کشف سوءاستفاده ۵۶۸ میلیون دلاری از H100 انویدیا در اروپا

تحقیق درباره سوءاستفاده Northern Data AG از H100 آغاز شده است و نتیجه آن می‌تواند بر نحوه حمایت مالیاتی از شرکت‌های هوش مصنوعی تأثیر بگذارد.

به گزارش تک‌ناک، مقام‌های قضایی اتحادیه اروپا در حال بررسی شرکت Northern Data AG هستند؛ شرکتی که سال‌ها درزمینه استخراج رمزارز فعالیت می‌کرد و سپس به‌طور رسمی مسیر خود را به‌سمت پردازش ابری و زیرساخت‌های مرتبط با هوش مصنوعی تغییر داد. آنچه امروز این شرکت را در کانون توجه قرار داده، خرید حدود ۱۰ هزار واحد پردازنده گرافیکی پیشرفته H100 انویدیا به ارزش تقریبی ۵۶۸ میلیون دلار است. این خرید ظاهراً با هدف توسعه ظرفیت‌های پردازش هوش مصنوعی در اروپا انجام شد؛ اما اکنون مقام‌های مسئول معتقدند این سخت‌افزارها نه برای اهداف اعلام‌شده، بلکه برای استخراج رمزارز استفاده شده‌اند؛ اقدامی که درصورت اثبات، مصداق سوءاستفاده از مشوق‌های مالیاتی و حتی پول‌شویی خواهد بود.

طبق گزارش بلومبرگ، Northern Data در سال ۲۰۲۳ با صرف هزینه‌ای درحدود ۴۰۰ میلیون یورو، ۱۰ هزار پردازنده گرافیکی H100 خرید. این خرید باید مشمول مالیات بر ارزش افزوده‌ای نزدیک به ۱۰۰ میلیون یورو می‌شد؛ اما با توجه به سیاست‌های حمایتی دولت سوئد از شرکت‌های فعال درزمینه هوش مصنوعی، این شرکت توانست تخفیف مالیاتی درخورتوجهی دریافت کند. مشکل دقیقاً از همین‌جا آغاز شد؛ دادستان‌های اروپایی اکنون مدعی هستند که Northern Data برخلاف ادعاهایش، این کارت‌ها را به‌جای آن‌که برای پردازش‌های مربوط به هوش مصنوعی و رایانش ابری در اختیار مشتریان بگذارد، صرف استخراج رمزارز کرده است.

تامزهاردور می‌نویسد که این ادعا به‌ویژه به این دلیل حساسیت‌برانگیز شده که سوئد در سال ۲۰۲۳ سیاست‌های مالیاتی خود را تغییر داد و دیگر فعالیت‌های مرتبط با ماینینگ را مشمول معافیت‌های مالیاتی نکرد. درواقع، اگر استفاده از کارت‌های گرافیک H100 در استخراج رمزارز ثابت شود، Northern Data نه‌تنها مرتکب تخلف مالیاتی شده؛ بلکه از قوانین تازه وضع‌شده به عمد عبور کرده است.

اداره دادستانی عمومی اتحادیه اروپا (EPPO) نیز در همین زمینه وارد عمل شده و با همکاری مقام‌های آلمانی و سوئدی، عملیاتی مشترک در فرانکفورت و شهر بودن در شمال سوئد انجام داده است. در این عملیات، چهار نفر به اتهام جرایم مرتبط با مالیات بر ارزش افزوده بازداشت شده‌اند و یکی از مدیران ارشد Northern Data در سوئد نیز بازجویی شده است. طبق اعلام رسمی، تمرکز این پرونده بر فعالیت سه شرکت زیرمجموعه Northern Data در فاصله سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ است.

اتهام‌های مطرح‌شده فقط به فرار مالیاتی محدود نمی‌شود؛ زیرا پول‌شویی نیز بخشی از پرونده محسوب می‌شود و همین موضوع باعث پیچیده‌تر شدن شرایط شده است. مقام‌های مسئول درحال بررسی دقیق ساختارهای مالی و شرکتی Northern Data هستند تا مشخص کنند این شرکت عمداً عملیات خود را به‌گونه‌ای سازمان‌دهی کرده است که بتواند از مزایای مالیاتی غیرقانونی بهره‌مند شود یا خیر.

در این میان، سخن‌گوی Northern Data حاضر نشد درباره جنبه‌های مربوط به پول‌شویی اظهارنظر کند و تنها بر این نکته تأکید کرد که زیرساخت‌های شرکت به‌طور کامل در خدمت پردازش ابری و مشتریان فعال در حوزه هوش مصنوعی است. این موضع‌گیری در شرایطی مطرح می‌شود که سابقه فعالیت‌های پیشین Northern Data در حوزه ماینینگ باعث شده است تا بسیاری از ناظران به ادعاهای شرکت تردید کنند.

