فهرست مطالب
تأخیر احتمالی انویدیا در عرضه نسل بعدی کارت‌های گرافیک تا سال ۲۰۲۸، فرصتی استثنایی برای AMD فراهم کرده تا با تراشه جدید خود بازار را تسخیر کند.
به گزارش سرویس سخت افزار تکناک، چرخه عرضه سخت‌افزارهای پردازش گرافیکی در آستانه ورود به یکی از غیرمعمول‌ترین دوره‌های تاریخی خود قرار دارد. افزایش چشمگیر تقاضا برای تراشه‌های حافظه با پهنای باند بالا و اختصاص ظرفیت خطوط تولید نیمه‌رسانا به پردازنده‌های مراکز داده، معادلات پیشین در عرضه محصولات مصرفی را دستخوش تغییر کرده است. در این میان، نشانه‌های موثقی از تعویق نسل بعدی کارت‌های گرافیک NVIDIA تا سال ۲۰۲۸ دیده می‌شود؛ رخدادی که می‌تواند خلأ بزرگی در سال ۲۰۲۷ پدید آورد و فضا را برای جهش سهم بازار AMD و جلب نظر کاربران حرفه‌ای مهیا کند.
بازار کارت‌های گرافیک رده‌بالا سال‌هاست که تحت تسلط کامل NVIDIA قرار دارد و این شرکت معمولاً فاصله زمانی دو تا دو سال و نیم را برای معرفی معماری‌های تازه خود حفظ می‌کرد. با این حال، داده‌های منتشرشده توسط منابع نزدیک به زنجیره تأمین سخت‌افزار نشان می‌دهد که تراشه نسل بعدی این شرکت با نام رمز GR20x که بر پایه معماری Rubin توسعه می‌یابد و به سری RTX 60 اختصاص دارد، به جای نیمه دوم سال ۲۰۲۷ در سال ۲۰۲۸ به بازار خواهد آمد.
تاخیر در عرضه نسل جدید NVIDIA و تغییر تقویم سخت‌افزاری
این تغییر زمانی اهمیت دوچندان پیدا می‌کند که بدانیم کارت‌های سری RTX 50 در ژانویه ۲۰۲۵ معرفی شدند. انتقال عرضه سری بعدی به سال ۲۰۲۸ به معنای ایجاد یک وقفه سه‌ساله میان دو نسل متوالی است که پدیده‌ای کم‌سابقه در این حوزه به شمار می‌رود. افشاگران شناخته‌شده‌ای نظیر kopite7kimi و Kepler_L2 بر تعویق این برنامه زمانی تا سال ۲۰۲۸ تأکید کرده‌اند؛ رویدادی که بخش عمده آن به کمبود تراشه‌های حافظه، افزایش هزینه بسته‌بندی پیشرفته و تمایل فزاینده تولیدکنندگان سیلیکون به اولویت‌بخشیدن به مشتریان غول‌پیکر حوزه هوش مصنوعی تجاری مربوط است.
پیش از انتشار این اخبار، برنامه‌ریزی‌هایی برای عرضه نسخه بهبودیافته سری RTX 50 موسوم به سری Super در جریان بود تا با تعویض ماژول‌های ۲ گیگابایتی VRAM با نسخه‌های ۳ گیگابایتی، ظرفیت حافظه در تمام مدل‌ها ارتقا پیدا کند. با وجود اینکه چنین پروژه‌ای هنوز به‌طور کامل لغو نشده و احتمال عرضه محدود آن در سال ۲۰۲۷ منتفی نیست، تحولات قیمت سیلیکون و حافظه این احتمال را تضعیف کرده است.
تراشه‌های حافظه ۳ گیگابایتی قیمت پایانی بسیار بالایی دارند و در صورت پیاده‌سازی روی مدل‌های موجود، برچسب قیمتی بسیار بالاتری را نسبت به مدل‌های استاندارد فعلی رقم خواهند زد. در شرایطی که کارت‌های موجود NVIDIA همین حالا نیز با ارقامی فراتر از نرخ رسمی تعیین‌شده به فروش می‌رسند، معرفی نسخه‌های گران‌تر Super ممکن است جذابیت اقتصادی لازم را برای عموم کاربران و جامعه گیمرها نداشته باشد و تقاضای گسترده‌ای ایجاد نکند.
