود HBM طراحی Rubin Ultra را تغییر می دهد
در این شرایط، تولیدکنندگان کامپیوترهای شخصی و گوشی‌های هوشمند تنها برای ظرفیت باقی‌مانده تولید رقابت می‌کنند، زیرا در برابر سود هنگفت ساخت زیرساخت‌های هوش مصنوعی، بازار آنها در اولویت پایین‌تری قرار دارد. سودآوری این حوزه نیز چشمگیر بوده است؛ چهار شرکت اصلی تولیدکننده حافظه یعنی SK hynix، سامسونگ، مایکرون و CXMT چین، تنها طی یک سال درآمدهای خود را چند برابر کرده‌اند. کاهش قیمت حافظه برای مصرف‌کنندگان تقریبا به یک اتفاق بزرگ در بازار هوش مصنوعی وابسته شده است؛ اتفاقی که احتمالا با یک اصلاح شدید در بازارهای مالی جهانی همراه خواهد بود. در غیر این صورت، شرکت‌های سازنده تراشه‌ها نشانه‌ای از پایان این بحران در آینده نزدیک نمی‌بینند.
کواک نو جونگ، مدیرعامل SK hynix هشدار داده است که سال ۲۰۲۷ می‌تواند بدترین سال تاریخ صنعت حافظه از نظر کمبود عرضه باشد و پیش‌بینی کرده است که تقاضا برای حافظه تا سال ۲۰۳۰ همچنان از توان تولید پیشی بگیرد. در همین حال، سایمون چن، رئیس ADATA، دیدگاه بدبینانه‌تری دارد و معتقد است بحران DRAM ممکن است یک دهه دیگر ادامه پیدا کند. او همچنین احتمال ترکیدن سریع حباب هوش مصنوعی را بعید دانسته است. دوران رم‌های ارزان، فراوان و قابل دسترس فعلا به پایان رسیده است. کاربرانی که امروز به حافظه جدید نیاز دارند، یا باید هزینه سنگین‌تر را بپذیرند یا با ظرفیت کمتر کنار بیایند.
