فهرست مطالب
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در مجموعهای از پستهای تازه در شبکه اجتماعی تروث سوشال که متعلق به خود او است، تصاویری را منتشر کرده که در آنها ماه به عنوان قلمرو آمریکا نمایش داده شده است.
به گزارش سرویس هوافضای تکناک، او همچنین ایده تغییر نام ایالت نیومکزیکو به «نیوآمریکا» را مطرح کرده است. پیشنهاد تغییر نام نیومکزیکو در روزهای اخیر نیز در رسانههای معتبر گزارش شده است.
دونالد ترامپ در روزهای اخیر بار دیگر با انتشار تصاویر و ویدیوهای تولیدشده با هوش مصنوعی در شبکه اجتماعی تروث سوشال توجه رسانهها را جلب کرده است. در میان این محتواها، تصویری از او با ظاهری شبیه هالک هوگان و پوشیده در طرح پرچم آمریکا دیده میشود.
برخی دیگر از پستها نیز ترامپ را روی تختی در میان رباتهای قاتل نشان میدهند. با وجود این، دو پست بیش از بقیه مورد توجه قرار گرفتهاند. یکی از آنها ایده تغییر نام نیومکزیکو به نیوآمریکا را مطرح میکند و دیگری ماه را به شکلی نمایش میدهد که گویی در مالکیت آمریکا است.
بیشتر بخوانید: فضاپیمای Fermi Explorer راهی سفری ۸۰ هزار ساله می شود
پستهایی که توجه رسانهها را جلب کردند
سبک انتشار محتوای ترامپ در تروث سوشال به استفاده گسترده از تصاویر غیرواقعی و تولیدشده با هوش مصنوعی وابسته بوده است. به همین دلیل، همه این تصاویر الزاما به عنوان اعلام یک سیاست رسمی تلقی نمیشوند. با وجود این، پستهای مربوط به نامهای جغرافیایی و ماه به دلیل سابقه بحث درباره تغییر نام برخی نقاط جغرافیایی، بیشتر مورد توجه قرار گرفتهاند.
در یکی از این پستها، نیومکزیکو با عنوان «نیوآآمریکا» معرفی شده است. در پستی دیگر، تصویری با مضمون مالکیت آمریکا بر ماه منتشر شده است. نامگذاری مکانها در داخل یک کشور میتواند با تصمیمهای داخلی تغییر کند، اما چنین تصمیمی الزاما در سطح بینالمللی پذیرفته نمیشود.
ادعای مالکیت بر ماه موضوع متفاوتی است، زیرا قواعد حقوق بینالملل فعالیت کشورها در فضای بیرونی را تنظیم میکنند. مهمترین سند در این زمینه، پیمان فضای ماورای جو است که در سال ۱۹۶۷ برای امضا گشوده شد.
پیمان فضای ماورای جو چه میگوید؟
این پیمان چارچوب فعالیت کشورها در خارج از زمین را مشخص میکند و موضوعاتی مانند مسئولیت دولتها در قبال فعالیتهای فضایی و خسارت ناشی از اشیای فضایی را دربر میگیرد. یکی از مهمترین اصول آن نیز به مالکیت اجرام آسمانی مربوط میشود.
در متن پیمان آمده است که فضای بیرونی، از جمله ماه و دیگر اجرام آسمانی، نمیتواند از طریق ادعای حاکمیت، استفاده، اشغال یا هر روش دیگری به مالکیت ملی یک کشور درآید. این اصل یعنی هیچ دولتی نمیتواند با نصب پرچم یا ایجاد حضور فیزیکی در بخشی از ماه، آن منطقه را به قلمرو رسمی خود تبدیل کند.
این محدودیت فقط به ماه مربوط نمیشود و درباره اجرام آسمانی دیگری مانند مریخ نیز صدق میکند. بنابراین، حتی اگر کشوری در آینده زیرساخت دائمی روی ماه ایجاد کند، چنین حضوری بهخودیخود به معنای ایجاد مالکیت ارضی نخواهد بود.