موقعیت رقابتی جدید و روزنه امید برای AMD
در حال حاضر فروش محصولات NVIDIA با فاصله بسیار زیادی نسبت به AMD قرار دارد، اما غیبت این شرکت در بازه یک‌ساله ۲۰۲۷ می‌تواند موازنه عرضه را برهم بزند. کاربرانی که به دنبال ارتقای سیستم‌های پردازشی خود هستند و در عین حال تمایلی به پرداخت هزینه‌های غیرمعمول کارت‌های پرچمدار کنونی ندارند، آماده پذیرش یک گزینه قدرتمند جایگزین خواهند بود.
محصولات فعلی NVIDIA با مبالغ سنگینی در بازار معامله می‌شوند و کارت پرچمداری نظیر RTX 5080 در حال حاضر با قیمتی فراتر از ۱۷۰۰ دلار عرضه می‌شود. این شکاف عمیق قیمت و کارایی، فرصتی طلایی را برای رقیب سنتی فراهم می‌سازد تا با یک محصول هدفمند، توجه بخش قابل‌توجهی از خریداران را به اکوسیستم خود جلب کند.
برنامه‌ریزی AMD برای عرضه سری جدید پردازنده‌های گرافیکی خود موسوم به RX 10000 که بر پایه معماری‌های RDNA 5 و UDNA شکل می‌گیرد، عمدتاً بر سال ۲۰۲۸ متمرکز است؛ با این وجود، یک استثنای تعیین‌کننده در این تقویم وجود دارد. اطلاعات فاش‌شده در تالارهای گفت‌وگوی سخت‌افزاری نشان می‌دهد که تراشه‌ای نیمه‌پرچمدار تحت عنوان AT2 قرار است در نیمه دوم سال ۲۰۲۷ وارد بازار شود.
تراشه شایعه‌شده AT2 طبق مشخصات فنی مطرح، مجهز به ۷۰ واحد محاسباتی (CU) است. برای مقایسه، پرچمدار شاخص کنونی این برند یعنی RX 9070 XT از ۶۴ واحد محاسباتی بهره می‌برد. افزایش تعداد واحدهای پردازشی، در کنار بهبودهای پایه‌ای معماری جدید و فرکانس‌های کاری بالاتر، جایگاه عملکردی این محصول را در رده‌ای بسیار بالاتر تثبیت خواهد کرد.
در آزمون‌های عملکرد نسبی مؤسساتی چون TechPowerUp، کارت RX 9070 XT در سطحی تقریباً ۲۰ درصد پایین‌تر از RTX 5080 فعالیت می‌کند. افزوده شدن توان پردازشی به همراه بهینه‌سازی‌های عمیق لیتوگرافی در تراشه AT2، امکان پر کردن این فاصله ۲۰ درصدی را به شکل کامل فراهم می‌آورد. در نتیجه، این تراشه قادر خواهد بود عملکردی هم‌تراز با RTX 5080 به نمایش بگذارد، در حالی که در صورت مدیریت صحیح قیمت‌گذاری، صدها دلار ارزان‌تر از نرخ نجومی ۱۷۰۰ دلاری فعلی رقیب به فروش خواهد رسید.
یکپارچگی معماری و گذار تاریخی به سمت UDNA
یکی از دلایل اصلی برتری پایدار NVIDIA و ارزش بازار فوق‌العاده آن، اکوسیستم پردازش موازی اختصاصی CUDA است که پردازش‌های محلی هوش مصنوعی تا تحلیل‌های پیچیده علمی در ابرکامپیوترها را تحت پوشش قرار می‌دهد. AMD تاکنون تلاش کرده با ارتقای مستمر پلتفرم نرم‌افزاری ROCm فاصله خود را با رقبا کاهش دهد، اما گام بنیادین این شرکت در ادغام ساختاری سخت‌افزار نهفته است.
