فهرست مطالب
فناوری های نظامی که در ابتدا برای اهداف جنگی توسعه یافته بودند، اکنون به ابزارهایی تبدیل شدهاند که میلیاردها نفر در سراسر جهان در زندگی روزمره خود از آنها استفاده میکنند.
به گزارش سرویس فناوری تکناک، ارتشها همواره یکی از مهمترین محرکهای نوآوری در جهان بودهاند. آنها با برخورداری از منابع مالی گسترده و دسترسی به پیشرفتهترین تحقیقات علمی، توانستهاند فناوریهای نظامی را با سرعت بالا توسعه دهند. با وجود این، بسیاری از این فناوریها پس از پایان کاربرد نظامی، وارد زندگی عادی مردم شدهاند و سبک زندگی انسانها را تغییر دادهاند.
این فناوریها، نحوه ارتباط، مسیریابی، کار و زندگی انسانها را از روی میز آشپزخانه تا داخل جیب دگرگون کردهاند. ما در ادامه، ۱۰ نمونه قابل توجه از چنین فناوریهایی را بررسی میکنیم که با موفقیت به خانههای ما راه یافتهاند و نشان میدهند که ضرورت، واقعاً مادر همه اختراعها است.
01
از 11۱. اجاق مایکروویو (۱۸۴۶)

اجاق مایکروویو، یکی از رایجترین لوازم آشپزخانه امروزی را مهندسان به صورت تصادفی اختراع کردند. نوآوری فناوری رادار، چهره جنگ را در طول جنگ جهانی دوم تغییر داد و باعث افزایش کارایی و اثربخشی شناسایی دشمنان شد. مهندس پرسی اسپنسر از شرکت Raytheon، این فناوری نظامی را در سال ۱۹۴۶ بررسی میکرد که شکلات داخل جیب او به طور ناگهانی ذوب شد.
این رویداد عجیب، کشف اجاق مایکروویو را رقم زد. امروزه میلیونها نفر، اجاق مایکروویو را برای هدفی سازنده از گرم کردن سریع غذا تا پخت کیکهای خوشمزه استفاده میکنند، که کاملاً دور از اهداف مخربی است که برای آن ایجاد شده بود.
02
از 11۲. اینترنت و ARPANET (۱۹۶۹ تا ۱۹۸۶)

آژانس پروژههای پژوهشی پیشرفته وزارت دفاع آمریکا که با نام DARPA شناخته میشود، یک سامانه ارتباطی را در سال ۱۹۶۲ توسعه میداد که حتی در صورت وقوع حمله هستهای بتواند رایانههای نظامی را به طور قابل اعتماد به یکدیگر متصل کند. این سازمان، شبکه ARPANET را در سال ۱۹۶۹ ایجاد کرد و آن را فعال ساخت.
دانشمندان و پژوهشگران، پیچیدگی این سامانه را در طول دو دهه بعدی گسترش دادند، سامانه نام دامنه (استاندارد .com) را اختراع کردند و آن را به تدریج در اختیار عموم قرار دادند.
بیش از ۳ میلیارد کاربر در سراسر جهان، با آغاز تجاریسازی این فناوری در سال ۱۹۸۶ به اینترنت متصل شدهاند. اینترنت، شبکههای اجتماعی، تجارت الکترونیک، خدمات پخش آنلاین و آموزش مجازی را امکانپذیر ساخته و زندگی انسانها را دگرگون کرده و فرصتهای معیشتی بیشماری را برای انسانها ایجاد کرده است.
میتوان با اطمینان گفت که فناوری نظامی هنوز اختراع انقلابی مشابهی ارائه نکرده است که زندگی انسانها را تا این اندازه تغییر دهد، در حالی که هدف اولیه آن نابودی انسانها بود.
03
از 11۳. سامانه موقعیتیاب جهانی (GPS) (۱۹۷۸تا ۱۹۸۳)

دانشمندان آمریکایی، امکان مکانیابی ماهواره اسپوتنیک شوروی را فقط با ردیابی امواج رادیویی آن در طول جنگ سرد کشف کردند. ارتش، نیروی دریایی و نیروی هوایی آمریکا به لطف این پیشرفت، یک سامانه موقعیتیاب جهانی مبتنی بر ماهواره را تا سال ۱۹۷۸ به سرعت توسعه دادند.
پنتاگون، یک شبکه متشکل از ۲۴ ماهواره را صرفاً برای اهداف دفاعی ایجاد کرد. با وجود این، نقطه عطف زمانی رخ داد که رئیسجمهور رونالد ریگان، پس از حادثه پرواز ۰۰۷ خطوط هوایی کره، اجازه استفاده عمومی از این فناوری را صادر کرد. این تصمیم، سامانه GPS را از یک انحصار نظامی به یک منبع عمومی تبدیل کرد.
امروزه سامانه GPS، نقشهها، شبکههای اجتماعی، بازیها و برنامههای پایش تناسب اندام را هدایت میکند و به هسته صنایع چند میلیارد دلاری در سراسر جهان تبدیل شده است.
04
از 11۴. فناوری نظامی پهپادها (۱۹۱۷–دهه ۱۹۶۰)

