فهرست مطالب
ظرفیت باتری فقط یکی از عوامل تعیین‌کننده شارژدهی است و عواملی مانند مصرف انرژی، دما و سلامت باتری نیز روی دوام دستگاه تاثیر می‌گذارند.
به گزارش سرویس انرژی تکناک، هنگام مقایسه باتری دستگاه‌های مختلف یا ارزیابی عملکرد باتری یک دستگاه، معمولا با دو اصطلاح «ظرفیت باتری» و «عمر باتری» مواجه می‌شویم. اگرچه این دو شاخص ارتباط مستقیمی با یکدیگر دارند، اما معیارهای متفاوتی را بیان می‌کنند. شناخت تفاوت میان آنها به تخمین بهتر عملکرد باتری و تشخیص زمان مناسب برای تعویض آن کمک می‌کند. این مفاهیم در گوشی‌های هوشمند، پاوربانک‌ها، لپ‌تاپ‌ها و سایر دستگاه‌های قابل‌حمل مشابه کاربرد دارند.
ظرفیت باتری حداکثر میزان انرژی قابل ذخیره در باتری را نشان می‌دهد. این مقدار در دستگاه‌های کوچک مانند گوشی‌های هوشمند و پاوربانک‌ها معمولا با واحد میلی‌آمپرساعت و در دستگاه‌های بزرگ‌تر مانند لپ‌تاپ‌ها با واحد وات‌ساعت بیان می‌شود. در مقابل، عمر باتری به مدت‌زمانی اشاره دارد که دستگاه پیش از نیاز به شارژ مجدد قادر به کار کردن است و معمولا بر حسب ساعت سنجیده می‌شود.
بیشتر بخوانید: توافق ۲۰۰ میلیارد دلاری کره جنوبی برای توسعه زیرساخت‌های انرژی آمریکا
شاخص دیگری به نام «سلامت باتری» نیز ارتباط نزدیکی با ظرفیت آن دارد. سلامت باتری به صورت درصدی از ظرفیت اولیه آن، یعنی ظرفیت باتری در زمان نو بودن بیان می‌شود. این شاخص با تعداد چرخه‌های شارژ نیز ارتباط دارد. یک چرخه شارژ زمانی تکمیل می‌شود که باتری در مجموع معادل ۱۰۰ درصد از ظرفیت خود را مصرف کند، یعنی مجموع مصرف می‌تواند در چند نوبت اتفاق بیفتد و لزوما به تخلیه کامل باتری از ۱۰۰ به صفر درصد در یک مرحله نیاز ندارد. برای نمونه، دستگاه‌های پیکسل گوگل برای حفظ حداکثر ۸۰ درصد از ظرفیت باتری پس از ۱۰۰۰ چرخه کامل شارژ رتبه‌بندی شده‌اند. بنابراین اگر هر روز معادل ۱۰۰ درصد ظرفیت باتری را شارژ کنید، ممکن است حدود ۲.۵ سال بعد باتری به مرحله‌ای برسد که تعویض آن ضروری باشد. با وجود ارتباط میان این شاخص‌ها، عوامل دیگری نیز باید هنگام ارزیابی عملکرد واقعی باتری در نظر گرفته شوند.
ظرفیت باتری در برابر عمر باتری
ظرفیت بالاتر به معنای ذخیره انرژی بیشتر است و از نظر تئوری می‌تواند مدت‌زمان کارکرد دستگاه با هر بار شارژ را افزایش دهد. برای مثال، گوشی مجهز به باتری ۵۰۰۰ میلی‌آمپرساعتی، روی کاغذ باید شارژدهی بیشتری از مدلی با باتری ۴۲۰۰ میلی‌آمپرساعتی داشته باشد. به همین ترتیب، ظرفیت یک پاوربانک در حالت تئوری می‌تواند معیاری برای تخمین تعداد دفعات شارژ یک گوشی باشد. برای مثال، آیفون ۱۸ پرو در مدل عرضه‌شده در آمریکا از باتری با ظرفیت ۴۲۸۸ میلی‌آمپرساعت استفاده می‌کند. بنابراین یک پاوربانک ۱۰ هزار میلی‌آمپرساعتی در شرایط ایدئال از نظر تئوری می‌تواند کمی بیشتر از دو بار آن را به‌طور کامل شارژ کند. با وجود این، فرایند انتقال انرژی و شارژ باتری با بازدهی ۱۰۰ درصد انجام نمی‌شود و در شارژ معمولی معمولا ۲۰ تا ۳۰ درصد انرژی از دست می‌رود. شارژ سریع و شارژ بی‌سیم نیز به‌دلیل تولید گرمای بیشتر، معمولا با اتلاف انرژی بالاتری همراه هستند.
