فهرست مطالب
چین با پرتاب سه ماهواره Diting-01، نخستین مرحله از برنامهای را آغاز کرد که هدف آن ایجاد یک شبکه ۶۰ ماهوارهای برای شناسایی و ردیابی امواج رادیویی از فضا است.
به گزارش سرویس هوافضای تکناک، چین روز یکشنبه سه ماهواره Diting-01 را با استفاده از راکت Lijian-1 Y18 از مرکز پرتاب ماهواره جیوچوان به فضا فرستاد. این مأموریت در مجموع ۹ ماهواره را حمل میکرد، اما سه ماهواره Diting بخش اصلی برنامه جدید ردیابی رادیویی این کشور را تشکیل میدهند و هر سه نیز وارد مدار برنامهریزیشده خود شدند.
شرکت Chang Guang Satellite Technology مسئول ساخت این ماهوارهها بوده است و شرکت StarRF بهرهبرداری از این سامانه را بر عهده دارد. شرکت StarRF که در سال ۲۰۲۳ تأسیس شده است، قصد دارد این آرایش سه ماهوارهای را به منظومهای متشکل از ۶۰ فضاپیما در مدار پایین زمین گسترش دهد.
هدف اصلی این پروژه، شناسایی انتشار امواج رادیویی در مناطق وسیع از فضا است. چنین قابلیتی میتواند در شرایطی مفید باشد که تعیین محل یک فرستنده از روی زمین دشوار است یا ایستگاههای زمینی امکان پوشش دادن همه مناطق مورد نظر را ندارند.
نام Diting نیز برگرفته از موجودی در اسطورههای چینی است که گفته میشود تنها با گوش دادن میتوانست ماهیت چیزها را تشخیص دهد. انتخاب این نام، مستقیم به مأموریت شنود و تشخیص سیگنالهای رادیویی از سوی این ماهوارهها اشاره دارد.
بیشتر بخوانید: اولین تماس ویدیویی ماهوارهای با گوشی عادی 4G در ایتالیا انجام شد
ماهوارهها چگونه فرستندهها را پیدا میکنند
کارکرد این سامانه بر پایه همکاری همزمان سه ماهواره بنا شده است. بر اساس گزارش رسانه چینی Guancha، هر یک از این ماهوارهها یک سیگنال یکسان را از موقعیتی متفاوت در مدار دریافت میکند. سپس سامانه، زمان رسیدن همان سیگنال به هر سه ماهواره را با هم مقایسه میکند.
اختلاف در زمان دریافت سیگنال، دادهای کلیدی برای تخمین محل فرستنده فراهم میکند. به این ترتیب، سامانه میتواند بدون آنکه گیرندهای در نزدیکی منبع انتشار قرار داشته باشد، موقعیت تقریبی آن را محاسبه کند. این ویژگی بهویژه برای ردیابی فرستندههایی مهم است که در مناطق گسترده فعالیت میکنند یا در نواحی دور از دسترس قرار دارند.
همچنین گیرندههای مستقر در فضا این مزیت را دارند که میتوانند فراتر از محدوده ایستگاههای ثابت زمینی عمل کنند. در نتیجه، این فناوری تنها برای ارتباطات یا تصویربرداری فضایی طراحی نشده است، بلکه تمرکز اصلی آن بر پایش فعالیتهای الکترومغناطیسی و شناسایی طیف گستردهای از سیگنالهای فرکانس رادیویی قرار دارد.
بر اساس اعلام شرکت بهرهبردار، دادههای این سامانه میتواند برای مجموعهای از بخشها کاربرد داشته باشد. صنایع دفاعی، امنیت عمومی، مدیریت فرکانسهای رادیویی، کشتیرانی، راهآهن و خدمات واکنش اضطراری از جمله حوزههایی هستند که StarRF آنها را به عنوان مشتریان بالقوه خود معرفی کرده است.
بیشتر بخوانید: استارلینک موبایل یک قدم دیگر به عرضه جهانی نزدیک شد
بازار شبکه ماهوارهای ردیابی امواج رادیویی
گسترش چنین فناوری تنها به یک پروژه فضایی محدود نمیشود و به بازاری مربوط است که در سالهای اخیر اهمیت پیدا کرده است. پایش فرکانسهای رادیویی به دلیل ماهیت دوکاربردی خود، میتواند هم در فعالیتهای غیرنظامی و هم در مأموریتهای نظامی مورد استفاده قرار گیرد. برای مثال، سامانهای که محل یک فرستنده دریایی را مشخص میکند، ممکن است در پایش تجاری کاربرد داشته باشد و در عین حال برای شناسایی موقعیت یک فرستنده نظامی نیز مفید باشد.
این همپوشانی، در دیگر کشورها نیز به شکلگیری شرکتهای تخصصی در این حوزه منجر شده است. شرکت آمریکایی HawkEye 360 نخستین آرایش سه ماهوارهای خود را در سال ۲۰۱۸ پرتاب کرد و اکنون سیگنالهای فرکانس رادیویی را برای مشتریانی از جمله نهادهای دفاعی و اطلاعاتی آمریکا مکانیابی میکند. شرکت فرانسوی Unseenlabs نیز در همین بازار فعال است و پس از تمرکز اولیه بر سیگنالهای دریایی، پوشش خود را به مناطق دریایی، زمینی و فضایی گسترش داده است.
با وجود این، هنوز مشخص نیست که سامانه Diting در عمل چه سطحی از دقت و کارایی را ارائه خواهد کرد. شرکت Chang Guang جزئیات فنی بیشتری درباره این ماهوارهها منتشر نکرده است و به همین دلیل ارزیابی کامل عملکرد آنها در شرایط واقعی هنوز ممکن نیست. با این همه، اگر StarRF بتواند برنامه خود را برای ایجاد یک شبکه ۶۰ ماهوارهای عملی کند، این پروژه میتواند به آزمونی مهم برای توان چین در بازار رو به رشد ردیابی رادیویی از فضا تبدیل شود.
