فهرست مطالب
نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد که برخی میکروبهای زمینی ممکن است در مناطق خاصی از سطح ماه زنده بمانند.
به گزارش سرویس علمی تکناک، این موجودات احتمالا در قطبهای ماه و در حالت حیات تعلیقیافته دوام میآورند و حتی رد چکمه فضانوردان یا چرخ ماهنوردها میتواند پناهگاهی مناسب برای آنها ایجاد کند.
دانشمندان مدتها سطح ماه را محیطی بسیار نامناسب برای بقای میکروبها میدانستند. یک مطالعه در سال ۲۰۱۹ نشان داده بود که پرتوهای فرابنفش و گرمای خورشید از مهمترین موانع بقای حیات میکروبی در سطح ماه هستند. با وجود این، پژوهشهای قبلی تأثیر عوارض طبیعی مانند تپهها و درهها را به عنوان پناهگاههای احتمالی در نظر نگرفته بودند.
این موضوع در قطبهای ماه اهمیت بیشتری دارد. خورشید در این مناطق هیچگاه ارتفاع زیادی در آسمان پیدا نمیکند و بخشهایی از سطح ماه برای همیشه در سایه باقی میمانند. این مناطق سایهدار میتوانند یخ را حفظ کنند و یافتههای جدید نشان میدهد که احتمالا شرایط لازم را برای بقای برخی میکروبها نیز فراهم میکنند.
از دست ندهید: برنامه ناسا برای ساخت پایگاه دائمی در ماه + تصویر
چگونگی حیات میکروبهای زمینی در ماه
پژوهشگران در مطالعه جدید سه نوع باکتری و دو نوع قارچ را بررسی کردند. این میکروارگانیسمها معمولا در مأموریتهای فضایی سرنشیندار مشاهده میشوند. پژوهشهای قبلی نیز مقاومت بالای برخی از آنها را در برابر شرایط سخت فضا نشان داده بودند. این موجودات در برابر خلأ، سرمای شدید و ذرات پرانرژی مقاومت قابل توجهی دارند.
دانشمندان اطلاعات موجود درباره میزان بقای این میکروبها را با نقشههای سطح ماه مقایسه کردند. این نقشهها اطلاعات مربوط به میزان تابش فرابنفش و گرمای سطح ماه را در اختیار پژوهشگران قرار دادند.
نتایج نشان داد که احتمالا در هر دو قطب ماه مناطقی وجود دارند که میکروبها میتوانند در آنها دوام بیاورند. البته این موجودات در چنین محیطهایی احتمالا وارد حالت «کریپتوبیوز» میشوند. در این وضعیت، فعالیتهای حیاتی میکروب تقریبا متوقف میشود و موجود نمیتواند حرکت یا رشد کند. با فراهم شدن شرایط مناسبتر، میکروب میتواند دوباره فعالیت خود را آغاز کند.
پرابال ساکسنا، دانشمند علوم سیارهای در مرکز پروازهای فضایی گادرد ناسا و یکی از نویسندگان این پژوهش بیان کرد که میکروبها شاید برای بقا حتی به پناهگاه بزرگی نیاز نداشته باشند. وی تصریح کرد: «حتی رد یک چکمه یا چرخهای یک ماهنورد میتواند منطقهای قابل سکونت ایجاد کند.»
اهمیت یافتهها برای مأموریتهای آینده ماه
امکان حیات میکروبهای زمینی در ماه با برنامه ناسا برای بازگشت انسان به این سیاره اهمیت بیشتری پیدا میکنند. مأموریت Artemis III قرار است نخستین مأموریت انسانی برای کاوش منطقه قطب جنوب ماه باشد. حضور فضانوردان و تجهیزات زمینی میتواند احتمال انتقال ناخواسته میکروارگانیسمهای زمینی را به این محیط افزایش دهد.
هدر گراهام، متخصص ژئوشیمی آلی در مرکز پروازهای فضایی گادرد ناسا عنوان کرد که این یافتهها نشان میدهد دانشمندان باید درباره موادی که انسان هنگام اکتشافات فضایی ناخواسته با خود حمل میکند، با دقت بیشتری فکر کنند. به گفته او، پیامدهای حضور انسان در این محیطها نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
با وجود این، مأموریتهای انسانی تنها مسیر احتمالی رسیدن حیات زمینی به ماه نیستند. پژوهشگران بیان کردند که برخوردهای کیهانی باستانی ممکن است سنگهای حاوی میکروب را از زمین جدا و به ماه پرتاب کرده باشند.
ساکسنا احتمال داده است که قطبهای سرد ماه بتوانند مانند «فریزر زمین» عمل کنند. اگر مواد زمینی در گذشته به این مناطق رسیده باشند، ماه ممکن است شواهد ارزشمندی از گذشته زمین را در خود حفظ کرده باشد.
پژوهشگران قصد دارند در مطالعات آینده، مقاومت گونههای بیشتری از میکروبها را در شرایط مشابه ماه آزمایش کنند. به گفته ساکسنا، چنین مطالعاتی میتواند محدوده تحمل حیات و توانایی آن را برای دوام آوردن در محیطهای بسیار سخت روشنتر کند.
دانشمندان نتایج این پژوهش را ۱۹ اوت در نشریه علمی Science Advances منتشر کردند.
حتما بخوانید: تراشه Vera انویدیا در ماهواره SpaceXAI بهکار گرفته میشود
