فهرست مطالب
آرشیو اینترنت (Internet Archive) مجموعه جذابی از نرم‌افزارهای هوش مصنوعی قدیمی را در دسترس کاربران قرار داده است.
به گزارش سرویس هوش مصنوعی تکناک، این مجموعه که با نام Vintage Artificial Intelligence منتشر شده است، به کاربران اجازه می‌دهد نمونه‌هایی از نرم‌افزارهای هوش مصنوعی دهه‌های ۱۹۷۰ تا ۱۹۹۰ را به صورت مستقیم در مرورگر اجرا کنند.
این پروژه نگاه جالبی به تاریخچه هوش مصنوعی دارد و نشان می‌دهد تلاش برای ساخت نرم‌افزارهایی که بتوانند مانند انسان با کاربران تعامل داشته باشند، خیلی قبل‌تر از ظهور مدل‌های زبانی بزرگ امروزی آغاز شده بود.
مجموعه Vintage Artificial Intelligence چیست؟
مجموعه Vintage Artificial Intelligence توسط جیسون اسکات (Jason Scott) گردآوری شده و شامل نرم‌افزارهای قدیمی متنوعی است که تلاش می‌کردند تجربه تعامل با یک موجود هوشمند را شبیه‌سازی کنند.
البته این برنامه‌ها از نظر توانایی پردازشی و هوش واقعی با سیستم‌های مدرن قابل مقایسه نیستند. با وجود این، برخی از آنها در زمان خود توانسته بودند کاربران را تا حدی متقاعد کنند که با یک موجود «فکرکننده» صحبت می‌کنند.
نکته جذاب اینجا است که برای تجربه این نرم‌افزارها نیازی به نصب برنامه یا استفاده از سخت‌افزار قدیمی ندارید. آرشیو اینترنت آنها را با شبیه‌سازهای تحت وب اجرا می‌کند و کاربران می‌توانند مستقیما از طریق مرورگر به سراغ آنها بروند.
بیشتر بخوانید: 10 ابزار هوش مصنوعی برای ترمیم عکس‌های قدیمی
ELIZA؛ یکی از مشهورترین چت‌بات‌های تاریخ
در میان برنامه‌های موجود در این مجموعه، ELIZA یکی از مهم‌ترین نمونه‌ها است. این نرم‌افزار بر اساس برنامه DOCTOR ساخته شده بود؛ برنامه‌ای که توسط جوزف وایزنباوم طراحی شد و تلاش می‌کرد نقش یک درمانگر را شبیه‌سازی کند.
ELIZA با استفاده از الگوهای مشخص در متن ورودی، پاسخ‌هایی تولید می‌کرد که گاهی برای کاربران بسیار طبیعی به نظر می‌رسیدند.
جالب اینکه برخی کاربران اولیه آن‌قدر تحت تأثیر این سیستم قرار گرفته بودند که با ELIZA مانند یک انسان واقعی صحبت می‌کردند و مسائل شخصی خود را با آن در میان می‌گذاشتند.
آرشیو اینترنت نیز نسخه‌های مختلفی از ELIZA را در مجموعه خود نگهداری می‌کند؛ موضوعی که نشان می‌دهد این نرم‌افزار در طول سال‌ها بارها بازنویسی و بازسازی شده است.
Racter؛ چت‌باتی که متن‌های عجیب تولید می‌کرد
یکی دیگر از نمونه‌های جالب این مجموعه، Racter است؛ یک چت‌بات تجاری که در سال ۱۹۸۵ عرضه شد.
Racter فقط برای گفت‌وگو طراحی نشده بود و می‌توانست متن‌های طولانی‌تری تولید کند. برخی از نوشته‌های تولیدشده توسط این نرم‌افزار آن‌قدر عجیب و غیرمعمول بودند که حتی در آثار منتشرشده نیز مورد استفاده قرار گرفتند.
از این نظر، Racter را می‌توان نمونه‌ای بسیار قدیمی از ایده‌ای دانست که امروزه در مدل‌های زبانی بزرگ و ابزارهای تولید متن با هوش مصنوعی به شکل بسیار پیشرفته‌تری دیده می‌شود.
برنامه‌های دیگر در مجموعه منتشرشده آرشیو اینترنت
البته مجموعه Vintage Artificial Intelligence فقط به چت‌بات‌ها محدود نمی‌شود.
یکی از برنامه‌های موجود، Alter Ego از شرکت Activision است. این بازی مراحل مختلف زندگی را شبیه‌سازی می‌کند و کاربر باید در موقعیت‌های مختلف تصمیم بگیرد.
برنامه Little Computer People نیز ایده متفاوتی دارد. در این بازی، کاربر با شخصیت‌های کوچکی مواجه می‌شود که ظاهرا داخل کامپیوتر زندگی می‌کنند. این ایده برای زمان خود بسیار خلاقانه بود و شباهت جالبی به برخی مفاهیم امروزی درباره شخصیت‌های دیجیتال و عوامل هوشمند دارد.
همچنین در مجموعه آرشیو اینترنت، Suspended و بازی‌هایی مانند Robot War دیده می‌شوند. در Robot War کاربران می‌توانستند ربات‌های خودکار را از قبل برنامه‌ریزی کنند تا بدون کنترل مستقیم، با یکدیگر مبارزه نمایند.
بیشتر بخوانید: اولین گوشی هوشمند جهان در سال 1994 معرفی شد + تصویر
چگونه این مجموعه را از آرشیو اینترنت امتحان کنیم؟
یکی از بهترین بخش‌های پروژه این است که برای تجربه این نرم‌افزارها به کامپیوتر قدیمی یا تجهیزات خاصی نیاز ندارید.
آرشیو اینترنت از شبیه‌سازی تحت مرورگر استفاده کرده است. بنابراین کاربران می‌توانند مجموعه Vintage Artificial Intelligence را باز کنند و بسیاری از برنامه‌های موجود را به صورت مستقیم اجرا نمایند.
این پروژه فقط یک سرگرمی نوستالژیک نیست؛ بلکه فرصتی برای مشاهده مسیر تکامل هوش مصنوعی و چت‌بات‌ها نیز محسوب می‌شود.
امروزه مدل‌های زبانی مانند ChatGPT می‌توانند مکالمات پیچیده، تولید متن، تحلیل اطلاعات و بسیاری از وظایف دیگر را انجام دهند. با وجود این، نمونه‌هایی مانند ELIZA و Racter نشان می‌دهند ایده تعامل انسان با یک ماشین شبیه انسان، چندین دهه قدمت دارد.
هوش مصنوعی امروز از کجا شروع شد؟
نگاهی به این نرم‌افزارهای قدیمی نشان می‌دهد بسیاری از ایده‌هایی که امروزه کاملا مدرن به نظر می‌رسند، ریشه‌هایی بسیار قدیمی دارند.
از چت‌بات‌هایی که تلاش می‌کردند مانند انسان گفت‌وگو کنند گرفته تا بازی‌هایی که شخصیت‌های مستقل یا ربات‌های قابل برنامه‌ریزی داشتند، توسعه‌دهندگان دهه‌های گذشته نیز در حال آزمایش مفاهیمی بودند که بعدها به بخش مهمی از دنیای هوش مصنوعی تبدیل شدند.
مجموعه جدید آرشیو اینترنت به همین دلیل برای علاقه‌مندان به تاریخچه هوش مصنوعی جذاب است. کاربران می‌توانند بدون نیاز به نصب نرم‌افزار، مستقیما در مرورگر با این نمونه‌های قدیمی تعامل داشته باشند و ببینند مسیر رسیدن به هوش مصنوعی امروزی از کجا آغاز شده است.