برنامه تجمیع دو خط موازی معماری، یعنی شاخه ویژه بازی RDNA و شاخه ویژه مراکز داده و محاسبات سنگین CDNA، در قالب یک معماری یکپارچه با عنوان UDNA دنبال می‌شود. اگرچه ممکن است کارت‌های خانگی آینده همچنان با برچسب تجاری RDNA 5 به مصرف‌کنندگان گیمینگ عرضه شوند، اما هماهنگی زیرساخت مشترک سبب می‌شود دستاوردهای بخش سازمانی بلافاصله در پردازنده‌های گرافیکی عمومی پیاده‌سازی شود؛ الگویی که پیش‌تر در محصولات NVIDIA نتایج موفقی در پی داشته است.
علاوه بر تغییرات در هسته پردازشی، داده‌های تازه نشان می‌دهند که AMD اخیراً پشتیبانی از استاندارد حافظه پرسرعت GDDR7 را به درایورهای لینوکس خود اضافه کرده است. ثبت این سازگاری نرم‌افزاری در هسته درایورها، نشانه‌ای قوی از گذار قطعی این شرکت به استاندارد حافظه نسل جدید است.
بهره‌گیری از تراشه‌های حافظه GDDR7 پهنای باند انتقال داده میان پردازنده گرافیکی و ماژول‌های رم را به طرز چشمگیری بالا می‌برد. این افزایش پهنای باند نه‌تنها پردازش بافت‌های سنگین در وضوح 4K و بارهای کاری پیچیده رهگیری پرتو (Ray Tracing) را سرعت می‌بخشد، بلکه یکی از بزرگ‌ترین محدودیت‌های معماری‌های پیشین در برابری با سری RTX 50 را برطرف می‌کند.
اگرچه ورود زودهنگام تراشه ۷۰ واحدی AT2 در سال ۲۰۲۷ توجهات را معطوف به خود ساخته، اما برنامه جامع AMD به این نقطه محدود نمی‌شود. پرچمدار غول‌پیکر این شرکت تراشه‌ای با کد داخلی AT0 خواهد بود که مشخصات آن فراتر از مدل‌های پیشین ارزیابی می‌شود.
این تراشه طبق داده‌های درزکرده، به ۹۶ واحد محاسباتی مجهز است و از یک باس حافظه ۵۱۲ بیتی عریض استفاده می‌کند. چنین ساختار فنی عظیمی به معنای آن است که تراشه AT0 برای رقابت مستقیم با قدرتمندترین محصول بازار یعنی RTX 5090 طراحی شده و AMD قصد دارد مجدداً نبرد سخت‌افزاری را در بالاترین رده ممکن مدیریت کند.
راهبرد قیمت‌گذاری و تکرار احتمالی تاریخ سخت‌افزار
براساس گزارش howtogeek، موفقیت راهبرد AMD در سال ۲۰۲۷ به نحوه تعیین قیمت رسمی محصول بستگی خواهد داشت. چنانچه تراشه AT2 با توجه به جهش‌های کیفی نسبت به نسل RDNA 4 در سطحی رقابتی و ترجیحاً با قیمتی کمتر از ۱۰۰۰ دلار در دسترس قرار گیرد، توانایی ایجاد فروش صدها هزار واحدی را پیش از هرگونه واکنش رسمی از سوی NVIDIA خواهد داشت.
این شرایط، یادآور تحولات بازار پردازنده‌های مرکزی در سال ۲۰۱۷ است؛ مقطعی که رخوت و تکرار محصولات اینتل با جهش معماری جدید سری رایزن از سوی AMD پاسخ داده شد و آرایش نیروها در سراسر صنعت سخت‌افزار را برای همیشه تغییر داد. اگر وقفه پیش‌بینی‌شده برای خط تولید NVIDIA در سال ۲۰۲۷ رخ دهد و AMD محصول خود را در زمان مناسب عرضه کند، بازار پردازنده‌های گرافیکی نیز می‌تواند شاهد تکرار همان دگرگونی تاریخی باشد.