شاید عجیب‌ترین بخش این پرونده به اتهام اصلی بازمی‌گردد: استفاده از پردازنده‌های گرافیکی H100 برای استخراج رمزارز. کارشناسان سخت‌افزار و فعالان بازار به‌خوبی می‌دانند که این کار ازنظر اقتصادی هیچ منطقی ندارد. کارت‌های گرافیک H100 برای کاربردهای کاملاً متفاوتی طراحی شده‌اند. آن‌ها هسته‌های تنسور، دقت‌های عددی خاص مانند FP8 و BF16 و پهنای باند عظیم حافظه HBM3 دارند که همگی برای تسریع مدل‌های یادگیری عمیق و پردازش داده‌های پیچیده به کار می‌روند. درمقابل، الگوریتم‌های اثبات کار که مبنای بسیاری از رمزارزها هستند، عمدتاً به محاسبات عدد صحیح و عملیات بیتی نیاز دارند و توانایی‌های خاص H100 در این زمینه‌ها هیچ مزیتی به حساب نمی‌آید.

افزون‌بر این، هزینه خرید یک واحد H100 چندین برابر کارت‌های گرافیک مصرفی و حتی دستگاه‌های ASIC ویژه استخراج است؛ درحالی‌که بازدهی آن در استخراج رمزارز بسیار کمتر است. به‌عنوان نمونه، درباره بیت‌کوین تنها دستگاه‌های ASIC مبتنی‌بر الگوریتم SHA-256 می‌توانند رقابتی باشند و GPU عملاً جایگاهی در این حوزه ندارد. درباره اتریوم نیز که زمانی پهنای باند حافظه اهمیت داشت، از سال ۲۰۲۲ و پس‌از تغییر سازوکار شبکه، استفاده از کارت‌های گرافیک قدرتمند برای استخراج بی‌فایده شد.

حتی برای کوین‌های کوچک‌تر و استخراج‌شدنی با GPU نیز کارت‌های گرافیک رده مصرفی مانند سری GeForce RTX 50 انویدیا ازنظر هزینه اولیه و بهره‌وری انرژی بسیار به‌صرفه‌تر از H100 هستند. بنابراین از دید بسیاری از کارشناسان، این ادعا که Northern Data واقعاً H100ها را برای استخراج به‌ کار برده باشد، دست‌کم ازنظر فنی بسیار بعید و غیرمنطقی به نظر می‌رسد.

با‌این‌حال، سابقه طولانی Northern Data در حوزه استخراج باعث شده است تا این فرضیه در ذهن مقام‌های مسئول و دادستان‌ها قوت بگیرد. در گذشته، این شرکت صدها هزار کارت گرافیک مخصوص بازی را برای استخراج رمزارز خریده بود و در آن زمان یکی از بازیگران اصلی این صنعت به شمار می‌رفت. بااین‌حال، تغییر سیاست‌های مالیاتی و کاهش سودآوری ماینینگ در اروپا موجب شد که Northern Data رسماً اعلام کند مسیر فعالیت خود را به‌سمت پردازش ابری و خدمات هوش مصنوعی تغییر داده است.

اکنون اگر ثابت شود که این تغییر مسیر بیشتر جنبه ظاهری داشته و در عمل بخش مهمی از فعالیت‌ها همچنان در خدمت استخراج رمزارز بوده است، شرکت با مجازات‌های مالی سنگین و حتی محدودیت‌های جدید برای ادامه فعالیت روبه‌رو خواهد شد. پرونده Northern Data یکی از تحقیقات بزرگ اتحادیه اروپا در حوزه فناوری به شمار می‌رود و می‌تواند پیامدهای مهمی برای سایر شرکت‌های فعال در این بخش داشته باشد. نتیجه نهایی این پرونده نه‌تنها بر آینده Northern Data، بلکه بر سیاست‌گذاری‌های آتی اروپا درزمینه مشوق‌های مالیاتی برای شرکت‌های هوش مصنوعی نیز تأثیر خواهد گذاشت.

اگر دادستان‌ها موفق شوند ثابت کنند که این شرکت عمداً از معافیت‌های مالیاتی سوءاستفاده کرده و در عین حال سخت‌افزارهای گران‌قیمت H100 را برای اهدافی غیر از آنچه ادعا شده به کار گرفته است، به احتمال زیاد شاهد تغییرات جدی در نحوه اعطای مشوق‌های دولتی به شرکت‌های فناوری خواهیم بود. در‌غیر‌این‌صورت، Northern Data می‌تواند مدعی شود که هدف اصلی‌اش همچنان توسعه زیرساخت‌های پردازش ابری بوده و اتهام‌های واردشده چیزی بیش از بدبینی ناشی از گذشته پرحاشیه این شرکت نیست.

موضوع مهم این است که خرید و استفاده از پردازنده‌های گرافیکی قدرتمند در چنین مقیاسی، خواه برای هوش مصنوعی خواه برای استخراج، نگاه دقیق نهادهای نظارتی را به خود جلب کرده است. در دنیایی که مرز میان نوآوری و سوءاستفاده مالی بسیار باریک شده است، پرونده Northern Data می‌تواند به نقطه عطفی در نظارت بر صنعت سخت‌افزار و فناوری در اروپا تبدیل شود.