نخستین تصاویر از پهپاد Wildfire، جانشین جدید MQ-9 Reaper

نیروی هوایی آمریکا پس از افزایش تلفات پهپادهای MQ-9 Reaper، روند یافتن یک جایگزین ارزان‌تر، دوربردتر و منعطف‌تر را سرعت داده و شرکت جنرال اتمیکس نیز با معرفی پهپاد Wildfire وارد این رقابت شده است.

به گزارش سرویس هوافضای تک‌ناک، نخستین تصاویر منتشرشده از این پهپاد نشان می‌دهد که Wildfire از نظر فرم کلی به خانواده MQ-9 شباهت زیادی دارد، اما در حوزه ارتباطات ماهواره‌ای، خودمختاری، تسلیحات دورایستا و هزینه عملیاتی، تغییرات مهمی برای آن در نظر گرفته شده است.

شرکت جنرال اتمیکس سازنده MQ-9A Reaper، پهپاد Wildfire را در پاسخ به برنامه Massed Modular Aircraft یا MMA نیروی هوایی آمریکا طراحی کرده است. این برنامه با همکاری واحد نوآوری دفاعی پنتاگون آغاز شده و هدف آن دستیابی به پهپادی مسلح در رده ارتفاع متوسط و مداومت پروازی بالا است که بتواند مأموریت‌های اطلاعاتی، مراقبتی، شناسایی و تهاجمی Reaper را با هزینه کمتر انجام دهد.

بیشتر بخوانید: سلاح محرمانه سوخو-57E در مصر رونمایی می‌شود

طراحی آشنای پهپاد Wildfire با تغییرات مهم

تصاویر اولیه پهپاد Wildfire نشان می‌دهد جنرال اتمیکس به‌جای طراحی یک پهپاد کاملا متفاوت، بر تکامل مستقیم خانواده MQ-9 تمرکز کرده است. فرم کلی بدنه، آرایش بال‌ها و سیستم پیشران ملخی فشاری، شباهت زیادی به Reaper دارد. در زیر دماغه نیز برجک حسگر دیده می‌شود و یک آنتن تیغه‌ای بزرگ در زیر بخش عقب بدنه قرار گرفته است.

با وجود این، یکی از تفاوت‌های مهم Wildfire حذف برآمدگی شاخص روی بخش جلویی بدنه است. این برآمدگی در MQ-9A محل قرارگیری آنتن ارتباطات ماهواره‌ای است. حذف آن نشان می‌دهد جنرال اتمیکس احتمالا از تجهیزات ارتباطی کوچک‌تر و جدیدتری استفاده کرده است.

تصویر ترکیبی از پهپاد Wildfire و MQ-9 Reaper در حال پرواز برای مقایسه طراحی دو پهپاد — پهپاد Wildfire در بالا و پهپاد MQ-9 Reaper پایین؛ طراحی دو پهپاد شباهت‌های زیادی به یکدیگر دارد.

سی. مارک برینکلی، سخنگوی جنرال اتمیکس بعدا تأیید کرد که این تغییر تصادفی نیست. او گفت که جنرال اتمیکس پیش‌تر سیستم‌های کنترل مبتنی بر منظومه‌های گسترده ماهواره‌های مدار پایین زمین را روی بسیاری از پهپادهای خود به‌کار گرفته است و تجربه زیادی در یکپارچه‌سازی این فناوری دارد. چنین شبکه‌هایی شامل صدها یا هزاران ماهواره هستند و منظومه‌هایی مانند Starlink و Starshield نیز در همین رده قرار می‌گیرند.

این تغییر می‌تواند علاوه بر کاهش اندازه و هزینه تجهیزات ماهواره‌ای، مسیر استفاده گسترده‌تر از کنترل نیمه‌خودران را باز کند. جنرال اتمیکس بیان کرد که Wildfire از همان روز نخست از فناوری‌های جدید خودمختاری بهره خواهد برد و برای فعالیت شبکه‌ای چندین پهپاد طراحی شده است.

همچنین فرم بخش جلویی بدنه Wildfire تا حدی یادآور خانواده قدیمی Gnat شرکت جنرال اتمیکس است. این خانواده در دهه ۱۹۹۰ توسعه یافت و بعدها به Predator منتهی شد. خانواده MQ-9 نیز در ادامه همان مسیر شکل گرفت. به همین دلیل Wildfire را می‌توان مرحله تازه‌ای از یک خط تکاملی چند دهه‌ای دانست.

