در تازهترین تحول حوزه فناوری و احراز هویت دیجیتال، شرکت «ورلد» (World) وابسته به سم آلتمن، مدیرعامل شرکت OpenAI، همکاری جدیدی را با دو پلتفرم بزرگ جهانی یعنی زوم و تیندر آغاز کرده است.
به گزارش سرویس فناوری تکناک، این همکاری با هدف تأیید هویت کاربران و تشخیص انسان از ربات انجام میشود؛ اما همزمان نگرانیهای گستردهای درباره حریم خصوصی، جمعآوری دادههای بیومتریک و احتمال اجباری شدن چنین فناوریهایی به وجود آورده است.
شرکت ورلد که پیشتر با نام Worldcoin شناخته میشد، با استفاده از دستگاهی کرویشکل به نام “Orb” هویت افراد را از طریق اسکن عنبیه چشم تأیید میکند. این شرکت مدعی است که با افزایش فعالیت رباتها، حسابهای جعلی و هوش مصنوعی مولد، جهان دیجیتال به ابزارهایی نیاز دارد که بتواند انسان واقعی را از ماشین تشخیص دهد. به همین دلیل، ورلد سامانهای به نام World ID را توسعه داده است.
بر اساس توافق تازه با شرکت تیندر، کاربران این اپلیکیشن همسریابی برای دریافت نشان «کاربر تأییدشده انسانی» باید به یکی از مراکز فیزیکی مراجعه کنند و فرایند اسکن چشم را انجام دهند. پس از تأیید، نشان ویژهای در حساب کاربری آنها نمایش داده خواهد شد تا سایر کاربران بدانند که با یک فرد واقعی روبهرو هستند و حساب جعلی یا ربات نیست.
تیندر اعلام کرده است که این طرح پیشتر به صورت آزمایشی در ژاپن اجرا شده و نتایج آن رضایتبخش بوده است. اکنون این شرکت قصد دارد برنامه را در سطح جهانی گسترش دهد. همچنین برای تشویق کاربران به استفاده از این سامانه، پنج قابلیت رایگان “Boost” به افراد داده خواهد شد؛ امکانی که باعث میشود پروفایل آنان برای مدتی در اولویت نمایش قرار گیرد.
در سوی دیگر، شرکت زوم نیز به جمع شرکای ورلد پیوسته است. با وجود این، شیوه همکاری زوم با شرکت سم آلتمن نسبت به تیندر تفاوت دارد. زوم قصد دارد از فناوری جدیدی با عنوان “World ID Deep Face” استفاده کند. این سامانه، تصویر ثبتشده فرد هنگام احراز هویت با دستگاه Orb را با تصویر زنده او در تماس ویدیویی تطبیق میدهد و همزمان چهره کاربر را از طریق دوربین دستگاه شخصی و تصویر نمایشدادهشده در جلسه بررسی میکند.
اگر هر سه مرحله با موفقیت انجام شود، نشان “Verified Human” یا «انسان تأییدشده» برای کاربر صادر خواهد شد. این قابلیت میتواند در جلسات کاری، مصاحبههای شغلی، کلاسهای آنلاین و نشستهای حساس، به عنوان راهکاری برای مقابله با جعل هویت و استفاده از ویدیوهای ساختگی به کار گرفته شود.
شرکت ورلد اعلام کرده است که برنامههای آن به این دو همکاری محدود نخواهد شد. این شرکت نرمافزاری با نام “Concert Kit” معرفی کرده که برای مقابله با خرید خودکار بلیت توسط رباتها و دلالان طراحی شده است. برگزارکنندگان رویدادها و شرکتهای فروش بلیت میتوانند از این ابزار استفاده کنند تا مطمئن شوند که خریدار، یک انسان واقعی است.
با وجود این ادعاها، منتقدان میگویند که راهکارهای ورلد بیش از اندازه تهاجمی و پرخطر است. به گفته کارشناسان حریم خصوصی، اسکن عنبیه و ذخیره یا پردازش دادههای بیومتریک، از حساسترین انواع اطلاعات شخصی به حساب میآید. برخلاف رمز عبور یا شماره تلفن، اگر داده بیومتریک فرد افشا شود، امکان تغییر آن وجود ندارد.
برخی تحلیلگران هشدار دادهاند که اگر شرکتهایی مانند زوم، تیندر یا دیگر خدمات پرکاربرد جهانی، استفاده از این فناوری را به استاندارد رایج تبدیل کنند، کاربران عملاً ناچار خواهند شد برای دسترسی به خدمات ضروری، دادههای زیستی خود را در اختیار شرکتهای خصوصی قرار دهند.
این نگرانی زمانی بیشتر میشود که بدانیم زوم هنوز یکی از ابزارهای مهم ارتباطی در شرکتها، دانشگاهها و سازمانها است و تیندر نیز یکی از بزرگترین اپلیکیشنهای همسریابی جهان محسوب میشود. در نتیجه، گسترش چنین مدلهایی میتواند باعث عادیسازی نظارت بیومتریک در زندگی روزمره شود.
از سوی دیگر، هنوز تردیدهایی درباره توان اجرایی ورلد وجود دارد. این شرکت سال گذشته اعلام کرده بود که قصد دارد ۷۵۰۰ دستگاه Orb را در ایالات متحده مستقر کند، اما گزارشی از تحقق کامل این هدف منتشر نشده است. همچنین گفته میشود که ورلد تاکنون حدود ۱۸ میلیون کاربر تأییدشده جذب کرده است، اما بخش قابل توجهی از این کاربران از کشورهای در حال توسعه بودهاند.
منتقدان بیان کردند که بسیاری از این افراد به امید دریافت رمزارز Worldcoin جذب این طرح شدند؛ رمزارزی که اکنون نقش کمرنگتری در برنامههای شرکت دارد. پیشتر نیز برخی نهادهای ناظر در کشورهای مختلف درباره شیوه جمعآوری دادهها و رضایت آگاهانه کاربران ابراز نگرانی کرده بودند.
در مجموع، همکاری تازه شرکت ورلد وابسته به سم آلتمن با زوم و تیندر نشان میدهد که رقابت برای ساخت «هویت انسانی قابل اعتماد» در اینترنت وارد مرحله تازهای شده است. با وجود این، پرسش اصلی همچنان پابرجا است: آیا جامعه جهانی برای مقابله با رباتها حاضر است حریم خصوصی خود را قربانی کند، یا راهحلهای کمخطرتر و غیرمتمرکزتری برای آینده دیجیتال انتخاب خواهد شد؟
