چرا اپل مسیر متفاوتی برای هوش مصنوعی انتخاب کرده است؟

شرکت اپل برخلاف بسیاری از غول‌های فناوری که هوش مصنوعی فوق‌هوشمند را مسیری برای رسیدن به عصر طلایی می‌دانند و خطر نابودی بشر را به‌ عنوان هزینه‌ای احتمالی می‌پذیرند، رویکرد محتاطانه‌تری در پیش گرفته است.

به‌ گزارش سرویس هوش مصنوعی تک‌ناک، این شرکت در رویداد معرفی محصولات “Surprise and Shine” در روز چهارشنبه موضوعات زیادی برای ارائه داشت؛ از معرفی مدیرعامل جدید و ایرپادهای بازطراحی‌شده گرفته تا اپل واچی که قابلیت ضبط مکالمات را دارد و البته آیفون تاشویی که مدت‌ها است انتظار آن را می‌کشیم. با وجود این‌، یک چیز در این مراسم غایب بود؛ اظهارنظرهای بزرگ و اغراق‌آمیز درباره اینکه هوش مصنوعی قرار است همه‌چیز را در جهان متحول کند و شاید حتی به نابودی بشریت منجر شود.

حتما بخوانید: با قابلیت ChatGPT Sketch هر نقاشی ساده‌ای را به تصویر حرفه‌ای تبدیل کنید

تا همین چند سال پیش، باور به چنین سناریویی دست‌کم در محافل جریان اصلی سیلیکون‌ولی، حتی در میان فعالان فناوری که به‌ شدت تحت تاثیر ادبیات علمی‌-تخیلی بودند، دیدگاهی حاشیه‌ای محسوب می‌شد. این وضعیت با ظهور ChatGPT در اواخر سال ۲۰۲۲ تغییر کرد. از آن زمان، این تصور که هوش مصنوعی (فناوری‌ که مدت‌ها در محافل فناوری نوعی تابوی فکری به حساب می‌آمد) می‌تواند به یک ابزار جریان اصلی تبدیل شود و حتی اثری فرهنگی هم‌سنگ آیفون یا اینترنت بر جامعه بگذارد، به‌تدریج پذیرفته شد. هم‌زمان، هشدار درباره خطرات هوش مصنوعی فوق‌هوشمند خارج از کنترل موضوع تازه‌ای نیست و دهه‌ها سابقه دارد، اما این نگرانی‌ها در ابتدای سال جاری به‌طور محسوسی تشدید شد. درنهایت مجموعه‌ای از حملات سایبری خودکار نشان داد زیرساخت‌های فعلی امنیت سایبری ما در برابر دسته‌هایی از عامل‌های هوش مصنوعیِ خودمختار و هماهنگ‌شونده تا چه اندازه شکننده‌ هستند، به‌خصوص زمانی که شرکت‌های فناوری قادر یا حتی مایل به کنترل این عامل‌ها نیستند.

مهار هوش مصنوعی فوق‌هوشمند

نگرانی‌ها درباره آینده، این هفته بار دیگر به اوج تازه‌ای رسید. ایوان هوبینگر، پژوهشگر ایمنی هوش مصنوعی در آنتروپیک، در یکی از پست‌های خود در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد که این شرکت با سرعت در حال توسعه فناوری‌ است که بیش از ۱۰ درصد احتمال دارد به نابودی بشریت منجر شود. این اظهارنظر توجه گسترده‌ای را به خود جلب کرد. در نشانه‌ای روشن از ورود نگرانی‌های مربوط به هوش عمومی مصنوعی یا AGI به جریان اصلی، حتی شریل کرو، خواننده شناخته‌شده در اینستاگرام نوشت که از مردم می‌خواهد نسبت به این لحظه هوشیار شوند و از رهبران سیاسی بخواهند به‌ دلیل منافع و طمع خود، مانع ادامه توسعه بی‌مهار هوش مصنوعی شوند. قانون‌گذاران آمریکایی از هر دو طیف سیاسی نیز این هفته خواستار مداخله کنگره برای مهار رقابت بر سر توسعه هوش مصنوعی فوق‌هوشمند شدند؛ اصطلاحی که در ابتدا با هدف هشدار درباره خطرات احتمالی به کار می‌رفت، اما اکنون در یک چرخش عجیب معنایی، به یک عبارت بازاریابی در میان بزرگ‌ترین آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی آمریکا تبدیل شده است.

دیدگاه هوبینگر درباره پتانسیل آخرالزمانی هوش مصنوعی در نگاه نخست متناقض به نظر می‌رسد: چرا باید در ساخت فناوری‌ مشارکت کند که معتقد است می‌تواند تمام انسان‌ها را از بین ببرد؟ هرچند، این طرز فکر در صنعت هوش مصنوعی چندان استثنایی نیست. بسیاری از قدرتمندترین بازیگران رقابت بر سر توسعه هوش مصنوعی سال‌ها است به‌ صراحت و در ملأعام هشدار می‌دهند که این فناوری ممکن است به شکلی فاجعه‌بار از کنترل خارج شود و به عامل انقراض بشر تبدیل شود؛ خواه از طریق طراحی یک ویروس مرگبار، تسلط بر زیرساخت‌های سایبری، وقوع یک درگیری هسته‌ای ناشی از هوش مصنوعی یا نوعی فاجعه ماشینی که ذهن انسان توان تصور آن را ندارد. از این گذشته، ایده اصلی هوش مصنوعی فوق‌هوشمند بر این فرض استوار است که چنین سیستمی در سطحی از توانایی و پیچیدگی عمل خواهد کرد که گویی مشغول بازی شطرنجی در ابعادی فراتر از درک انسان است، در حالی که ما هنوز در تلاش هستیم همان بازی را در ساده‌ترین سطح آن انجام دهیم.

