فهرست مطالب
چین در حال ساخت یک مرکز داده عظیم هوش مصنوعی با نام گلکسی با ظرفیت ۸۰۰ مگاوات در مغولستان داخلی است که هزینه احداث آن به یک‌پنجم پروژه‌های مشابه آمریکایی می‌رسد.
به گزارش سرویس هوش مصنوعی تکناک، شرکت چینی Envision نخستین بخش ۱۲۰ مگاواتی مجموعه مراکز داده گلکسی (Galaxy) را در کمتر از یک سال تکمیل کرده است.
این مجموعه با استفاده از انرژی بادی، سیستم‌های ذخیره‌سازی برق و فناوری توزیع برق ۸۰۰ ولتی توسعه می‌یابد و می‌تواند از نظر هزینه توسعه زیرساخت با پروژه استارگیت آمریکا رقابت کند.
براساس گزارش Tom’s Hardware، مؤسسه تحقیقاتی SemiAnalysis پس از بازدید از این مجموعه در سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که هزینه ساخت بخش نخست گلکسی تنها معادل یک‌پنجم پروژه‌های مشابه در ایالات متحده بوده است. این اختلاف قابل توجه می‌تواند مزیت اقتصادی مهمی برای چین در توسعه زیرساخت‌های پردازشی هوش مصنوعی ایجاد کند.
با وجود این، ساخت ساختمان‌ها و نصب تجهیزات تنها بخشی از چالش توسعه مراکز داده محسوب می‌شود. زیرساخت‌های پردازشی هوش مصنوعی به مقادیر عظیمی برق نیاز دارند و تأمین پایدار انرژی یکی از مهم‌ترین موانع گسترش آنها است.
شرکت Envision برای مقابله با این مشکل، نیروگاه‌های بادی و سیستم‌های ذخیره‌سازی انرژی مبتنی بر باتری را در کنار مرکز داده احداث می‌کند. این رویکرد امکان تأمین بخشی از انرژی مورد نیاز مجموعه را از زیرساخت‌های اختصاصی فراهم می‌کند.
فناوری برق‌رسانی ۸۰۰ ولتی و حذف تجهیزات اضافی
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های فنی مرکز داده گلکسی چین، استفاده از معماری توزیع برق ۸۰۰ ولت جریان مستقیم است. این فناوری می‌تواند تعداد تجهیزات واسطه و مراحل تبدیل انرژی را در مراکز داده کاهش دهد.
پژوهشگران SemiAnalysis هنگام بازدید از یک سالن پردازشی ۵ مگاواتی، عملکرد عملی این سیستم را بررسی کردند. در این سالن، ترانسفورماتورهای حالت‌جامد (SST) برق متناوب ۱۰ کیلوولت را مستقیما به برق مستقیم ۸۰۰ ولت تبدیل می‌کنند و آن را به رک‌های سرور می‌رسانند.
این طراحی با سیستم‌های سنتی برق‌رسانی مراکز داده تفاوت اساسی دارد. در معماری‌های متداول، برق پیش از رسیدن به تجهیزات پردازشی از چندین مرحله تبدیل عبور می‌کند. هر مرحله به تجهیزات جداگانه نیاز دارد و می‌تواند بخشی از انرژی را هدر دهد.
معماری جدید گلکسی برخی از این تجهیزات از جمله ترانسفورماتورهای ولتاژ پایین، سیستم‌های برق اضطراری بدون وقفه و یکسوکننده‌ها را حذف می‌کند.
کاهش تعداد مراحل تبدیل انرژی می‌تواند هزینه تجهیزات و میزان اتلاف برق را کاهش دهد. با وجود این، مؤسسه SemiAnalysis هنوز نتایج اندازه‌گیری‌شده‌ای درباره میزان بهبود بازده انرژی این سیستم منتشر نکرده است.
تجهیزات ۸۰۰ ولتی فعلا تنها در سالن ۵ مگاواتی گلکسی به کار گرفته شده‌اند. شرکت Envision قصد دارد استفاده از این فناوری را در مراحل بعدی ساخت مجموعه گسترش دهد.
این برنامه با رویکرد انویدیا برای استفاده از برق مستقیم ۸۰۰ ولتی در نسل آینده سیستم‌های پردازشی متراکم هوش مصنوعی همسو است.
یکی دیگر از نوآوری‌های گلکسی به زیرساخت خنک‌کننده آن مربوط می‌شود. در این مرکز داده، سرورهای مجهز به خنک‌کننده مایع و سرورهای دارای خنک‌کننده هوا از یک مدار مشترک آب استفاده می‌کنند.
این طراحی نیاز به چیلرهای مرکزی متداول را از بین می‌برد و می‌تواند زیرساخت سرمایشی مجموعه را ساده‌تر کند. البته عملکرد آن به شرایط آب‌وهوایی منطقه و ظرفیت دفع گرما از طریق مدار آب وابسته است.
چین پیش‌ازاین نیز روش‌های متفاوتی برای خنک‌سازی مراکز داده آزمایش کرده است. یکی از این نمونه‌ها، مرکز داده زیرآبی مجهز به انرژی بادی در نزدیکی شانگهای است که از آب دریا برای خنک‌سازی تجهیزات استفاده می‌کند.
توسعه زیرساخت‌های ۳ گیگاواتی مرکز داده گلکسی چین
پروژه ۸۰۰ مگاواتی گلکسی نخستین بخش بزرگ از برنامه گسترده‌تر شرکت Envision برای توسعه مراکز داده در مغولستان داخلی محسوب می‌شود.
مؤسسه SemiAnalysis اعلام کرده است که مجموع ظرفیت برنامه‌ریزی‌شده این شرکت در منطقه به ۳ گیگاوات می‌رسد. بخش‌های باقی‌مانده مجموعه گلکسی نیز همچنان در حال ساخت هستند.
هم‌زمان، منطقه فناوری پیشرفته چاهار شاهد گسترش سریع پروژه‌های مرتبط با مراکز داده است. طبق یک گزارش محلی که پژوهشگران به آن استناد کرده‌اند، نزدیک به ۳۰ هزار کارگر ساختمانی در ۲۲ پروژه مرکز داده این منطقه فعالیت می‌کنند.
شرکت‌های بزرگ فناوری چین، از جمله علی‌بابا، هواوی و بایت‌دنس نیز در حال گسترش زیرساخت‌های خود در مغولستان داخلی هستند.
برق نسبتا ارزان، زمین‌های در دسترس و منابع فراوان انرژی بادی از مهم‌ترین مزیت‌های این منطقه برای احداث مراکز داده محسوب می‌شوند.
با وجود این، توسعه سریع ساختمان‌ها و زیرساخت‌های تأمین انرژی لزوما به معنای افزایش متناسب توان پردازشی هوش مصنوعی نیست. بهره‌برداری کامل از این مراکز به دسترسی به تراشه‌ها و شتاب‌دهنده‌های پیشرفته نیاز دارد.
چین همچنان با محدودیت‌هایی در تأمین این تجهیزات مواجه است. محدودیت‌های صادراتی ایالات متحده، دسترسی شرکت‌های چینی به قدرتمندترین شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی انویدیا را دشوار کرده است.
این مسئله می‌تواند میان ظرفیت زیرساخت‌های ساخته‌شده و توان پردازشی قابل‌استفاده فاصله ایجاد کند. بنابراین، مزیت اقتصادی گلکسی در ساخت مراکز داده به‌تنهایی تضمین‌کننده برتری چین در رقابت زیرساختی هوش مصنوعی با آمریکا نخواهد بود.