بیشتر بخوانید: معرفی نسل‌های اول تا ششم جنگنده ها + ویژگی های شاخص

تمرکز بر مأموریت‌های Reaper با هزینه کمتر

نیروی هوایی آمریکا از برنامه MMA پهپادی می‌خواهد که بتواند همان مأموریت‌های اصلی MQ-9A را انجام دهد، اما هزینه خرید و استفاده از آن پایین‌تر باشد. الزامات منتشرشده برای این برنامه نشان می‌دهد جانشین Reaper همچنان باید یک پهپاد سنگین و توانمند باقی بماند.

براساس این الزامات، پهپاد جدید باید به سرعت واقعی دست‌کم ۳۷۰ کیلومتر بر ساعت برسد و حداقل ۱۲۷۰ کیلوگرم مهمات و حسگر حمل کند. شعاع رزمی بدون سوخت‌گیری آن باید همراه با محموله حداقل ۴۲۶۰ کیلومتر باشد و امکان جابه‌جایی مستقل یک‌طرفه در فاصله دست‌کم ۱۴ هزار و ۸۱۶ کیلومتر را نیز داشته باشد.

این پهپاد باید قابلیت برخاست و فرود در باندهایی با طول ۱۸۲۹ متر یا کمتر را داشته باشد. نیروی هوایی آمریکا بر ساختار ماژولار و استفاده از معماری باز در سیستم‌های مأموریتی نیز تأکید کرده است تا نصب حسگرها، تسلیحات و قابلیت‌های جدید در آینده ساده‌تر باشد.

پهپاد Wildfire با هدف پاسخ به همین نیازها طراحی شده است. جنرال اتمیکس عنوان کرد که این پهپاد علاوه بر حفظ قابلیت‌های اصلی Reaper، ویژگی‌های بیشتری نیز ارائه خواهد کرد. برینکلی گفته است که پهپاد Wildfire تمام دغدغه‌های مطرح‌شده در درخواست MMA را پوشش می‌دهد و شرکت می‌تواند آن را چند سال زودتر از جدول زمانی اولیه تحویل دهد.

جنرال اتمیکس در طراحی این پهپاد تلاش کرده است از تجربه تولید بیش از ۱۶۰۰ هواگرد و نزدیک به ۱۰ میلیون ساعت پرواز استفاده کند. این شرکت معتقد است همین سابقه می‌تواند ریسک توسعه و تولید را کاهش دهد و مسیر دستیابی به یک پهپاد عملیاتی را کوتاه‌تر کند.

موشک‌های دوربرد پهپاد Wildfire

یکی از مهم‌ترین نکات تصاویر Wildfire، نمایش این پهپاد با چهار موشک کروز Joint Strike Missile یا JSM است. در تصویر منتشرشده، دو موشک روی یک پایلون زیر هر بال نصب شده‌اند.

JSM یک موشک پنهان‌کار دورایستا است که می‌تواند علیه اهداف دریایی و زمینی استفاده شود. نیروی هوایی آمریکا نیز در حال خرید این موشک است و بخش عمده آن برای تجهیز جنگنده‌های F-35A در نظر گرفته شده است.

استفاده از چنین موشک‌هایی برای پهپادی مانند Wildfire اهمیت زیادی دارد، زیرا این پهپاد مانند Reaper یک هواگرد پنهان‌کار نیست. تسلیحات دورایستا به آن اجازه می‌دهند بدون نزدیک شدن بیش از حد به سیستم‌های پدافندی دشمن، اهداف را در فاصله دور درگیر کند.

برینکلی گفته است که حمل چهار JSM فقط یک نمایش مفهومی نیست و Wildfire از نظر ظرفیت نقاط اتصال تسلیحات و حداکثر وزن ناخالص برخاست، توان حمل این تعداد موشک را دارد. به گفته او، جنرال اتمیکس پیش‌تر چنین آرایشی را برای MQ-9B به‌ صورت مفهومی بررسی کرده بود، اما این قابلیت هرگز روی Reaper عملیاتی نشده است.