مرتبط: سازمان ملل خواستار تعیین خط قرمز برای هوش مصنوعی شد

داریو آمودی، هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل آنتروپیک گفته است که احتمال اینکه هوش مصنوعی «واقعا، واقعا به شکل فاجعه‌باری پیش برود» می‌تواند به ۲۵ درصد برسد؛ به بیان صریح‌تر، یعنی احتمال نابودی بشریت وجود دارد. ایلان ماسک این احتمال را حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد برآورد می‌کند. سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، تاکنون از تعیین یک احتمال مشخص برای چنین سناریویی خودداری کرده است، اما معتقد نیست که این احتمال صفر باشد. در یک تناقض عجیب اما کاملا واقعی، قدرت هوش مصنوعی فوق‌هوشمند برای نابودی جهان از نگاه رهبران صنعت فناوری، یک قابلیت است و یک نقص نیست. نمی‌توان ماشینی همه‌توان ساخت که قادر به درمان سرطان و رها کردن انسان از کارهای فرسایشی باشد، بدون پذیرش این احتمال که روزی علیه سازندگان و کاربران آن بشورد. چنین دیدگاهی برای بیشتر انسان‌های عاقل که هیچ چشم‌اندازی برای ثروتمند شدن افسانه‌ای از رونق هوش مصنوعی ندارند، غیرانسانی به نظر می‌رسد. با وجود این‌، تردیدی نیست که این یکی از پیش‌فرض‌های بنیادین شرکت‌های فعال در این حوزه است و آنها حتی تلاشی برای پنهان کردن آن نمی‌کنند. زبان مورد استفاده آنها معمولا محتاطانه‌تر و تعدیل‌شده‌تر است، اما در نهایت پیام آنها روشن است: بشریت باید احتمال نابودی خود را بپذیرد تا شاید فرصتی برای ورود به عصر طلایی‌ داشته باشد که آنها معتقد هستند هوش مصنوعی می‌تواند به ارمغان بیاورد. همین مسئله، رویکرد کم‌سروصدای اپل را به هوش مصنوعی برجسته‌تر می‌کند.

دلیل مسیر متفاوت اپل در هوش مصنوعی

از زمان ظهور ChatGPT، اپل به‌طور گسترده شرکتی کند و عقب‌مانده در رقابت هوش مصنوعی تلقی شده است؛ در حالی که تقریبا تمام غول‌های فناوری دیگر مسیر خود را به‌ سرعت تغییر دادند و هوش مصنوعی را در صدر اولویت‌های خود قرار دادند، اپل همچنان تمرکز اصلی‌ خود را بر کسب‌وکار سخت‌افزار حفظ کرد. معرفی «Apple Intelligence» در سال ۲۰۲۴ نیز بیشتر با یک عرضه کم‌رمق همراه بود تا یک رونمایی بزرگ و پرهیاهو و این شرکت حتی امروز نیز بخش قابل‌ توجهی از توان پردازش هوش مصنوعی خود را به مدل‌های گوگل، رقیب سابق خود، متکی است. هوش مصنوعی در رویداد معرفی محصولات اپل در روز چهارشنبه کاملا غایب نبود، اما بیشتر نقش یک مضمون پس‌زمینه را ایفا می‌کرد تا اینکه به ستاره اصلی مراسم تبدیل شود.

برای مطالعه بیشتر: متا عامل هوش مصنوعی Muse را معرفی کرد + تصویر

احتمالا جان ترنوس، مدیرعامل تازه‌منصوب‌شده اپل، واکنش منفی افکار عمومی را به مراکز داده هوش مصنوعی و نگرانی‌ها درباره وقوع یک «آخرالزمان هوش مصنوعی» با دقت زیر نظر داشته و به این نتیجه رسیده است که شاید بهترین راه برای جلب اعتماد مردم، این نباشد که درباره هوش مصنوعی مانند یک خدای قادر مطلقی صحبت کنیم که قرار است آن را به جهان احضار کنیم. شاید بهتر باشد هوش مصنوعی صرفا به‌ عنوان ابزار دیگری معرفی شود که به کاربران کمک می‌کند کارهایی را که همین حالا هم انجام می‌دهند از اصلاح و بهبود عکس‌ها گرفته تا دریافت مسیرهای پیاده‌روی از سیری، ساده‌تر و بهتر انجام دهند. برای میلیون‌ها نفری که بیش از پیش نسبت به آینده احساس نگرانی می‌کنند، چنین روایتی احتمالا همان پیام فروش و وعده‌ای است که می‌توانند واقعا با آن همراه شوند.