ایده یک وسیله پرنده بدون سرنشین، چندان جدید نیست که تصور میکنید. یک دانشمند نظامی در سال ۱۹۱۷ این ایده را به عنوان یک اژدر هدایتپذیر از راه دور ساختهشده از چوب و قلع، برای بهکارگیری در جنگ جهانی اول مطرح کرد.
این چشمانداز در آن زمان برای متحول کردن چهره جنگ تحقق پیدا نکرد، اما پهپادها تا دهه ۱۹۶۰ به طور غیرمنتظره راه خود را به پژوهشهای جوی و تولید برق پیدا کردند.
امروزه صنعت تجاری پهپادها کاربردهای گستردهای شامل اجرای قانون، نقشهبرداری زمین، پیشبینی وضعیت هوا، عملیات جستوجو و نجات و تحویل بسته دارد. شرکت آمازون این سامانه را ثبت اختراع کرده و وعده داده است که سامانههای تحویل پهپادی ۳۰ دقیقهای را در آینده نزدیک راهاندازی کند.
05
از 11۵. فناوری نظامی موتورهای جت (۱۹۳۹–۱۹۶۰)

بدون فناوری موتور جت، سفر هوایی مدرن امروز غیرممکن بود. نخستین هواپیمای مجهز به موتور جت، هواپیمای آلمانی هاینکل He 178 V1 در سال ۱۹۳۹ در نهایت محرمانگی آزمایش شد و بریتانیا و آلمان هر دو برای توسعه سریعتر این فناوری ابتدا برای هواپیماهای نظامی رقابت کردند.
موتورهای جت تا دهه ۱۹۶۰ به طور کامل به هوانوردی غیرنظامی منتقل شدند و اکنون تمام هواپیماهای مسافربری تجاری در سراسر جهان را به حرکت درمیآورند. همچنین این فناوری توربینهای گازی را برای تولید برق و پمپهای صنعتی را برای سامانههای پسماند و نفت به کار میاندازد.
06
از 11۶. غذای خشک یک فناوری نظامی دیگر (دهه ۱۹۴۰ –دهه ۱۹۶۰)
فناوری خشک کردن انجمادی برای نگهداری خون در دوران جنگ جهانی دوم توسعه یافت، اما در دهه ۱۹۶۰ وارد مرحله تازهای از تکامل شد. این فناوری در عصر فضا تحول چشمگیری پیدا کرد، زمانی که ناسا از آن برای تولید غذاهای سبک، ماندگار و غنی از مواد مغذی برای فضانوردان در مأموریتهای طولانی دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ استفاده کرد.
فرایند خشک کردن انجمادی با حذف آب موجود در مواد غذایی، وزن و حجم آنها را کاهش میدهد و همزمان ارزش غذایی و طعم را حفظ میکند؛ ویژگیهایی که برای سفرهای فضایی اهمیت حیاتی دارند. این فناوری امکان ارائه وعدههای غذایی متنوعی را برای فضانوردان فراهم کرد؛ به گونهای که آنها میتوانستند هنگام گردش به دور زمین از خوراکیهایی مانند میوهها، سبزیجات، انواع گوشت و حتی بستنی استفاده کنند.
07
از 11۷. فناوری نظامی صفحه لمسی (۱۹۶۵)

فناوری صفحه لمسی که امروزه بخش جداییناپذیر دستگاههای دیجیتال شده است، در حقیقت ریشه در دهه ۱۹۶۰ دارد. در سال ۱۹۶۵، «ای. اِی. جانسون» در مؤسسه سلطنتی رادار، نوعی صفحه لمسی خازنی را با هدف پاسخ به یک نیاز نظامی طراحی کرد. این فناوری برای کمک به کنترلکنندگان ترافیک هوایی توسعه یافت تا بتوانند تعامل دقیقتر و سریعتری با نمایشگرهای راداری داشته باشند که موقعیت هواپیماها را نشان میدادند.
طرح ثبت اختراعشده او در سال ۱۹۶۶ از رساناهای شفاف اکسید ایندیوم-قلع در کنار سیمکشی بسیار ظریف مسی برای شناسایی تماس انگشت استفاده میکرد. این نوآوری به عنوان سنگبنای فناوری لمس خازنی شناخته میشود؛ فناوری که امروزه در تقریباً تمام گوشیهای هوشمند، تبلتها و نمایشگرهای تعاملی مدرن در سراسر جهان به کار گرفته میشود.
08
از 11۸. فناوری LCD (دهههای ۱۹۶۰تا ۱۹۷۰)

