جنگنده مفهومی SM-39 با طراحی بتوینگ به پروژه F/A-XX نیروی دریایی آمریکا اضافه شده، اما ادعاهای فنی و سابقه ضعیف سازنده، تردیدها را افزایش داده است.
به گزارش سرویس هوافضای تکناک، پروژه جنگنده نسل بعدی برتری هوایی نیروی دریایی ایالات متحده که با نام F/A-XX (NGAD) معرفی میشود، قرار است جایگزین F/A-18E/F سوپر هورنت شود. اکنون طرح جدید SM-39 برای این پروژه معرفی شده است که به دلیل طراحی غیرمعمول با بدنه سهگانه، ظاهری شبیه هواپیمای بتمن دارد.
ابتکار NGAD با هدف تولید «خانوادهای از سامانهها» برای ایجاد و پشتیبانی از جنگندههای نسل ششم دنبال میشود. این مجموعه شامل پروژه F/A-XX است، که گزینه نیروی دریایی در برابر جنگنده F-47 نیروی هوایی آمریکا به حساب میآید. این موضوع ممکن است تکراری بهنظر برسد، اما نیروی دریایی تأکید میکند که به یک هواپیمای چندمنظوره ناونشین اختصاصی نیاز دارد تا در کنار F-35C لایتنینگ ۲ عمل کند و در نهایت جایگزین آن شود.
بخوانید: مدل مفهومی جت جنگنده نسل ششم Tempest معرفی شد
در حالی که نیروی هوایی تمرکز اصلی را بر برتری هوایی میگذارد، نیروی دریایی یک پلتفرم را میخواهد که مأموریتهای تهاجم به اهداف سطحی، نبرد هوابههوا و جنگ الکترونیک را همزمان انجام دهد. علاوه بر این، F/A-XX باید توانایی ایفای نقش به عنوان مرکز فرماندهی برای کنترل دستهای از هواگردهای بدونسرنشین «همکار رزمی» (CCA) را داشته باشد، که حامل سلاحها و حسگرهای اضافی هستند.
جنگنده مفهومی SM-39 بسیار چشمگیر بهنظر میرسد. رندرها هواپیمایی با سه بدنه را نشان میدهند که به یک بال کنسولی با انحنای متغیر و قابلتغییر متصل شده و در قالب یک بدنه-بال یکپارچه ادغام شده است؛ توصیفی فنی که در عمل به این معنا است که ظاهر آن شبیه بتوینگ است. طراحان برای این هواپیما بیشینه سرعت ۴ ماخ را ادعا میکنند که دو برابر سرعت طرحهای بوئینگ و نورثروپ گرومن است و سرعت کروز مافوقصوت بدون پسسوز آن را ۲٫۵ ماخ اعلام کردهاند. همچنین برد عملیاتی تاکتیکی، سقف پرواز، ظرفیت محموله، نرخ اوجگیری و نیروی پیشران بالاتری نسبت به رقبا برای آن ذکر شده است.
برای مطالعه: چین توسعه جتهای جنگنده J-36 و J-50 را تسریع می کند
بتوینگ (Batwing) نام هواگرد خیالی در دنیای فیلم های سینمایی بتمن است، که به عنوان یکی از پیشرفتهترین وسایل نقلیه این شخصیت شناخته میشود. این هواگرد معمولاً با طراحی بالمانند، بدنه تیره، خطوط شکسته و ظاهری شبیه خفاش به تصویر کشیده میشود و نماد ترکیب فناوری پیشرفته، پنهانکاری و قدرت تهاجمی است. بتوینگ در فیلمها، انیمیشنها و کمیکهای بتمن نقش یک جنگنده یا بمبافکن چندمنظوره را ایفا میکند که برای نبرد هوایی، حملات دقیق و عملیات مخفی طراحی شده و به دلیل ظاهر غیرمتعارف و آیندهنگرانه به یک الگوی بصری شناختهشده برای توصیف طرحهای مفهومی رادیکال در دنیای واقعی هوافضا تبدیل شده است.
روی کاغذ چنین بهنظر میرسد که SM-39 میتواند بدون زحمت جایزه رقابت را از آن خود کند. این طرح نهتنها از دیگر گزینهها بهتر عمل میکند، بلکه این برتری را با اختلافی چشمگیر نشان میدهد. علاوه بر این، سازنده مدعی است که بهجای کامپوزیتهای کربنی از نوعی فوم تیتانیومی «انقلابی» در ساخت آن استفاده شده است.
بخوانید: اروپا از نخستین جنگنده رزمی خودران خود با نام CA-1 Europa رونمایی کرد
اما مشکل، دو جنبه اساسی دارد. نخست اینکه جنگنده مفهومی SM-39 با تردیدهای فراوانی روبهرو شده است. بسیاری تردید دارند که یک موتور توربوفن بتواند به سرعت ۴ ماخ برسد، یا اینکه چنین طراحی نامتعارفی بتواند سرعتهای نزدیک به هایپرسونیک را بدون ایجاد موجهای ضربهای تحمل کند؛ موجهایی که ممکن است ورودیهای هوا را مسدود کنند یا در محل تلاقی مخروطهای شوک، تنشهای فاجعهبار ایجاد شود. از سوی دیگر، این هواپیما از نظر پنهانکاری نیز چندان مناسب بهنظر نمیرسد، چرا که دمای پوسته آن میتواند تا حدود ۴۰۰ درجه سانتیگراد برسد و آن را به چیزی تبدیل کند که برخی از آن با عنوان «مشعل پرنده» یاد کردهاند.
دومین مسئله این است که شرکت استاواتی از زمان تأسیس خود در سال ۱۹۹۴ حتی یک هواپیما هم نساخته است. این شرکت که خود را یک مجموعه طراحی از صفر معرفی میکند، به طور منظم مفاهیم مختلفی را از دفتر مرکزی خود در نیاگارا فالز ایالت نیویورک منتشر میکند، اما تاکنون هیچ نمونه اولیهای تولید نکرده و هیچ مدلی را به مرحله تولید نرسانده است.
در عمل، به نظر میرسد استاواتی بخش عمده درآمد خود را از سرمایهگذاری خطرپذیر، سرمایهگذاری خصوصی و فرشتگان سرمایهگذار، مشوقها و معافیتهای مالیاتی دولتی، پیشنهادهای قراردادی و فروش ادعایی مالکیت فکری بهدست میآورد. برآوردها درآمد سالانه این شرکت را حدود ۳ میلیون دلار آمریکا نشان میدهد و گزارشها حاکی از آن است که تنها ۲۵ کارمند دارد؛ عددی که در مقایسه با غولهای صنعت هوافضای دفاعی بسیار اندک است.
در نهایت، استاواتی به داشتن سابقه تولید «محصولات روی کاغذ» شهرت دارد. علاوه بر این، نیروی دریایی ایالات متحده نیز هیچ ارسال رسمی از سوی این شرکت به رقابت را تأیید نکرده است. این موضوع بهمعنای آن نیست که SM-39 صرفاً خیالپردازی باشد. تاریخ هوانوردی پر از شگفتی است و شاید این طرح نیز یکی از آنها شود، اما شرط بستن روی آن چندان عاقلانه بهنظر نمیرسد.
