فهرست مطالب
محققان با یک روش الکتروشیمیایی جدید توانستند اثر انگشت باقیمانده روی پوکههای شلیکشده را در عرض چند ثانیه آشکار کنند.
به گزارش سرویس فناوری تکناک، سالها کارشناسان پزشکی قانونی بازیابی اثر انگشت از روی پوکههای شلیکشده را تقریبا ناممکن میدانستند، چرا که گرما و فشار شدید داخل لوله اسلحه تمام ردهای شیمیایی و پودری لازم را برای آشکارسازی خطوط منحصربهفرد اثر انگشت از بین میبرد. اما پژوهشگران دانشگاه مینوت ایرلند معتقد هستند که این معما را با استفاده از یک فرایند الکتروشیمیایی ساده، ایمن و غیرسمی حل کردهاند؛ روشی که میتواند اثر انگشتهای دستخوش حرارت را در چند ثانیه دوباره آشکار کند.
دکتر «ایتنه دمپسی»، که همراه با دکتر «کالم مککیور» این مطالعه را رهبری کرده، در گفتوگو با Interesting Engineering گفته است که هدف آنها ارائه جایگزینی کارآمد برای روشهای فعلی است. دمپسی توضیح داد که بقایای اثر انگشت حکشده روی پوکه بهمثابه یک شابلون محافظ بسیار نازک عمل میکنند؛ این شابلون باعث میشود که پوششدهی الکتروشیمیایی تنها در نواحی بدون برجستگی انجام شود و در نهایت تصویری نگاتیو و پرکنتراست از تماس فرد با سطح به دست آید.
روشهای الکتروشیمیایی در یافتن اثر انگشت مجرم
روشهای سنتی آشکارسازی اثر انگشت مانند: پودرپاشی، بخار سیانوآکریلات یا نینهیدرین بر باقیماندههای عرق و چربی پوست (ترکیبی از چربی و سلولهای مرده پوست) روی سطح وابسته هستند، چرا که این مواد یا به سطح میچسبند یا با مواد شیمیایی واکنش میدهند و اثر انگشت را نمایان میکنند. در مقابل، روش الکتروشیمیایی از خود اثر انگشت بهعنوان شابلون استفاده میکند؛ با اعمال ولتاژ پایین، پوشش فلزی تنها در فضاهای بین برجستگیها شکل میگیرد و تصویری بسیار دقیق ایجاد میشود. این تمایز باعث میشود این روش در شرایطی که باقیماندهها دستخوش حرارت شدهاند، مثل فرایند شلیک، بسیار مقاوم و قابل اعتماد باشد. به این ترتیب، این نوآوری میتواند به محققان امکان دهد که مدرک را به طور مستقیم به مظنون متصل کنند، نه فقط به سلاح، محدودیتی که سالها در جرمشناسی اسلحه وجود داشت.
این فناوری تشخیص اثر انگشت هنوز بینقص نیست
محققان تاکید کردند که این فناوری هنوز در مراحل اولیه قرار دارد و عواملی مانند: نوع فلز، خوردگی سطح و مواجهه با حرارت میتوانند بر قابلیت اطمینان آن تاثیر بگذارند. سطوح بسیار آلوده، خورده یا قرارگرفته در شرایط محیطی طولانی، چالشهایی ایجاد میکنند و به همین دلیل نیاز است تا با مجموعه دادههای بزرگ و کنترلشده، محدوده کاربرد دقیق این روش تعیین شود. همچنین آنها هشدار دادند که انتقال این تکنیک از آزمایشگاه به میدان عملیاتی زمانبر خواهد بود و اعتبارسنجی دقیق، آزمون کور و قابلیت تکرار نتایج پیش از پذیرش در دادگاه ضروری است.
دیمپسی و مککیور تاکید کردند که پذیرش این روش توسط کارشناسان جنایی مستلزم اعتبارسنجی بینآزمایشگاهی و تعریف محدودیتهای روشن کاربرد است و مرحله بعدی، آزمایشهای مشترک با آزمایشگاههای جنایی و نیروهای انتظامی خواهد بود. تاکنون واکنش اولیه پلیس و کارشناسان صحنه جرم مثبت بوده است و بسیاری پتانسیل این روش را برای بازیابی اثر انگشتها روی پوکههایی ارزشمند میدانند که روشهای سنتی در آنها ناکام ماندهاند. آنها اضافه کردند: «ما کنترل خوبی روی فلز برنج داریم، اما فولاد ضدزنگ، آلومینیوم یا قرارگیری طولانی در معرض محیط میتواند چالش ایجاد کند… دماهای بسیار بالا ممکن است تغییرات متالورژیکی ایجاد نماید و اثر شابلون اثر انگشت را محدود کند.»