پهپاد MQ-9 در حال شلیک موشک دوربرد بر فراز دریا

تصاویر دیگری نیز Wildfire را با دو موشک AGM-158C LRASM نشان می‌دهند. LRASM یک موشک ضدکشتی دوربرد و مشتق‌شده از خانواده موشک‌های AGM-158 JASSM است. این موشک در زرادخانه نیروی هوایی آمریکا قرار دارد.

برینکلی گفته است که حمل دو LRASM، دو برابر مقداری است که در درخواست DIU مطرح شده است. او Wildfire را یک «کامیون تسلیحاتی پرنده» توصیف کرده و گفته است که چنین هواگردی باید توان حمل تسلیحات سنگین و دوربرد را داشته باشد.

به گفته جنرال اتمیکس، Wildfire می‌تواند دو LRASM را در مأموریت‌هایی با برد رزمی قابل توجه حمل کند. ترکیب این قابلیت با مداومت پروازی بالا می‌تواند به نیروی هوایی امکان دهد یک سکوی مسلح را برای مدت طولانی در منطقه نگه دارد و در صورت نیاز، از فاصله دور علیه اهداف دریایی یا زمینی اقدام کند.

شبکه‌سازی و خودمختاری پهپاد Wildfire

شرکت جنرال اتمیکس فقط بر کاهش هزینه یا افزایش برد تمرکز نکرده و بخش مهمی از برنامه Wildfire را به خودمختاری، هوش مصنوعی و عملیات شبکه‌ای اختصاص داده است.

برینکلی گفته که این شرکت از خود پرسیده است که آیا می‌تواند ۱۰۰ هواگرد را با کنترل نیمه‌خودران در قالب یک شبکه به‌کار گیرد و داده‌های آنها را در یک تصویر عملیاتی مشترک ادغام کند. هدف شرکت این است که Wildfire به‌ صورت انفرادی محدود نماند و در قالب گروه‌های بزرگ نیز قابل استفاده باشد.

او بعدا توضیح داد که Wildfire از همان روز نخست از پیشرفت‌های جاری در حوزه خودمختاری بهره خواهد برد و جنرال اتمیکس شبکه‌ای متشکل از ده‌ها Wildfire را برای ایجاد جرم رزمی واقعی در نظر گرفته است.

به گفته برینکلی، این توانایی صرفا یک برنامه آینده یا ایده مفهومی نیست. جنرال اتمیکس در برنامه FQ-42A روی فناوری‌های خودمختاری، هوش مصنوعی و یادگیری ماشین کار کرده و از پهپاد MQ-20 Avenger نیز به‌عنوان نمونه‌ای از هواگرد رزمی مشارکتی در ارتباط با جنگنده‌های F-22 و F-35 استفاده کرده است.

FQ-42A که با نام Dark Merlin شناخته می‌شود، یکی از دو طرح مرحله نخست برنامه Collaborative Combat Aircraft نیروی هوایی آمریکا است. طرح دیگر FQ-44A Fury شرکت Anduril است. نیروی هوایی آمریکا اعلام کرده است که ناوگان اولیه CCA ترکیبی از این دو مدل خواهد بود.

جنرال اتمیکس قصد دارد تجربه به‌دست‌آمده از این برنامه‌ها را به Wildfire منتقل کند. اگر این هدف محقق شود، جانشین Reaper فقط یک پهپاد شناسایی و تهاجمی ارزان‌تر نخواهد بود و می‌تواند به بخشی از شبکه گسترده‌تری از هواگردهای بدون سرنشین تبدیل شود.

هدف قیمتی ۱۰ میلیون دلاری

یکی از چالش‌برانگیزترین بخش‌های برنامه MMA، هدف قیمتی نیروی هوایی آمریکا است. این نیرو می‌خواهد قیمت هر پهپاد جدید، بدون احتساب حسگرها و برخی تجهیزات دیگر، حدود ۱۰ میلیون دلار باشد.

این رقم در مقایسه با قیمت MQ-9A بسیار پایین است. تولید Reaper متوقف شده است، اما قیمت یک نمونه کاملا مجهز از آن بین ۳۰ تا ۵۰ میلیون دلار برآورد می‌شود. خود نیروی هوایی آمریکا نیز رقم ۵۰ میلیون دلار را به‌ عنوان یکی از معیارهای مقایسه برای برنامه جانشین MQ-9 مطرح کرده است.

