فهرست مطالب
صندوق بین‌المللی پول درباره‌ی وابستگی اقتصاد جهانی به جریان‌های سرمایه‌گذاری هوش مصنوعی هشدار داد که استقراض صندوق‌های پوشش ریسک، آنها را در معرض انفجار حباب قرار داده است.
به گزارش سرویس هوش مصنوعی تکناک، صندوق بین‌المللی پول در تازه‌ترین گزارش ثبات مالی جهانی خود زنگ خطر جدی را درباره‌ی وابستگی روزافزون اقتصاد جهانی به جریان‌های سرمایه‌گذاری در حوزه‌ی هوش مصنوعی به صدا درآورده و هشدار داده است که فروپاشی احتمالی حباب هوش مصنوعی می‌تواند تا سال ۲۰۲۸ ضربات جبران‌ناپذیری را به تولید ناخالص داخلی، سرمایه‌گذاری و مصرف جهانی وارد کند. این نهاد مالی با بررسی دقیق روندهای کلان اقتصادی، بر این باور است که ساختار مالی شکل‌گرفته پیرامون فناوری‌های نوین، آسیب‌پذیری‌های پنهانی را در خود جای داده است که نیازمند نظارت و مداخله‌ی دقیق نهادهای تنظیم‌گر خواهد بود.
این گزارش جامع میان شرکت‌های اصطلاحاً کلیدی و سایر بازیگران فعال در اکوسیستم هوش مصنوعی تمایز قائل می‌شود. شرکت‌های کلیدی شامل بازیگران کلیدی کلان مانند TSMC، Nvidia و AMD، سازندگان تراشه‌های حافظه نظیر SK hynix و Micron، و تامین‌کنندگان تجهیزات ذخیره‌سازی مانند Western Digital هستند. این مجموعه‌ها این روزها سودهای کلان تاریخی را تجربه می‌کنند و بیشتر ظرفیت تولیدی آنها از سال‌ها پیش پیش‌خرید شده است. در واقع، در جریان تب و طلای مدرن، این شرکت‌ها کسانی هستند که با فروش تجهیزات زیرساختی، بیشترین سود ممکن را به جیب می‌زنند و جایگاه امن‌تری در بازار دارند.
افزایش ریسک‌پذیری صندوق‌های پوشش ریسک
در سوی مقابل، اگر بازیگران غیرکلیدی با شکست یا افت تقاضا مواجه شوند، دامنه‌ی پیامدها تنها به سرمایه‌گذاران مستقیم آنها محدود نخواهد شد. صندوق‌های پوشش ریسک با افزایش موقعیت‌های اهرمی و استقراض با مارجین، سطح ریسک‌پذیری خود را به شدت بالا برده و خود را در معرض انفجار احتمالی حباب بازار قرار داده‌اند. سهم تک‌سهام در صندوق‌های قابل معامله در بورس اهرمی به رقم قابل توجه بیست و هشت درصد رسیده است که این رشد شتاب‌زده، ناشی از تقاضای سیری‌ناپذیر برای سهام حوزه‌ی فناوری و هوش مصنوعی است. افت ناگهانی و شدید ارزش این دارایی‌ها می‌تواند زنجیره‌ای از فروش‌های اجباری را توسط ناشران صندوق‌ها و موسسات وام‌دهنده کلید بزند و یک چرخه‌ی معیوب و بازخورد منفی را در بازارهای مالی ایجاد کند.
بررسی دقیق بخش سرمایه‌گذاری‌های چرخشی در صنعت هوش مصنوعی ابعاد تازه‌تری از چالش‌های پنهان این بازار را نمایان می‌سازد. تحلیل چهارده معامله‌ی عمومی ثبت‌شده از سال ۲۰۲۳ به این سو نشان می‌دهد که سیصد میلیارد دلار سرمایه‌گذاری تزریق‌شده به شرکت‌های ضعیف‌تر این حوزه از سوی شرکت‌های بزرگ ابرمقیاس، در کنار ۶۵۰ میلیارد دلار بدهی انباشته، توانسته است حجمی معادل یک تریلیون و چهارصد میلیارد دلار درآمد ساختگی از خدمات و سفارش‌های تراشه ایجاد کند. تمرکز این دلارهای مجازی در دست تعداد انگشت‌شماری از شرکت‌ها، ریسک سیستمیک بالایی را به همراه دارد؛ به طوری که اگر یکی از مهره‌های کلیدی با چالش جدی مواجه شود، کل گله‌ی سرمایه‌گذاران دچار شوک خواهد شد.
با وجود این هشدارهای نگران‌کننده، صندوق بین‌المللی پول اذعان می‌کند که فناوری هوش مصنوعی در شرایط کنونی به عنوان بازویی حمایتی برای اقتصاد جهانی و بازارهای مالی عمل کرده است. تزریق نقدینگی و فعالیت‌های اقتصادی مرتبط با این حوزه توانسته‌اند در مقطعی که تنش‌های ژئوپلیتیک و مناقشات منطقه‌ای بازار انرژی را تحت تاثیر قرار داده و فضای عدم قطعیت سیاستی را حاکم کرده‌اند، به حفظ پایداری نسبی اقتصادهای بزرگ کمک کنند. علاوه بر این، نتایج آزمون‌های استرس جهانی روی بانک‌ها حاکی از آن است که این موسسات حتی در صورت تقارن چند بحران شامل شوک قیمت انرژی، تورم بالا و اصلاح ناگهانی بازار هوش مصنوعی، همچنان تا حد زیادی انعطاف‌پذیر باقی خواهند ماند و فروپاشی بانکی تمام‌عیاری رخ نخواهد داد.
احتمال اصلاح بازار تا سال ۲۰۲۸
با این وجود، احتمال وقوع اصلاح بازار همچنان قوت خود را حفظ کرده است. سرمایه‌گذاری‌های ضعیف‌تر، شتاب‌زده یا کمتر از حد انتظار در بخش سودآوری هوش مصنوعی می‌تواند به تعدیل تقاضا برای توان محاسباتی منجر شود. اگر چنین سناریوی فرضی محقق شود، افت چهار دهم درصدی تولید ناخالص داخلی جهان، کاهش یک و سه دهم درصدی سرمایه‌گذاری و افت شش دهم درصدی مصرف تا سال ۲۰۲۸ دور از انتظار نخواهد بود. طبق گزارش تامز هاردور، حجم انبوه بدهی و اهرم‌های مالی جاری در این صنعت پتانسیل آن را دارد که هرگونه اصلاح ساده‌ای را به یک شوک بزرگ سیستمیک تبدیل کند.
شرکت‌های بزرگ ابرمقیاس که اکنون سهم قابل توجهی از انتشار اوراق قرضه با درجه‌ی سرمایه‌گذاری را به خود اختصاص داده‌اند، با تقاضای شدید و ادامه‌داری برای توسعه‌ی زیرساخت‌های هوش مصنوعی روبه‌رو هستند. اگرچه این مجموعه‌ها درآمد سرشاری کسب می‌کنند، اما هزینه‌های سنگین توسعه و خرید تجهیزات پیشرفته آنها را با کمبود نقدینگی مواجه کرده و ناچار به دریافت وام‌های کلان ساخته است. ادامه‌ی این مسیر و میزان دوام این تب و تاب اقتصادی، کاملاً به اشتها و تمایل سرمایه‌گذاران برای پذیرش اوراق بدهی جدید در این بازار پرنوسان بستگی خواهد داشت.
