محققان دانشگاه استنفورد موفق شدند برای اولین بار نقشهای جامع و جهانی از زمینلرزههای نادر تهیه کنند که بهجای پوسته از اعماق گوشته زمین آغاز میشوند.
به گزارش سرویس علمی تکناک، این کشف میتواند درک جدیدی از چگونگی شکلگیری زمینلرزهها و نیروهایی فراهم کند که پشت این پدیدههای طبیعی قرار دارند.
این مطالعه جدید که در مجله علمی Science منتشر شده است، میتواند به توسعه ابزارهای جدیدی برای شبیهسازی زمینلرزهها و پیشبینی رفتارهای آینده آنها کمک کند.
گوشته زمین لایهای است که بین پوسته نازک و هسته مذاب زمین قرار دارد و عمدتاً از سنگهای نیمهجامد و داغ تشکیل شده است. در حالی که معمولاً زمینلرزهها در لایه پوسته زمین اتفاق میافتند، اما این مطالعه نشان میدهد که برخی از زمینلرزهها از عمقهای بسیار پایینتر و از درون گوشته زمین آغاز میشوند.
این تحقیق که توسط محققان استنفورد و به رهبری شقیق وانگ، دانشجوی سابق دکترای آزمایشگاه ژئوفیزیک استاد سیمون کلمپرر انجام شده است، به محققان این امکان را میدهد که علاوه بر شبیهسازی بهتر زمینلرزهها، نحوه شروع این نوع خاص از زمینلرزهها را نیز درک کنند. این دادهها بهویژه در مناطقی اهمیت دارند که زمینلرزههای عمیقتری رخ میدهند.
بخوانید: پژوهشهای هوش مصنوعی زمینلرزههای خطرناک Yellowstone را آشکار میکنند
محققان استنفورد با استفاده از دادههای جمعآوریشده از ایستگاههای لرزهنگاری مختلف در سرتاسر جهان، موفق به شناسایی ۴۵۹ زمینلرزه گوشتهای در قارهها شدند، که از سال ۱۹۹۰ میلادی رخ دادهاند. این زمینلرزهها به طور عمده در نواحی خاصی از جهان از جمله زیر هیمالیا در آسیا و نزدیکی تنگه برینگ در مرز آسیا و آمریکای شمالی رخ دادهاند.
شقیق وانگ، نویسنده اصلی این تحقیق در اینباره گفت: «تا پیش از این مطالعه، دیدگاه روشنی درباره تعداد زمینلرزههای گوشتهای و مکانهای دقیق وقوع آنها وجود نداشت. اکنون با این دادههای جدید، میتوانیم روشهای مختلفی را برای بررسی آغاز این زمینلرزههای نادر آغاز کنیم.»
از آنجایی که زمینلرزههای گوشتهای از اعماق بسیار پایینتر از سطح زمین شروع میشوند، به ندرت لرزشهای قابل توجهی ایجاد میکنند و خطرات مستقیمی برای انسانها ندارند. با وجود این، بررسی این نوع زمینلرزهها میتواند به درک ما از مکانیزمهای داخلی زمین و نحوه عملکرد آنها کمک کند.
برای مطالعه: تابآوری TSMC در برابر یکی از شدیدترین زلزله های سالهای اخیر تایوان
کلمپرر، نویسنده ارشد این مطالعه در ادامه بیان کرد: «ما میدانیم که زمینلرزهها معمولاً در مکانهایی رخ میدهند که استرس در خطوط گسل آزاد میشود، اما هنوز نمیدانیم که چرا یک زمینلرزه خاص در یک مکان خاص رخ میدهد و مکانیسمهای اصلی آن چیست. زمینلرزههای گوشتهای میتوانند راهی نو برای بررسی منبع زمینلرزهها و ساختار درونی زمین فراتر از زمینلرزههای معمولی پوستهای فراهم کنند.»
محققان استنفورد برای شناسایی دقیقتر زمینلرزههای گوشتهای روشی جدید ابداع کردهاند که از آن به نام «روش موجسنجی لرزهای» یاد میشود. این روش با مقایسه دو نوع متفاوت از امواج لرزهای که در سراسر زمین منتشر میشوند، زمینلرزههای گوشتهای را از زمینلرزههای پوستهای متمایز میکند.
حتماً بخوانید: کشف جدید MIT در تحلیل انرژی زمینلرزه
موجهای «اسن» یا «درپوش» و «الجی» از جمله امواج لرزهای هستند که محققان برای شناسایی منبع زمینلرزهها از آنها استفاده میکنند. امواج «اسن» از بالای گوشته حرکت میکنند و در واقع همانند درپوشی برای این بخش از زمین عمل میکنند. امواج «الجی» نیز ارتعاشاتی با فرکانس بالا هستند که از طریق پوسته زمین حرکت میکنند. با اندازهگیری قدرت نسبی این دو نوع موج، محققان میتوانند محل دقیق آغاز زمینلرزهها را تشخیص دهند.
وانگ گفت: «روش ما یک تغییر بازی کامل است، چرا که اکنون شما میتوانید زمینلرزههای گوشته را صرفاً بر اساس امواج زمینلرزهها شناسایی کنید.»
محققان پس از تحلیل دادههای ایستگاههای لرزهنگاری در سراسر جهان، ۴۵۹ زمینلرزه گوشتهای قارهای را شناسایی کردند که از سال ۱۹۹۰ رخ داده بودند. این محققان هشدار دادند که این تعداد به احتمال زیاد کمتر از تعداد واقعی است و با گسترش شبکههای لرزهنگاری، بهویژه در مناطق دورافتادهای مانند فلات تبت در شمال هیمالیا به احتمال زیاد رویدادهای بیشتری از گوشته کشف خواهد شد.
بخوانید: نقص سیستم هشدار زلزله اندروید در ترکیه به قیمت جان هزاران نفر تمام شد
این مطالعه جدید امکان شناسایی دقیقتر زمینلرزههای گوشتهای را فراهم کرده است و محققان قصد دارند به طور عمیقتری به بررسی چگونگی شروع این زمینلرزههای غیرمعمول بپردازند. برخی از این زمینلرزهها به طور احتمالی پسلرزههایی هستند که از زمینلرزههای پوستهای اصلی ناشی میشوند، در حالی که برخی دیگر ممکن است نتیجه همرفت گرمایی در گوشته زمین باشند، که باعث حرکت صفحات تکتونیکی و ایجاد زمینلرزه میشود.