رسیدن به قیمت ۱۰ میلیون دلار در حالی که پهپاد جدید باید برد بالا، ظرفیت حمل سنگین، سیستم‌های ارتباطی پیشرفته و قابلیت‌های خودمختار داشته باشد، آسان نخواهد بود. جنرال اتمیکس نیز پیش‌تر درباره امکان رسیدن به چنین هزینه‌ای در کنار حفظ سطح توانایی‌های Reaper ابراز تردید کرده بود.

هرچند، این شرکت اکنون بیان کرده است که Wildfire می‌تواند به اهداف قیمتی تعیین‌شده برسد. برینکلی گفته است که مسئله اصلی در مقایسه هزینه‌ها این است که محصولات اغلب با مشخصات متفاوت سنجیده می‌شوند، اما جنرال اتمیکس قصد دارد اهداف اعلام‌شده را محقق کند.

او تأکید کرده است که Wildfire قرار نیست برای کاهش قیمت به یک پهپاد کم‌کیفیت تبدیل شود. به گفته او، قابلیت اطمینان و آمادگی مأموریتی از نقاط قوت Reaper هستند و جایگزین آن نیز باید همین ویژگی‌ها را حفظ کند.

برینکلی گفته است که نمی‌توان Reaper را با محصولی ضعیف جایگزین کرد و انتظار همان نتیجه عملیاتی را داشت. بر همین اساس، تیم مهندسی جنرال اتمیکس بررسی کرده است که کدام ویژگی‌های MQ-9 باید حفظ شوند و کدام بخش‌ها می‌توانند برای کاهش هزینه یا افزایش کارایی تغییر کنند.

حتی اگر Wildfire نتواند به هدف نهایی ۱۰ میلیون دلار برسد، کاهش ۳۰ تا ۵۰ درصدی قیمت نسبت به Reaper نیز می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر هزینه ایجاد یک ناوگان بزرگ داشته باشد.

تلفات Reaper برنامه جانشین را سرعت داد

نیروی هوایی آمریکا پیش‌تر چند بار برای یافتن جانشینی برای MQ-9 تلاش کرده بود، اما این برنامه‌ها به نتیجه مشخصی نرسیدند. شرایط عملیاتی اخیر باعث شده است نیاز به جایگزین Reaper جدی‌تر شود.

یکی از عوامل اصلی، تلفات گسترده MQ-9ها در جریان درگیری جاری با ایران اعلام شده است. ناوگان Reaper آمریکا پیش از این نیز به دلیل از دست رفتن پهپادها در عملیات علیه نیروهای حوثی کاهش یافته بود.

سپهبد کریستوفر نیمی، مسئول ارشد نوسازی نیروی هوایی آمریکا گفته است که این نیرو هنوز تعداد زیادی MQ-9A در اختیار دارد، اما سرعت از دست رفتن آنها نگران‌کننده شده است. او همچنین تأکید کرده است که گزینه‌های مناسبی برای جایگزینی فوری این هواگردها وجود ندارد.

همین وضعیت، فشار برای تسریع برنامه MMA را افزایش داده است. برنامه اولیه پیش‌بینی می‌کرد نیروی هوایی آمریکا پس از دریافت ۲۰ فروند پهپاد، در سال ۲۰۳۱ به توان عملیاتی اولیه برسد. اکنون این نیرو به‌ دنبال جلو انداختن برنامه حدود دو سال است.

جنرال اتمیکس گفته است که می‌تواند حتی سریع‌تر عمل کند. برینکلی بیان کرده که شرکت قادر است بسیار زودتر از برنامه سال مالی ۲۰۳۱ تحویل را آغاز کند و در همان بازه زمانی بیش از دو برابر تعداد درخواست‌شده پهپاد تولید کند.

او این ادعا را به زیرساخت تولیدی موجود، شبکه تأمین‌کنندگان، پیمانکاران فرعی و شرکای صنعتی جنرال اتمیکس مرتبط دانسته است. این شرکت معتقد است استفاده از فناوری‌ها و زنجیره تأمین تثبیت‌شده می‌تواند زمان توسعه و تولید را در مقایسه با یک طراحی کاملا جدید کاهش دهد.