بیشتر بخوانید: بریتانیا از هوش مصنوعی برای پیشبینی محل جرم استفاده میکند
حتما بخوانید: ارتباط قابل توجه داروهای ADHD با کاهش جرم، تصادفات رانندگی و خودکشی
کاربردی فراتر از گلولهها
اصول الکتروشیمیایی بهکار رفته در این روش میتواند بهصورت نظری روی دیگر سطوح رسانا، از جمله چاقوها، قطعات بمب یا شواهد آتشسوزی نیز اعمال شود، اما هر سطح چالشها و متغیرهای خاص خود را دارد. محققان توضیح دادند: «اصول پایهای به احتمال زیاد قابل انتقال به سایر سطوح رسانا هستند، مشروط بر آنکه شیمی و استراتژی مناسب برای رسوبدهی شناسایی شود. با وجود این، نرخ موفقیت تا حد زیادی به نوع و ماهیت باقیماندهها پس از حرارت، شعله یا انفجار وابسته است.» آنها تصریح کردند: «در مورد سطوح سوخته یا ذغالی که در صحنههای آتشسوزی مشاهده میشوند، پیچیدگی بیشتری وجود دارد و هر کاربرد نیازمند بهینهسازی و ارزیابی دقیق است.»
از صحنه جرم تا دادگاه
اگرچه نتایج آزمایشگاهی نویدبخش به نظر میرسد، اما کارشناسان حقوقی معتقد هستند که محک واقعی این فناوری، دادگاه خواهد بود. رابرت تسگلر، وکیل مدافع جنایی نیویورک توضیح داد: «هر فناوری جدید در حوزه جرمشناسی در رادار ما قرار دارد، اما تجربه نشان میدهد که دادستانها گاهی روشهای علمی نوین را به هیئت منصفه ارائه میدهند و آنها را به عنوان حقیقت مطلق معرفی میکنند.» وی تصریح کرد: «این روش الکتروشیمیایی جدید برای آشکارسازی اثر انگشت روی پوکههای شلیکشده، تحول جالبی است، اما آزمون واقعی آن نه در آزمایشگاه، بلکه در دادگاهی است که آزادی افراد در آن مطرح است.» تسگلر تاکید کرد که بر اساس قوانین آمریکا، بار اثبات بر عهده دولت است؛ دولت نه تنها باید گناه را ثابت کند، بلکه باید نشان دهد که شواهد و علم پشت آن قابل اعتماد است.
او عنوان کرد: «من و تیمی که در اختیار دارم، اقدامات قانونی را برای به چالش کشیدن پذیرش هر یافتهای با این روش جدید انجام میدهیم. یک پیشرفت علمی در دادگاه جنایی بیمعنی است اگر دادستان نتواند نشان دهد که در همان پرونده بهطور بینقص اعمال شده است.» وی تصریح کرد: «کل سیستم عدالت ما بر اساس آزمون دقیق شواهد دولت بنا شده است و با توجه به پذیرش صرف آن به دلیل ظاهر تکنولوژی نیست.» تسگلر اشاره کرد که همین تعارض بین نوآوری علمی و قابلیت اطمینان قضایی، دههها است که مسیر پیشرفت جرمشناسی را شکل داده است.
هنوز راه زیادی باقی مانده است
از زمان معرفی ابزارهایی مانند تعیین توالی DNA و جرمشناسی دیجیتال، هر فناوری جدید برای پذیرش در دادگاه مجبور بوده است که سالها مورد اعتبارسنجی و آزمونهای دقیق قرار گیرد. تیم دانشگاه مینوث در حال حاضر بر پالایش علمی روش خود متمرکز است و همکاری با سایر محققان نقش کلیدی در توسعه آینده خواهد داشت. آنها به IE گفتند: «همکاریهایی که دانش ارزشمند از حوزه جرمشناسی ارائه میدهند، به ما کمک میکنند تا دامنه تحقیقات خود را در توسعههای آینده دقیقتر محدود کنیم.» اما اگر نتایج آنها در آزمایشهای گستردهتر تأیید شود، توانایی بازیابی اثر انگشت از گلولههای شلیکشده میتواند نحوه ارتباط دادن سلاحها، عاملان و قربانیان را دگرگون کند و یکی از سختترین اصول جرمشناسی مدرن را بازنویسی نماید.
این مطالعه در مجله Forensic Chemistry منتشر شده است.
