فهرست مطالب
آرشیو آنا با فراخوانی جهانی از داوطلبان خواسته است کتابها را اسکن و آنلاین بارگذاری کنند تا شرکتهای هوش مصنوعی با خرید و نابودی آثار، دانش را انحصاری نکنند.
به گزارش سرویس هوش مصنوعی تکناک، اعضای بزرگترین «کتابخانه واقعا باز در تاریخ بشر» در سراسر جهان از داوطلبان درخواست کردهاند کتابها را اسکن و بهصورت آنلاین بارگذاری کنند تا شرکتهای هوش مصنوعی نتوانند حجم عظیمی از آثار مکتوب را به دست آورده و نابود کنند. این فراخوان از سوی آرشیو آنا پس از انتشار چندین گزارش درباره خریداری کتابها توسط شرکتهای بزرگ هوش مصنوعی برای آموزش مدلهای خود مطرح شده است؛ فرایندی که در بسیاری از موارد به نابودی این آثار منجر میشود.
طبق مطلب منتشرشده در وبلاگ آرشیو آنا، این مشکل زمانی آغاز شد که شرکت انتروپیک در جریان توافق بر سر یک پرونده نقض حقوق نشر مربوط به سال ۲۰۲۴، با جریمهای ۱.۵ میلیارد دلاری مواجه شد. این توافق بزرگترین مبلغ پرداختشده در تاریخ پروندههای حقوق نشر محسوب میشود. شرکت فناوری هوش مصنوعی انتروپیک موظف شد بابت هر عنوان ۲۰۰ دلار بپردازد، زیرا در کتابخانه مرکزی خود مجموعهای شامل ۷ میلیون کتاب دزدی ذخیره کرده بود. با این حال، همان حکم تایید کرد که استفاده از آثار موجود برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی، در چارچوب استفاده منصفانه قرار میگیرد. این تصمیم مسیر را برای شرکتهای هوش مصنوعی هموار کرد تا خرید گسترده کتابها از فروشگاههای آنلاین را آغاز کنند، آنها را اسکن نمایند و سپس از بین ببرند.
خرید گسترده کتاب برای آموزش مدلها
کتابفروشیهای مستقل در سراسر اروپا با روندی مشابه مواجه شدهاند. این فروشگاهها سفارشهای تصادفی و نسبتا بزرگی دریافت میکنند که به نشانیهای محلی ارسال میشوند. اگرچه در عصر دیجیتال نیز چنین سفارشهایی، بهویژه از سوی خریداران سازمانی برای تکمیل کتابخانههای جدید، ثبت میشود، اما کتابفروشان میگویند بیشتر سفارشهای «مشروع» معمولا با هماهنگی و مذاکره همراه هستند و صرفا به شکل یک سفارش خرید مستقیم ارائه نمیشوند.
علاوه بر این، سفارشهای مشکوک شامل کتابهایی نیز میشوند که امروزه احتمالا هیچکس آنها را خریداری نمیکند، مانند «قبولی در آزمون رانندگی، ویرایش ۲۰۱۸» و «راهنمای ادی هابز برای SSIA». یک بررسی نشان داد که برخی از این کتابها به مرکز پردازش آمازون ارسال میشوند؛ جایی که کارکنان عطف کتابها را جدا میکنند و صفحات آنها را به دستگاههای صنعتی اسکن میسپارند.
متاسفانه این روش اسکن، کتابها را نابود میکند و سابقه چاپی آنها را به نفع نسخه دیجیتال از بین میبرد. روشهای غیرمخرب نیز برای اسکن این آثار وجود دارد، از جمله استفاده از اسکنرهای Vشکل که انحنای طبیعی صحافی کتاب را دنبال میکنند. با این حال، احتمالا این روش در مقایسه با جداکردن عطف کتاب و قراردادن آن در دستگاه اسکن خودکار، کندتر و پرهزینهتر است.
نابودی کتابها در فرایند اسکن
در مطلب وبلاگ آرشیو آنا همچنین آمده است که نابودکردن نسخه اصلی باعث میشود رقبا نتوانند از همان کتابها برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی خود استفاده کنند. این موضوع به خریدار اولیه برتری میدهد، بهویژه اگر کتاب نابودشده اثری کمیاب باشد که نسخه دیگری از آن در جهان وجود نداشته باشد. از بینبردن نسخه اصلی همچنین میتواند خطرهای حقوقی را کاهش دهد.
استفاده از این کتابها، بهخصوص آثاری که پیش از سال ۲۰۲۲ منتشر شدهاند و گفته میشود «دستنخورده توسط ماشینها» هستند، مسائل حقوقی و اخلاقی متعددی ایجاد میکند. با این حال، نگرانی بزرگتر بسیاری از افراد این است که نابودی این منابع به انحصاریشدن دانش منجر شود. اگر نسخه اصلی دیگر وجود نداشته باشد، دانش ذخیرهشده در آن تنها در اختیار شرکت هوش مصنوعی قرار میگیرد که کتاب را اسکن کرده است. هر فرد یا سازمان دیگری که بخواهد به این دانش دسترسی پیدا کند، باید برای آن هزینه بپردازد؛ مگر اینکه شرکت مربوطه نسخه اصلی را بهصورت رایگان به اشتراک بگذارد که البته این کار نیز مسائل حقوقی خاص خود را خواهد داشت.
از سوی دیگر، اگر دسترسی به محتوا از طریق مدل هوش مصنوعی محدود شود، این دانش احتمالا تنها به شکل پردازششده در دسترس خواهد بود. بیشتر مدلهای زبانی بزرگ به دلیل نگرانی از محدودیتهای حقوق نشر، متن آثار را بهصورت کلمهبهکلمه بازتولید نمیکنند. به همین دلیل، نویسنده مطلب هشدار داده است: «دانش بهطور دائمی روی سرورهای خصوصی انحصاری میشود.»
فراخوان جهانی برای نجات کتابها
این نگرانی به فراخوانی برای جذب داوطلبان جهت اسکن کتابها و بارگذاری آنها در آرشیو آنا منجر شده است. در مطلب وبلاگ آمده است: «اگر هر فرد یک کتاب را اسکن کند و ۱۰ میلیون داوطلب در سراسر جهان وجود داشته باشد، میتوانیم ۱۰ میلیون بخش از ثروتی ارزشمند و بیبدیل را به دست آوریم.»
به نقل از تامز هاردور، در این مطلب همچنین گفته شده است افرادی که اسکنهای کوچک بارگذاری میکنند، اغلب مورد تقدیر قرار میگیرند و عضویت مادامالعمر در این کتابخانه سایه به آنها اعطا میشود. افرادی که قصد دارند در مقیاس بزرگ اسکن انجام دهند و عناوین زیادی را بارگذاری کنند نیز میتوانند برای دریافت پشتیبانی با آرشیو آنا تماس بگیرند، زیرا این آرشیو اعلام کرده است که «میتواند در پرداخت هزینههای اسکن و ارائه پاداشهای دیگر کمک کند.»
در مطلب وبلاگ آرشیو آنا آمده است: «این رقابتی با زمان است. هدف ایدئال، اسکن و بارگذاری تمام آثار منتشرشده در جهان پیش از آن است که ناشران دانش را بهطور کامل مسدود کنند و شرکتهای هوش مصنوعی نیز تمام کتابها و مقالات جهان را اسکن کرده و از بین ببرند.»