میشل هنلون، مدرس حقوق هوا و فضا پیشتر تأکید کرده بود که یکی از مهمترین اصول این پیمان، آزاد بودن فضا برای همه و برخورداری کشورها از حق اکتشاف و دسترسی به مناطق مختلف است. او همچنین گفته بود که هیچ کشوری اختیار ادعای مالکیت سرزمینی بر ماه را ندارد.
ساختوساز روی ماه وضعیت پیچیدهتری دارد
مسئله زمانی پیچیدهتر میشود که فعالیتهایی مانند ساخت ایستگاه پژوهشی یا تأسیسات تجاری روی ماه مطرح شود. پیمان فضای ماورای جو فعالیتهای علمی را منع نمیکند و ایجاد تأسیسات پژوهشی نیز میتواند در چارچوب اهداف علمی انجام شود.
هنلون توضیح داده است که ساخت ایستگاههای تحقیقاتی روی ماه، در صورتی که برای اهداف علمی انجام شود و اطلاعات مربوط به آن با دیگران به اشتراک گذاشته شود، میتواند با اصول پیمان سازگار باشد. با وجود این ، درباره پروژههایی مانند ساخت هتل روی ماه، وضعیت روشن نیست، چرا که نهادی با اختیار جهانی برای صدور مجوز چنین پروژههایی وجود ندارد.
این تفاوت نشان میدهد که ممنوعیت مالکیت ملی بر ماه، به معنای ممنوعیت هر نوع فعالیت انسانی یا تجاری نیست. کشورها و شرکتها میتوانند برای حضور علمی یا اقتصادی در ماه برنامهریزی کنند، اما تعیین حقوق دقیق بهرهبرداری و استفاده انحصاری از مناطق مشخص همچنان از مسائل پیچیده حقوق فضایی است.
بیشتر بخوانید: اسپیسایکس بزرگترین پایگاه فضایی جهان را در لوئیزیانا می سازد
اجرای قوانین فضایی به همکاری کشورها وابسته است
آمریکا یکی از کشورهای عضو پیمان فضای ماورای جو است و متن این توافق درباره ممنوعیت ادعای مالکیت ملی بر اجرام آسمانی صراحت دارد. با وجود این، اجرای حقوق بینالملل در عمل به رفتار کشورها و میزان همکاری آنها وابسته است.
پیتر هیگ، تحلیلگر صنعت فضایی معتقد است قدرت واقعی توافقهای بینالمللی به توان کشورها برای اجرای آنها بستگی دارد. او پیمان فضای ماورای جو را سندی دانسته است که بدون اراده سیاسی دولتها بهتنهایی نمیتواند مانع تخلف شود.
همچنین هیگ گفته است که برخی امضاکنندگان اصلی این پیمان، محدودکنندهترین بخشهای آن را درباره ادعاهای ارضی و فعالیتهای نظامی الزاماتی نمیدانند که در هر شرایطی رعایت شوند. از این دیدگاه، پیمان زمانی مؤثر است که دولتها برای اجرای آن فشار سیاسی و حقوقی ایجاد کنند.
در نتیجه، انتشار تصویری که ماه را متعلق به آمریکا نشان میدهد، از نظر حقوق بینالملل به ایجاد مالکیت واقعی منجر نمیشود. هنوز مشخص نیست جامعه جهانی در صورت تلاش عملی یک کشور برای تصرف یا اعلام مالکیت بخشی از ماه چه واکنشی نشان خواهد داد. دشواری سفر به ماه و حضور طولانیمدت در آن نیز همچنان از مهمترین موانع چنین سناریویی است.
بیشتر بخوانید: پنتاگون ویدیوی «گوی های سرد» مرموز بر فراز خلیج عمان را منتشر کرد + ویدیو
