چین در حال نهایی‌سازی طرحی است که بر اساس آن طی یک دوره پنج‌ساله حدود ۲ تریلیون یوان (نزدیک به ۲۹۵ میلیارد دلار) روی ایجاد یک شبکه ملی سراسری از دیتاسنترهای ویژه هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری خواهد کرد.
به گزارش سرویس هوش مصنوعی تکناک، این برنامه با هدف اتکا به زنجیره تامین داخلی تدوین شده است و مقرر می‌کند که حداقل ۸۰ درصد از فناوری‌های زیربنایی، از جمله تراشه‌های هوش مصنوعی از تولیدکنندگان بومی نظیر هواوی تامین شوند.
طبق گزارش بلومبرگ، مسئولیت طراحی این زیرساخت بر عهده کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات چین است، در حالی که اپراتورهای دولتی چاینا موبایل و چاینا تلکام مدیریت بخش عمده این مراکز داده را بر عهده گرفته‌اند و تا سال ۲۰۲۸ آنها را در قالب یک شبکه محاسباتی سراسری و یکپارچه به یکدیگر متصل خواهند کرد. اجرای این پروژه با اتکا به بدهی حاکمیتی و انتشار اوراق قرضه ویژه بلندمدت دولت تامین مالی می‌شود و در صورت احتساب هزینه‌های ارتقای شبکه برق، کل سرمایه‌گذاری مورد نیاز می‌تواند از مرز ۵ تریلیون یوان نیز فراتر رود.
بیشتر بخوانید: همکاری متا با ریلیانس برای ایجاد دیتاسنتر هوش مصنوعی در هند
با وجود این، چالش اصلی پروژه شبکه سراسری دیتاسنترهای چین تامین سرمایه نیست، بلکه فراهم کردن شتاب‌دهنده‌های بومی کافی است. الزام استفاده از حداقل ۸۰ درصد فناوری داخلی، استفاده از شتاب‌دهنده‌های انویدیا و AMD را منتفی می‌کند و ظرفیت توسعه این شبکه را به توان تولید شرکت SMIC گره می‌زند. پیشرفته‌ترین گره تولیدی پایدار این شرکت، فرایند N+2 با سطح فناوری تقریبا معادل ۷ نانومتری است که هم‌اکنون با بیش از ۹۳ درصد ظرفیت عملیاتی فعالیت می‌کند؛ وضعیتی که حاشیه بسیار محدودی برای افزایش تولید باقی می‌گذارد، چرا که تمامی سازندگان تراشه مورد تأیید دولت چین برای دستیابی به همان ظرفیت تولید با یکدیگر رقابت می‌کنند.
مهم‌ترین موانع ساخت شبکه سراسری دیتاسنترهای چین
یکی از مهم‌ترین موانع پیش روی برنامه جاه‌طلبانه چین، کمبود حافظه‌های پرظرفیت و پهن‌باند HBM است. عرضه محدود این حافظه‌ها در داخل کشور، ظرفیت هواوی را برای مونتاژ شتاب‌دهنده‌های خانواده Ascend محدود کرده است. هواوی در سال گذشته حدود ۸۱۲ هزار تراشه به بازار عرضه کرد و انتظار دارد درآمد بخش پردازنده‌های آن در سال ۲۰۲۶ به حدود ۱۲ میلیارد دلار برسد، اما زنجیره تامین این شرکت تاکنون در حفظ چنین سطحی از تولید با دشواری‌های جدی روبه‌رو بوده است. بر اساس برآوردها، حتی تا سال ۲۰۳۰ نیز تامین‌کنندگان داخلی تنها قادر خواهند بود حدود ۷۶ درصد از تقاضای چین را برای تراشه‌های هوش مصنوعی پاسخ دهند؛ بازاری که ارزش آن تا آن زمان به حدود ۶۷ میلیارد دلار خواهد رسید.
حتما بخوانید: شیائومی با MiMo رکورد سرعت هوش مصنوعی را شکست
دولت چین هم‌زمان سیاست‌های سخت‌گیرانه‌تری را برای محدود کردن استفاده از فناوری‌های خارجی اعمال کرده است. در ماه اوت سال گذشته، مقرراتی وضع شد که مراکز داده را ملزم می‌کرد حداقل نیمی از تراشه‌های مورد استفاده خود را از تولیدکنندگان داخلی تامین کنند. سپس در ماه نوامبر، پروژه‌های دارای پشتوانه مالی دولت به طور کامل از به‌کارگیری شتاب‌دهنده‌های خارجی منع شدند و گزارش‌ها حاکی از آن است که حتی پروژه‌هایی با کمتر از ۳۰ درصد پیشرفت نیز مجبور به حذف قطعات ساخت انویدیا، AMD و اینتل از برنامه‌های خود شده‌اند.
خبر پیشنهادی: اسپیس ایکس تولید ماهواره‌های هوش مصنوعی را آغاز می کند
با وجود این حمایت‌ها، بخشی از صنعت نیمه‌هادی چین نسبت به توان رقابتی سخت‌افزارهای بومی ابراز تردید کرده است. ژائو هایجون، مدیرعامل مشترک SMIC هشدار داده که توسعه شتاب‌زده ظرفیت تولید و تلاش برای ساخت شبکه سراسری دیتاسنترها ممکن است باعث ایجاد مراکز داده‌ای در چین شود که بدون تقاضای کافی بلااستفاده بمانند؛ وضعیتی که او آن را به ساخت بزرگراه پیش از شکل‌گیری ترافیک تشبیه کرده است. علاوه بر این، برخی مدیران ارشد صنعت تراشه چین اذعان کرده‌اند که فناوری داخلی این کشور در حوزه تراشه‌های پیشرفته مراکز داده هوش مصنوعی همچنان بین پنج تا ۱۰ سال از مرز فناوری جهانی عقب‌تر است. تجربه پروژه DeepSeek نیز این ارزیابی را تقویت می‌کند؛ این پروژه پس از هدایت اولیه به سمت سخت‌افزارهای هواوی برای آموزش مدل‌های خود، در نهایت بار دیگر به استفاده از تراشه‌های انویدیا روی آورد که نشان می‌دهد راهکارهای بومی هنوز در بارهای پردازشی سنگین آموزش مدل‌های هوش مصنوعی با محدودیت مواجه هستند، هرچند برای وظایف استنتاجی، کارایی قابل قبولی ارائه می‌دهند.
