فهرست مطالب
ماهواره پروتوتایپ مرکز داده فضایی گوگل با نام Suncatcher پس از پرتاب موفقیت‌آمیز توسط موشک اسپیس‌ایکس در مدار زمین آنلاین شد.
به گزارش سرویس هوافضا تکناک، پروتوتایپ مرکز داده فضایی گوگل با نام Suncatcher پس از پرتاب موفقیت‌آمیز در اوایل ماه جاری میلادی، همراه با بیش از ۱۰۰ فضاپیمای دیگر و با استفاده از موشک فالکون ۹ اسپیس‌ایکس، در مدار زمین مستقر شد و ارتباط خود را با ایستگاه‌های زمینی برقرار کرد.
این ماهواره به یک واحد پردازش تنسور (Tensor) گوگل مجهز است و می‌تواند حداکثر یک کیلووات برق تولید کند. گوگل این نمونه اولیه را به‌عنوان گام نخست برای توسعه شبکه‌ای از ماهواره‌های مستقر در مدار نزدیک زمین طراحی کرده است. هدف اصلی این شبکه، اجرای پردازش‌های سنگین استنتاج هوش مصنوعی در فضاست. بااین‌حال، محدودیت‌های تأمین انرژی باعث می‌شود پردازنده ماهواره در هر نوبت فقط حدود ۲۰ دقیقه روشن بماند.
پس‌از پایان مراحل اولیه راه‌اندازی و بررسی زیرسیستم‌ها که حدود سه هفته به طول انجامید، مهندسان مستقر در زمین نخستین دستور آزمایشی خود را به مدار ارسال کردند. در این آزمایش، از مدل زبانی Gemma 4 توسعه‌یافته توسط Google DeepMind خواسته شد تا یک شعر کوتاه هایکو درباره حضور در فضای بی‌کران بنویسد. خروجی تولیدشده توسط سیستم ماهواره‌ای نشان داد که سامانه‌های ارتباطی و پردازشی به شکل کاملاً هماهنگ به درخواست‌ها پاسخ می‌دهند. شرکت گوگل اعلام کرد علاوه‌بر این اشعار نمایشی، فضاپیما وضعیت پایش محیط مداری اطراف خود را نیز با موفقیت به زمین مخابره کرده است وتمام اجزای سخت‌افزاری طبق مشخصات فنی مورد انتظار کار می‌کنند.
تمرکز بر رفتار تراشه‌ها تحت تابش
کنونی به‌طور ویژه بر بررسی عملکرد تراشه‌ها در شرایط تنش حرارتی و مواجهه با تابش‌های کیهانی متمرکز است. اگرچه این پردازنده‌ها پیش‌تر در شتاب‌دهنده‌های ذرات روی زمین آزمایش شده‌اند، بررسی تأثیر تشعشعات فضایی بر سخت‌افزار در شرایط واقعی اهمیت زیادی دارد. تابش‌های کیهانی ممکن است باعث بروز پدیده‌ای به نام «وارونگی بیت» در حافظه رایانه شوند؛ پدیده‌ای که می‌تواند بدون فعال شدن ابزارهای نظارتی متداول، داده‌ها را تغییر دهد یا مخدوش کند.
بررسی‌های پیشین نشان می‌دادند که تأثیر این تشعشعات بر فرایند استنتاج ناچیز است و بیشتر بر آموزش مدل‌ها اثر می‌گذارد. بااین‌حال، تیم مهندسی گوگل اکنون در حال ارزیابی این تأثیرات در شرایط واقعی فضاست.
برنامه‌ریزی برای فاز بعدی در سال ۲۰۲۷
در صورتی که عملکرد واحد پردازش Tensor در این ماموریت رضایت‌بخش ارزیابی شود، فاز بعدی برنامه در سال ۲۰۲۷ با پرتاب دو ماهواره دیگر مجهز به تراشه‌های پیشرفته دنبال خواهد شد. این ماهواره‌های جدید از ظرفیت تولید توان بالاتری برخوردار خواهند بود و ارتباطات نوری میان‌ماهواره‌ای را به‌نمایش خواهند گذاشت. پروژه Starcloud گوگل در میان طرح‌های مراکز داده فضایی رویکرد متفاوتی دارد و بر لینک‌های پرسرعت میان ماهواره‌ای برای پشتیبانی از پردازش‌های توزیع‌شده تکیه می‌کند. با این حال، دستیابی به چشم‌انداز نهایی مراکز داده مداری وابستگی زیادی به توسعه موشک غول‌پیکر Starship ایلان ماسک دارد تا قابلیت استفاده مجدد و سریع را اثبات کند.
براساس گزارش تک‌کرانچ، تحلیل‌های منتشرشده از سوی پژوهشگران پروژه نشان می‌دهد اسپیس‌ایکس برای رسیدن به اهداف اقتصادی خود نیازمند پروازهای پرتعداد با این موشک سنگین‌بر است. پروژه Suncatcher چشم‌اندازی بلندمدت برای ساخت زیرساخت‌های اقتصادی در دهه ۲۰۳۰ میلادی به شمار می‌رود، اما سرعت پیشرفت آن با تحولات تجاری و فشارهای رقابتی بازار هوش مصنوعی در شرکت مادر یعنی Alphabet گره خورده است. نوسانات اخیر ارزش سهام این شرکت پس از گزارش تاثیر هزینه‌های هوش مصنوعی بر درآمد تبلیغات موتور جستجو نشان می‌دهد که پایداری مالی پروژه‌های آینده‌نگرانه به مدیریت دقیق منابع در کوتاه‌مدت وابسته است.
