اطلاعات پردازنده مرموز Ryzen 9 5900X3D پس از چند سال فاش شد

نمونه مهندسی Ryzen 9 5900X3D با ۱۲ هسته، ۱۲۸ مگابایت کش L3 و فرکانس بوست احتمالی ۴.۷ گیگاهرتز پس از سال‌ها فاش شد.

به گزارش سرویس سخت افزار تک‌ناک،نکته جالب درباره Ryzen 9 5900X3D این است که وجود آن از مدت‌ها قبل مشخص بود، زیرا AMD در نمایشگاه Computex 2021 آن را معرفی کرده بود.

این شرکت در آن زمان یک «نمونه اولیه ۱۲ هسته‌ای 3D Chiplet» را به نمایش گذاشت که در فرکانس ثابت ۴ گیگاهرتز، در میانگین عملکرد بازی تا ۱۵ درصد سریع‌تر از Ryzen 9 5900X معمولی بود.

نمونه مهندسی Ryzen 9 5900X3D با ۱۲۸ مگابایت کش

نمونه مهندسی Ryzen 9 5900X3D با شناسه 100-000000652-20_48/32 که یکی از کاربران Chiphell آن را منتشر کرده، به ۱۲۸ مگابایت حافظه کش L3 مجهز است.

این میزان، دو برابر کش L3 موجود در Ryzen 9 5900X استاندارد است. AMD برای رسیدن به این ظرفیت، ۶۴ مگابایت حافظه 3D V-Cache را روی یکی از دو تراشه CCD داخلی پردازنده قرار داده است.

تصویر CPU-Z همچنین فرکانس ۴۶۴۹ مگاهرتز را نشان می‌دهد که احتمالاً همان فرکانس بوست پردازنده است.

اگر این عدد را به ۴.۷ گیگاهرتز گرد کنیم، Ryzen 9 5900X3D می‌توانست با فرکانس بوست تنها ۱۰۰ مگاهرتز کمتر از Ryzen 9 5900X وارد بازار شود.

AMD در آن زمان تنها یک پیکربندی ۱۲۸ مگابایتی را آزمایش نمی‌کرد. در جریان بازدید Gamers Nexus از آزمایشگاه‌های AMD، یک تراشه ۱۲ هسته‌ای Zen 3 با ۱۹۲ مگابایت کش L3 مشاهده شد.

این نمونه از Ryzen 9 5900X با ۶۴ مگابایت 3D V-Cache روی هر دو CCD ساخته شده بود. یک تراشه ۱۶ هسته‌ای Zen 3 نیز پیکربندی مشابهی با ۱۹۲ مگابایت کش L3 داشت که احتمالاً در صورت عرضه تجاری، Ryzen 9 5950X3D نام می‌گرفت.

نمونه‌های اولیه ۱۲ و ۱۶ هسته‌ای Zen 3 X3D مسیر را برای عرضه Ryzen 7 5800X3D هموار کردند. AMD در نهایت برای این پردازنده از طراحی نامتقارن استفاده کرد و این تصمیم برای اجرای بازی‌ها نتیجه مناسبی داشت.

یک تراشه هشت هسته‌ای مانند Ryzen 7 5800X3D عملکرد بسیار خوبی در بازی ارائه می‌دهد و با مشکل تأخیر میان دای‌ها که در صورت قرار گرفتن 3D V-Cache روی هر دو CCD ایجاد می‌شود، مواجه نیست.

بیشتر بخوانید: مشخصات Ryzen Z3 فاش شد؛ ۶ هسته و ۱۲ واحد محاسباتی

چرا طراحی تک‌CCD برای بازی بهتر است؟

AMD در نسل Zen 3 ابتدا از قرار دادن 3D V-Cache روی پردازنده‌های ۱۲ و ۱۶ هسته‌ای صرف‌نظر کرد، اما این فناوری را در نسل Zen 4 و نسل‌های بعدی به تراشه‌های بیشتری آورد.

در نتیجه، پردازنده‌هایی مانند Ryzen 9 7900X3D، Ryzen 9 7950X3D و مدل‌های جدیدتر Ryzen 9 9900X3D و Ryzen 9 9950X3D معرفی شدند. حتی مدل بسیار قدرتمند Ryzen 9 9950X3D2 نیز با همین رویکرد عرضه شد.

پیکربندی دوگانه برای پردازش‌های سنگین و بهره‌وری مزیت قابل‌توجهی دارد، اما در بازی لزوماً نتیجه بهتری ایجاد نمی‌کند.

قرار دادن 3D V-Cache روی هر دو CCD باعث ایجاد تأخیر میان دای‌ها و کاهش فرکانس پردازنده به‌دلیل محدودیت‌های حرارتی و مصرف انرژی می‌شود. این موارد برای عملکرد بازی اهمیت زیادی دارند.

برای نمونه، Ryzen 9 9900X3D با ۱۲ هسته و ۱۲۸ مگابایت کش L3 در بازی‌ها از Ryzen 7 9800X3D با هشت هسته و ۹۶ مگابایت کش L3 ضعیف‌تر عمل می‌کند.

در نمونه‌ای دیگر، Ryzen 9 9950X3D با ۱۶ هسته و ۱۹۲ مگابایت کش L3 عملکردی مشابه Ryzen 7 9800X3D در بازی‌ها ارائه می‌دهد.

AMD در نهایت به طراحی هشت هسته‌ای و تک‌CCD برای پردازنده‌های گیمینگ روی آورد. این فرمول در Ryzen 7 5800X3D و پس از آن در Ryzen 7 7800X3D و Ryzen 7 9800X3D به کار گرفته شد و این پردازنده‌ها به معیار مهمی برای تراشه‌های رده‌بالای مخصوص بازی تبدیل شدند.

بیشتر بخوانید: بنچمارک Ryzen 5 5500F منتشر شد؛ کش ۱۶ مگابایتی محدودیت اصلی