برای مطالعه بیشتر: تولید برق خورشیدی در عمق ۱۰ متری دریا
در استفاده واقعی، عوامل متعددی میزان شارژدهی را تعیین می‌کنند. از جمله این عوامل می‌توان به نرخ مصرف انرژی دستگاه و بازدهی سیستم باتری اشاره کرد. برای مثال، لپ‌تاپی با ظرفیت باتری بالا که برای اجرای بازی‌های جدید در تنظیمات گرافیکی بالا استفاده می‌شود، احتمالا باتری خود را بسیار سریع‌تر از لپ‌تاپی با ظرفیت کمتر مصرف می‌کند که برای پردازش متن به کار می‌رود. اندازه نمایشگر نیز یکی از عوامل مؤثر است. آیپد در مقایسه با آیفون باتری بزرگ‌تری دارد، اما نمایشگر بسیار بزرگ‌تر آن نیز انرژی بیشتری مصرف می‌کند. دما هم می‌تواند تاثیر محسوسی بر شارژدهی داشته باشد. برای مثال، احتمالا هنگام عکاسی با گوشی در فضای باز و هوای گرم تابستانی متوجه تخلیه سریع‌تر باتری شده‌اید. بهره‌وری سخت‌افزار و سیستم‌عامل نیز اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، مک‌بوک‌های مجهز به تراشه‌های اپل سیلیکون معمولا شارژدهی بسیار بیشتری از مدل‌های قدیمی‌تر مبتنی بر پردازنده‌های اینتل ارائه می‌کنند.
عمر باتری به‌تنهایی نمی‌تواند معیار دقیقی برای مقایسه دستگاه‌ها باشد، زیرا الگوی استفاده کاربران در روزهای مختلف یکسان نیست. به همین دلیل، سازندگان معمولا اعداد مربوط به عمر باتری را بر اساس سناریوهایی مانند مدت‌زمان پخش ویدیو اعلام می‌کنند. اپل نیز برای برخی از دستگاه‌های جدیدتر خود، علاوه بر این معیارها، رقمی را برای عمر باتری در استفاده معمول ارائه می‌دهد. ظرفیت باتری نیز با افزایش عمر آن کاهش پیدا می‌کند. به همین دلیل، بررسی سلامت باتری اهمیت زیادی دارد. پس از ۱۰۰۰ چرخه شارژ، نمایش ۱۰۰ درصدی سطح شارژ لزوما به این معنا نیست که باتری همان میزان انرژی قابل‌ذخیره‌ای را دارد که در زمان نو بودن دستگاه داشت.
چگونه بیشترین بهره را از باتری ببریم؟
صرف‌نظر از ظرفیت باتری، نحوه استفاده از دستگاه تاثیر مستقیمی بر مدت‌زمان شارژدهی آن دارد و با بهینه‌سازی الگوی مصرف می‌توان عمر باتری را افزایش داد. سیستم‌عامل دستگاه را همواره به جدیدترین نسخه به‌روزرسانی کنید، روشنایی نمایشگر را کاهش دهید، فعالیت‌های غیرضروری پس‌زمینه را غیرفعال کنید و بررسی نمایید کدام برنامه‌ها بیشترین مصرف انرژی را دارند. برای حفظ سلامت باتری در بلندمدت نیز بهتر است تا حد امکان سطح شارژ را در محدوده ۲۰ تا ۸۰ درصد نگه دارید و از تخلیه کامل باتری و شارژ مجدد آن تا ۱۰۰ درصد پرهیز کنید.
حتما بخوانید: گوگل بزرگ‌ترین قرارداد سامانه‌های زمین‌گرمایی تاریخ را امضا کرد
باتری‌ها در گذر زمان و صرف‌نظر از نحوه استفاده، دچار فرسودگی شیمیایی می‌شوند. زمانی که ظرفیت باتری به حدود ۸۰ درصد ظرفیت اولیه برسد، می‌توان آن را نشانه‌ای برای در نظر گرفتن تعویض باتری دانست. در بسیاری از گوشی‌های هوشمند، درصد سلامت باتری از طریق بخش باتری در منوی تنظیمات قابل مشاهده است و برخی دستگاه‌ها نیز در صورت افت قابل توجه سلامت باتری، هشدار مربوط به فرسودگی آن را نمایش می‌دهند. با وجود این، باتری در شرایط استفاده معمول می‌تواند برای مدت طولانی، عملکرد مناسبی داشته باشد. برای نمونه، سلامت باتری آیفون ۱۷ پرو پس از یک سال استفاده و ثبت ۳۱۶ چرخه کامل شارژ، همچنان ۹۴ درصد است.
برخی از جدیدترین دستگاه‌ها نیز به استفاده از باتری‌های سیلیکون-کربن روی آورده‌اند. این فناوری امکان دستیابی به ظرفیت بالاتر را در فضای فیزیکی کوچک‌تر فراهم می‌کند و به سازندگان اجازه می‌دهد بدون افزایش ضخامت یا وزن دستگاه، شارژدهی طولانی‌تری ارائه کنند. با وجود این، فراگیر شدن باتری‌های سیلیکون-کربن در محصولات مختلف بازار احتمالا به زمان بیشتری نیاز خواهد داشت.
