شرکت انویدیا به طور مخفیانه با همکاری ۵ شرکت فضایی در حال توسعه دیتاسنترهای هوش مصنوعی مداری است تا بحران برق و خنک‌سازی مراکز زمینی را حل کند.
به گزارش سرویس هوش مصنوعی تکناک، افزایش انفجاری تقاضا برای پردازش‌های هوش مصنوعی باعث شده غول‌های فناوری به‌دنبال راهکارهایی فراتر از زیرساخت‌های سنتی زمینی بروند و اکنون انویدیا در حال توسعه پروژه‌ای جاه‌طلبانه برای انتقال دیتاسنترهای هوش مصنوعی به فضا است؛ اقدامی که این شرکت را وارد رقابتی مستقیم با ایلان ماسک و شرکت‌های فضایی کرده است.
انویدیا طی ماه‌های گذشته همکاری گسترده‌ای را با پنج شرکت فعال در حوزه فضا شامل Starcloud، Planet Labs، Kepler Communications، Firefly Aerospace و Sophia Space آغاز کرده تا زیرساخت‌های پردازشی مبتنی بر هوش مصنوعی را در مدار زمین مستقر کند. هدف این پروژه، ساخت نسل جدیدی از مراکز داده مداری است که بتوانند محدودیت‌های بزرگ دیتاسنترهای زمینی را کنار بزنند.
رشد سریع مدل‌های هوش مصنوعی باعث شده مصرف برق و نیاز به سیستم‌های خنک‌کننده در مراکز داده به سطح بی‌سابقه‌ای برسد. بسیاری از دیتاسنترهای مدرن اکنون به اندازه یک شهر کوچک برق مصرف می‌کنند و حجم عظیمی از آب را برای خنک‌سازی تجهیزات نیاز دارند. در سال‌های اخیر، اعتراض‌های گسترده‌ای علیه ساخت دیتاسنترها در برخی مناطق جهان شکل گرفته است زیرا این مراکز فشار زیادی بر شبکه برق و منابع آبی وارد می‌کنند.
انویدیا معتقد است فضا می‌تواند راه‌حل این بحران باشد. این شرکت اعلام کرده که محیط فضایی دو مزیت کلیدی دارد؛ دسترسی تقریباً نامحدود به انرژی خورشیدی و امکان استفاده از خلأ فضا برای خنک‌سازی طبیعی تجهیزات. به گفته انویدیا، این شرایط می‌تواند هزینه انرژی دیتاسنترها را تا ۱۰ برابر نسبت به مراکز زمینی کاهش دهد.
سال گذشته، انویدیا از همکاری خود با استارتاپ Starcloud خبر داد؛ شرکتی که عضو برنامه حمایتی Inception انویدیا محسوب می‌شود. این پروژه شامل پرتاب یک ماهواره مجهز به هوش مصنوعی و توسعه یک دیتاسنتر فضایی ۵ گیگاواتی است که حدود چهار کیلومتر مربع مساحت خواهد داشت. این مرکز داده از صفحات خورشیدی غول‌پیکر برای تأمین انرژی استفاده می‌کند و سیستم خنک‌سازی آن بر پایه سرمای طبیعی فضای اطراف زمین طراحی شده است.
در ادامه این برنامه، انویدیا از ماژول جدید Space-1 Vera Rubin رونمایی کرد که به‌طور اختصاصی برای پردازش‌های هوش مصنوعی در فضا توسعه یافته است. این ماژول از معماری یکپارچه CPU و GPU بهره می‌برد و ارتباطات پرسرعت داخلی را برای اجرای مدل‌های سنگین هوش مصنوعی فراهم می‌کند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، Space-1 Vera Rubin تا ۲۵ برابر توان پردازشی بیشتر نسبت به GPU مدل H100 در مأموریت‌های فضایی ارائه می‌دهد. این سامانه برای تحلیل بلادرنگ داده‌های ماهواره‌ای، پردازش اطلاعات ژئوفضایی، هدایت سامانه‌های خودکار و انجام تحلیل‌های مداری طراحی شده است.
انویدیا اعلام کرده شرکت‌هایی مانند Aetherflux، Axiom Space و Planet Labs از این سخت‌افزار در ماهواره‌ها و خودروهای خدمات مداری خود استفاده خواهند کرد. این شرکت همچنین قصد دارد اکوسیستم نرم‌افزاری واحدی میان تراشه‌های زمینی و فضایی ایجاد کند تا توسعه‌دهندگان بتوانند مدل‌های هوش مصنوعی را بدون تغییرات اساسی روی هر دو بستر اجرا کنند.
در سوی دیگر این رقابت، ایلان ماسک نیز پروژه مشابهی را دنبال می‌کند. گزارش‌ها نشان می‌دهند SpaceXAI با همکاری شرکت Anthropic روی ساخت یک دیتاسنتر مداری چند گیگاواتی کار می‌کند. این پروژه نیز با هدف حذف محدودیت‌های برق، زمین و خنک‌سازی دیتاسنترهای زمینی شکل گرفته است.
پیشرفت موشک‌های تجاری مانند Starship و Falcon Heavy باعث شده انتقال تجهیزات سنگین پردازشی به مدار زمین نسبت به گذشته عملی‌تر شود. با این حال، چالش‌های بزرگی همچنان باقی مانده است. ارسال صدها هزار پردازنده گرافیکی به فضا هزینه بسیار سنگینی دارد و نگهداری این زیرساخت‌ها در مدار زمین نیز نیازمند فناوری‌های پیچیده خواهد بود.
کارشناسان می‌گویند اگر توسعه هوش مصنوعی با سرعت فعلی ادامه پیدا کند، ظرفیت دیتاسنترهای زمینی در سال‌های آینده پاسخگوی نیاز صنعت نخواهد بود. به همین دلیل، بسیاری از شرکت‌های فناوری اکنون فضا را به‌عنوان مرحله بعدی توسعه زیرساخت‌های پردازشی در نظر گرفته‌اند.
اگرچه دیتاسنترهای فضایی هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارند، اما سرمایه‌گذاری گسترده انویدیا و ورود شرکت‌هایی مانند اسپیس‌ایکس نشان می‌دهد که رقابت برای ساخت نخستین امپراتوری هوش مصنوعی مداری از هم‌اکنون آغاز شده است.
