چگونه TSMC با جهش ۳/۳ برابری سود دنیای نیمه‌رساناها را به تسخیر درآورد؟

قدرت قیمت‌گذاری تراشه‌های TSMC باعث شد تا ویفرهای پیشرفته از کالای مصرفی به دارایی‌های با ظرفیت محدود تبدیل شوند.

به گزارش سرویس سخت‌افزار تک‌ناک، شرکت صنایع نیمه‌رسانای تایوان (TSMC) از سال ۲۰۱۹ وارد عصر جدیدی از سودآوری شده است که پیش‌ازاین در تاریخ این صنعت سابقه نداشته است. طبق گزارش تحلیلی مؤسسه «سمی‌آنالیسیس» (SemiAnalysis)، میانگین قیمت فروش (ASP) هر ویفر تولیدی این شرکت از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵، رشد سالانه ۱۵/۹ درصدی را تجربه کرده است. بااین‌همه، نکته خیره‌کننده جهش ۳/۳ برابری حاشیه سود ناخالص هر ویفر در بازه زمانی منتهی به سال ۲۰۲۵ است؛ امری که نشان‌دهنده قدرت مطلق این شرکت در تعیین قیمت بازار است.

برای بیش از یک دهه (از ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۹)، صنعت تراشه‌سازی شاهد ثبات نسبی قیمت‌ها بود. در آن دوران، قیمت هر ویفر سالانه فقط ۰/۱ درصد رشد می‌کرد و رقابت میان غول‌هایی همچون اینتل و سامسونگ و IBM، به TSMC اجازه افزایش قیمت را نمی‌داد؛ اما با ظهور فناوری لیتوگرافی با اشعه ماوراءبنفش فرین (EUV) در سال ۲۰۱۹ ورق برگشت.

TSMC با سرمایه‌گذاری سنگین روی دستگاه‌های ۲۳۵ میلیون دلاری شرکت ASML، نه‌تنها از رقبای خود پیشی گرفت؛ بلکه به تنها گزینه قابل اتکا برای غول‌هایی نظیر اپل و انویدیا و AMD تبدیل شد. این انحصار به TSMC اجازه داد تا مدل قیمت‌گذاری خود را از «بازگشت هزینه» به «قیمت‌گذاری مبتنی‌بر ارزش» تغییر دهد.

تحلیلگران معتقدند که موفقیت امروز TSMC در تصمیمات استراتژیک دهه گذشته ریشه دارد. در اواسط دهه ۲۰۱۰، زمانی که اپل برای جلوگیری از سرقت مالکیت معنوی و رقابت مستقیم، سفارش‌های خود را از سامسونگ به TSMC منتقل کرد، این شرکت تایوانی به نقدینگی عظیمی دست یافت.

این جریان نقدینگی در کنار پلتفرم نوآوری باز (OIP) که در سال ۲۰۰۸ پایه‌گذاری شده بود، اکوسیستمی ایجاد کرد که در آن طراحان تراشه و سازندگان ابزارهای طراحی، همگی حول محور استانداردهای TSMC متحد شدند. در همین حال، لغزش‌های پیاپی اینتل در دستیابی به گره‌های فرایندی کوچک‌تر (مانند شکست در تولید ۱۰ نانومتری)، مسیر را برای پادشاهی مطلق TSMC هموار کرد.

اگرچه هزینه‌های تولید به‌دلیل قیمت سرسام‌آور تجهیزات EUV و پیچیدگی فرایند ساخت به‌شدت افزایش یافته است، گزارش «سمی‌آنالیسیس» فاش می‌کند که سرعت رشد قیمت‌های پیشنهادی TSMC بسیار فراتر از رشد هزینه‌های تولید بوده است.

درواقع، ویفرهای پیشرفته امروزی دیگر کالایی مصرفی نیستند؛ بلکه دارایی‌های با ظرفیت محدود محسوب می‌شوند. تقاضای انفجاری برای پردازنده‌های هوش مصنوعی (AI) و محاسبات سنگین (HPC) باعث شده است تا مشتریانی نظیر انویدیا، نه‌تنها قیمت‌های گران را بپذیرند؛ بلکه برای رزرو ظرفیت تولید در سال‌های آینده وارد رقابت شدیدی شوند.

به نقل از تامزهاردور، با نگاهی به سال ۲۰۲۶ و پس‌از‌آن، انتظار می‌رود روند صعودی قیمت‌ها همچنان ادامه یابد. در‌حال‌حاضر، بخش‌های تولیدی اینتل و سامسونگ با وجود تلاش‌های گسترده، هنوز نتوانسته‌اند ثبات و بازدهی تولید TSMC را دچار مشکل کنند.

TSMC دیگر صرفاً کارخانه‌ای پیمان‌کاری نیست؛ بلکه اکنون قلب تپنده اقتصاد دیجیتال جهان است. قدرت قیمت‌گذاری این غول تایوانی که به سود ۳/۳ برابری منجر شده، نشان‌دهنده واقعیتی تلخ برای مصرف‌کنندگان و پیروزی شیرینی برای سهام‌داران آن است. در دنیای تراشه‌های پیشرفته، فعلاً تمام راه‌ها به تایوان ختم می‌شود و هزینه این برتری را در نهایت، خریداران نهایی گجت‌ها و سرویس‌های ابری پرداخت خواهند کرد.