فهرست مطالب
تلسکوپ فضایی هابل پس از ۳۶ سال فعالیت، دویستهزارمین گردش خود به دور زمین را کامل کرد و به یک رکورد مداری مهم رسید.
به گزارش سرویس نجوم تکناک، این دستاورد، هابل را در میان معدود سیستمهای مداری فعال قرار میدهد که توانستهاند از مرز ۲۰۰ هزار گردش عبور کنند.
هابل اکنون ۳۶ سال سن دارد و همچنان به فعالیت علمی خود ادامه میدهد. این تلسکوپ در طول مأموریت خود بیش از ۱.۷ میلیون رصد انجام داده است. هابل در مداری تقریبا دایرهای و در ارتفاع حدود ۴۷۰ تا ۴۷۵ کیلومتری از سطح زمین حرکت میکند.
این تلسکوپ هر ۹۴ دقیقه یک گردش کامل به دور زمین انجام میدهد. این سرعت باعث شده است که هابل طی بیش از سه دهه فعالیت بتواند رکورد ۲۰۰ هزار گردش را پشت سر بگذارد.
بیشتر بخوانید: تلسکوپ هوشمند Draco معرفی شد؛ عکاسی از نجوم بدون رد ستارهها
ماهوارههای قدیمی رکوردهای بالاتری دارند
اجسام قدیمیتری از تلسکوپ فضایی هابل نیز در مدار زمین حضور دارند که تعداد گردشهای بیشتری را ثبت کردهاند. برخی از آنها ممکن است برای دههها یا حتی قرنها در فضا باقی بمانند. قرار گرفتن در مدارهای مرتفعتر یکی از دلایل ماندگاری طولانی این ماهوارهها است.
لایههای بسیار رقیق جو زمین حتی در ارتفاع حدود ۵۰۰ کیلومتری نیز مقدار کمی مقاومت ایجاد میکنند. این مقاومت به تدریج سرعت ماهواره را کاهش میدهد. ماهواره پس از کاهش سرعت به ارتفاع پایینتری میرود و مقاومت جوی بیشتری را تجربه میکند. ادامه این روند در نهایت میتواند باعث ورود ماهواره به جو و سوختن آن شود.
ماهوارههایی که در ارتفاع پایینتری قرار دارند، زمین را سریعتر دور میزنند. با وجود این، عمر مداری آنها معمولا کوتاهتر است. به همین دلیل، رسیدن یک ماهواره یا فضاپیما به صدها هزار گردش مداری، اتفاق نادری به حساب میآید.
قدیمیترین ماهواره موجود در فضا Vanguard 1 است. این ماهواره در مارس ۱۹۵۸ و در ابتدای رقابت فضایی پرتاب شد. Vanguard 1 تاکنون بیش از ۲۷۴ هزار و ۵۵۰ گردش به دور زمین انجام داده است. انتظار میرود این ماهواره دستکم تا سال ۲۱۹۸ در مدار باقی بماند.
دو ماهواره علمی رکورد بیشتری از Vanguard 1 دارند. ماهواره Explorer 7 که در اکتبر ۱۹۵۹ پرتاب شد، بیش از ۳۴۷ هزار و ۴۴۰ گردش را ثبت کرده است. ماهواره هواشناسی TIROS-1 نیز از زمان پرتاب در مارس ۱۹۶۰ بیش از ۳۵۲ هزار و ۶۴۰ بار زمین را دور زده است.
ماهواره TIROS-2 در سال ۲۰۱۴ از مدار خارج شد، اما TIROS-3 همچنان در فضا حضور دارد و تعداد گردشهای آن افزایش پیدا میکند. مدار بیضوی این ماهوارهها در کنار سرعت آنها امکان ثبت چنین تعداد بالایی از گردشها را فراهم کرده است.
مأموریت عملیاتی این ماهوارههای قدیمی مدت زیادی ادامه نداشت. باقی ماندن ماهوارههای غیرفعال در مدار پایین زمین نیز مشکل دیگری ایجاد میکند. زبالههای فضایی اکنون به یکی از چالشهای مهم فعالیتهای فضایی تبدیل شدهاند.
بیشتر بخوانید: ناسا تلاش برای نجات تلسکوپ فضایی سوئیفت را متوقف کرد
نزدیکی ایستگاه فضایی بینالمللی به رکورد تلسکوپ هابل
ایستگاه فضایی بینالمللی نیز تاکنون تعداد قابل توجهی گردش به دور زمین انجام داده است. این ایستگاه تقریبا هر ۹۳ دقیقه یک بار زمین را دور میزند و در هر شبانهروز بیش از ۱۵ گردش کامل انجام میدهد.
نخستین ماژول ایستگاه فضایی بینالمللی در سال ۱۹۹۸ به مدار فرستاده شد. این ایستگاه از آن زمان تاکنون حدود ۱۵۲ هزار و ۸۰۰ گردش به دور زمین انجام داده است و این رقم همچنان افزایش پیدا میکند.
حضور پیوسته انسان در ایستگاه فضایی بینالمللی نیز نزدیک به ۲۶ سال ادامه داشته است. با وجود این، تعداد گردشهایی که این ایستگاه در دوره حضور دائمی انسان انجام داده هنوز به مرز ۱۵۰ هزار نرسیده است.
برآوردها نشان میدهد که این رکورد در ۲ آوریل ۲۰۲۸ ثبت خواهد شد. فضانوردانی که در آن زمان در ایستگاه فضایی بینالمللی حضور داشته باشند، شاهد تکمیل صد و پنجاههزارمین گردش این ایستگاه در دوره حضور مداوم انسان خواهند بود. این اتفاق نقطه عطف دیگری در تاریخ حضور طولانیمدت انسان در مدار زمین خواهد بود.