رقابت برای ناوگانی حدود ۱۸۰ فروندی

نیروی هوایی آمریکا انتظار دارد در نهایت حدود ۱۸۰ فروند پهپاد MMA خریداری کند. چنین سفارشی می‌تواند یکی از مهم‌ترین قراردادهای پهپادی سال‌های آینده باشد و شرکت‌های مختلف برای دستیابی به آن رقابت می‌کنند.

جنرال اتمیکس سال‌ها بازار پهپادهای رزمی MALE در آمریکا را در اختیار داشته و MQ-9 به یکی از شناخته‌شده‌ترین محصولات این حوزه تبدیل شده است. Wildfire تلاش این شرکت برای حفظ جایگاه خود در نسل بعدی پهپادهای مسلح است.

با وجود این، فضای بازار نسبت به زمان توسعه Predator و Reaper تغییر کرده است و شرکت‌های بیشتری وارد رقابت شده‌اند. برنده قرارداد MMA علاوه بر سفارش مستقیم نیروی هوایی، ممکن است فرصت‌های دیگری در بخش‌های مختلف دولت آمریکا و بازارهای خارجی به دست آورد.

اهمیت چنین فرصتی زمانی بیشتر می‌شود که سابقه خانواده MQ-9 در نظر گرفته شود. نسخه‌ها و مشتقات این پهپاد اکنون علاوه بر نیروی هوایی آمریکا، در سپاه تفنگداران دریایی آمریکا، سازمان اطلاعات مرکزی، اداره گمرک و حفاظت مرزی و نیروهای هوایی چند کشور دیگر به‌کار گرفته می‌شوند.

جنرال اتمیکس در دفاع از Wildfire، سابقه Reaper را یکی از مزیت‌های اصلی خود می‌داند. برینکلی گفته است که نخستین پرواز Reaper حدود ۲۵ سال پیش انجام شد و این پهپاد آن‌قدر جلوتر از زمان خود بود که هنوز یکی از معیارهای اصلی رده هواگردهای رزمی ارتفاع متوسط با مداومت پروازی بالا محسوب می‌شود.

او تأکید کرده است که Wildfire قرار نیست Reaper را از صفر تکرار کند. این پهپاد مجموعه‌ای از ویژگی‌های تثبیت‌شده MQ-9 را با فناوری‌های جدید ارتباطی، خودمختاری، هوش مصنوعی، تسلیحات دوربرد و روش‌های تولید پیشرفته ترکیب می‌کند.

جنرال اتمیکس هنوز جزئیات فنی کامل Wildfire را منتشر نکرده است و به گفته برینکلی، برنامه در مرحله‌ای قرار دارد که الزامات آن همچنان می‌تواند تغییر کند. با وجود این، اطلاعات فعلی تصویر به نسبت روشنی از مسیر پروژه ارائه می‌دهد.

پهپاد Wildfire قرار است برد انتقالی بیشتر از ۸۰۰۰ مایل دریایی داشته باشد، چهار موشک JSM یا دو موشک سنگین LRASM حمل کند، از ارتباطات ماهواره‌ای جدید استفاده کند و در شبکه‌ای از ده‌ها پهپاد با سطح بالاتری از خودمختاری فعالیت کند.

در نهایت، موفقیت این پهپاد به توان جنرال اتمیکس در ایجاد تعادل میان قیمت، برد، ظرفیت حمل، قابلیت اطمینان و سرعت تولید بستگی خواهد داشت. نیروی هوایی آمریکا به پهپادی نیاز دارد که فقط روی کاغذ ارزان نباشد، بلکه بتواند در مقیاس بالا تولید شود و در مأموریت‌های واقعی همان نقش‌هایی را بر عهده بگیرد که MQ-9 طی بیش از دو دهه انجام داده است.

افزایش تلفات Reaper باعث شده است این نیاز از یک برنامه بلندمدت به یک اولویت فوری‌تر تبدیل شود. اگر جنرال اتمیکس بتواند وعده‌های خود را درباره قیمت، زمان تحویل و توان عملیاتی Wildfire عملی کند، این پهپاد می‌تواند به جدی‌ترین گزینه برای ادامه مسیر یکی از موفق‌ترین خانواده‌های پهپاد رزمی آمریکا تبدیل شود.