تجهیزات نظامی باید استحکام، وزن کم و قابلیت حمل آسان را با توجه به محیطهایی داشته باشند که معمولاً در آنها استفاده میشوند. فناوری LCD این الزامات را در هر سه زمینه برآورده کرد. نیروهای نظامی نمایشگرهای LCD را به عنوان جایگزینی برای نمایشگرهای حجیم CRT در بالگردها، خودروهای زرهی و تجهیزات میدانی، استفاده کردند.
نمایشگرهای LCD فضای کمتری را به طور چشمگیر اشغال کردند و مصرف انرژی را به طور قابل توجهی کاهش دادند. این فناوری به دلیل طراحی همهجانبه، راه خود را تا دهه ۱۹۹۰ به خانههای مصرفکنندگان باز کرد و در نهایت به استانداردی برای تمام لوازم الکترونیکی مصرفی در جهان تبدیل شد.
09
از 11۹. دوربین دیجیتال (دهه ۱۹۷۰)

فناوری تصویربرداری دیجیتال ریشههای خود را در کاربردهای نظامی و فضایی دارد، جایی که سامانههای اولیه برای ثبت تصاویر شناسایی دقیق از مدار زمین توسعه یافتند. پیشرفتهای حسگرهای تصویربرداری الکترونیکی در دوران جنگ سرد، پایههای دوربینهایی را فراهم کردند که میتوانستند تصاویر را بدون فیلم ثبت کنند.
استیون ساسون، مهندس شرکت کوداک نخستین دوربین دیجیتال مستقل را در سال ۱۹۷۵ ساخت و در آن زمان، گامی بزرگ به سوی عکاسی دیجیتال مدرن برداشت. این فناوری با وجود اینکه دههها زمان را برای تکامل به دوربینهای DSLR و بدونآینه امروزی طی کرد، اکنون تصویربرداری دیجیتال را به قابلیتی رایج تبدیل کرده که در تلفنهای هوشمند تعبیه شده است و هر روز در سراسر جهان استفاده میشود.
10
از 11۱۰. سامانههای دید در شب (دهه ۱۹۳۰)

آشکارسازهای فوتونی مادون قرمز و سامانههای تقویت تصویر را پژوهشگران برای دستیابی به دید واضح در عملیات شبانه نظامی طراحی کردند. فناوری دید در شب طی دههها راه خود را به سرعت به زندگی روزمره باز کرد و دوربینهای حرارتی، عینکهای دید در شب، تجهیزات اپتیکی شکار، سامانههای امنیتی و ابزارهای نظارتی را پشتیبانی کرد.
فناوری تصویربرداری مادون قرمز موج کوتاه (SWIR) یکی از جدیدترین پیشرفتها را در این حوزه ارائه کرده است و امکان مشاهده از میان موادی مانند شیشه جلوی خودرو را برای کاربران فراهم کرده و کاربرد آن را در حوزههای حملونقل، بازرسی و ایمنی گسترش داده است.
11
از 11جمعبندی
نوآوریهای هدایتشده توسط ارتش مسیر خود را از آزمایشگاههای رادار و آزمایشهای میدان نبرد، به آرامی به پیشخوان آشپزخانهها و نمایشگرهای تلفنهای هوشمند باز کردند و جهان مدرن را به روشهایی شکل دادند که افراد کمی از آن آگاه هستند. فناوریهایی که مهندسان آنها را برای بقا، نظارت و برتری راهبردی طراحی کردند، به ابزارهایی تبدیل شدند که به ما کمک میکنند غذا را سریعتر بپزیم، مسافتهای بیشتری را طی کنیم، به سرعت ارتباط برقرار کنیم و پدیدههای نامرئی را مشاهده کنیم.
این همگرایی یک پارادوکس قدرتمند را نشان میدهد؛ اختراعاتی که از دل درگیریها متولد شدند، زندگی روزمره را در نهایت بهبود دادند. میراث این فناوریها با وجود اینکه ریشههای خود را در دفاع و جنگ دارند، امروزه در آسایش، ارتباطپذیری و پیشرفت ثبت شدهاند. ضرورت، بارها مرزهای علم را در طول زمان گسترش داد و انسان راههایی غیرمنتظره برای تبدیل این پیشرفتها به نیروهایی مثبت پیدا کرد.

















