فهرست مطالب
شرکت مایکروسافت با نزدیک شدن به عرضه پلتفرم RTX Spark در پاییز، از یک دستاورد مهم برای ویندوز روی معماری Arm خبر داده است.
به گزارش سرویس سیستمعامل کامپیوتر تکناک، این پلتفرم که روزگاری با شکست Windows RT با محدودیتهای جدی مواجه بود، پس از ورود تراشههای اسنپدراگون سری X کوالکام مسیر تازهای پیدا کرد. این تراشهها همراه با تغییرات عمیق معماری در ویندوز، از جمله فناوری Prism، زمینه را برای رشد و بلوغ ویندوز روی Arm فراهم کردند.
مایکروسافت معتقد است استقبال کاربران از این دستگاهها در حال افزایش است، چرا که ترکیب بهرهوری انرژی بالا و عملکرد قدرتمند، آنها را به گزینهای جذابتر برای رایانههای شخصی تبدیل کرده است. این شرکت در بیانیهای اعلام کرد: «بازار، سیگنال روشنی ارسال میکند؛ تولیدکنندگان بیشتر تراشه و شرکای سختافزاری بیشتری در حال سرمایهگذاری روی ویندوز روی Arm هستند، زیرا تقاضای کاربران برای تجربههای ویندوزی قدرتمند و کممصرف افزایش یافته است.»
بیشتر بخوانید: این قابلیت مخفی ویندوز ۱۱ فضای اشغالشده سیستمعامل را کاهش میدهد
ویندوز روی Arm به ۷۰۰۰ اپلیکیشن و بازی رسید
مهمترین آمار جدید مایکروسافت مربوط به تعداد برنامهها و بازیهای سازگار با این پلتفرم است. وبسایت Works on Windows on Arm اکنون بیش از ۷۰۰۰ اپلیکیشن و بازی تاییدشده را در فهرست خود دارد؛ دادههایی که بر اساس اطلاعات رسمی سازگاری مایکروسافت جمعآوری شدهاند. این پیشرفت اهمیت زیادی دارد، چرا که حدود دو سال و نیم پیش و همزمان با عرضه نخستین لپتاپهای +Copilot مجهز به اسنپدراگون X، بزرگترین نگرانی درباره ویندوز روی Arm، محدودیت در اجرای نرمافزارها بود.
برای مطالعه بیشتر: ویندوز 11 26H2 در آستانه انتشار+ قابلیتهای جدید
در بخش گیمینگ نیز وضعیت بهبود یافته است. مایکروسافت اعلام کرده است که بیش از ۸۵ درصد از بازیهای موجود در سرویس Xbox Game Pass اکنون روی رایانههای ویندوز 11 مجهز به Arm اجرا میشوند؛ قابلیتی که پس از ورود اپلیکیشن Xbox به این پلتفرم امکانپذیر شده است. مایکروسافت همزمان با معرفی RTX Spark به عنوان عضو جدید خانواده ویندوز روی Arm تاکید کرده که اکوسیستم نرمافزاری این پلتفرم نیز رشد چشمگیری داشته است. این موضوع به دلیل سابقه نهچندان موفق Windows RT اهمیت ویژهای دارد، چرا که نگرانی درباره سازگاری نرمافزارها یکی از اصلیترین موانع پذیرش ویندوز روی Arm در سالهای گذشته بود.
با وجود این، نسل جدید این پلتفرم تفاوتهای اساسی با گذشته دارد. تراشههای جدید Arm اکنون از قدرت پردازشی بالاتری برخوردار هستند و در بسیاری از موارد میتوانند با پردازندههای سنتی x86 رقابت کنند. علاوه بر این، مایکروسافت با ارائه سرویس Arm Advisory Service در چارچوب برنامه App Assure، به توسعهدهندگان کمک میکند برنامههای موجود خود را به این معماری منتقل کنند یا نرمافزارهای جدیدی برای سیستمعاملهای مبتنی بر Arm توسعه دهند.
نقش Prism در حذف بزرگترین مانع ویندوز روی Arm
پشتیبانی از برنامههای بومی تنها بخشی از مسیر موفقیت ویندوز روی Arm است؛ بخش مهم دیگر به Prism، لایه شبیهسازی اختصاصی مایکروسافت مربوط میشود. این فناوری امکان اجرای نرمافزارهای مبتنی بر معماری x86 را روی تراشههای Arm بدون نیاز به بازطراحی یا کامپایل مجدد فراهم میکند. Prism از زمان معرفی تاکنون به صورت مستمر ارتقا یافته است. یکی از مهمترین بهروزرسانیهای آن در سال ۲۰۲۵ ارائه شد که پشتیبانی از دستورالعملهای AVX و AVX2 را اضافه کرد؛ مجموعه دستورالعملهایی که در بسیاری از موتورهای بازی و نرمافزارهای قدیمی مورد استفاده قرار میگیرند و پیش از این، اجرای آنها روی معماری Arm با محدودیتهای جدی همراه بود. همچنین مایکروسافت اعلام کرده که Prism برای معماری RTX Spark به صورت اختصاصی بهینهسازی شده است؛ به این معنا که نرمافزارهای شبیهسازیشده روی این تراشه جدید میتوانند عملکرد بهتری نسبت به دستگاههای فعلی مجهز به Snapdragon ارائه دهند.
در حال حاضر، مشکلات مربوط به سازگاری نرمافزار در ویندوز روی Arm تقریبا از بین رفتهاند. تعداد بیشتری از توسعهدهندگان، نسخههای بومی Arm را برای برنامههای خود منتشر میکنند و سایر توسعهدهندگان نیز با استفاده از تکنیکهای پیشرفته کامپایل، امکان اجرای روان برنامههای x86 را در محیط شبیهسازی فراهم کردهاند. از جمله برنامههای مهمی که نسخه بومی Arm دریافت کردهاند میتوان به دیسکورد ، Bluebeam Revu و تلگرام اشاره کرد. همچنین مایکروسافت فهرستی از نرمافزارهای محبوبی را منتشر کرده است که اکنون به صورت کامل با معماری Arm سازگار هستند. در حوزه بهرهوری و تولید محتوا، برنامههایی مانند مجموعه Affinity، Inkscape، مرورگر Comet شرکت Perplexity، Signal، Proton Mail و Proton Drive قرار دارند. در بخش امنیت نیز راهکارهای شناختهشدهای مانند Acronis Cyber Protect، Sophos، Trellix و کلاینتهای Configuration Manager و Purview مایکروسافت به این فهرست اضافه شدهاند.
حوزه آموزش و فناوریهای علمی نیز یکی از بخشهایی است که مایکروسافت روی آن تمرکز کرده است و نرمافزارهایی مانند Safe Exam Browser، متلب و Turnitin اکنون روی Arm پشتیبانی میشوند؛ موضوعی که نشان میدهد مدارس و مراکز آموزشی میتوانند یکی از بازارهای هدف اصلی ویندوز روی Arm باشند. سازگاری این پلتفرم تنها به نرمافزارهای کاربردی محدود نیست و دنیای بازیها را نیز در بر میگیرد. انویدیا در نمایشگاه Gamescom اعلام کرده است که عناوین جدید بیشتری برای ویندوز روی Arm عرضه خواهند شد و حتی برخی فناوریهای ضدتقلب بازیها نیز برای اجرای صحیح روی این معماری در حال تطبیق هستند.
بزرگترین چالش، اعتماد کاربران است
خبر پیشنهادی: درایورهای RGB بازیها را در ویندوز ۱۱ مختل کردند
با وجود پیشرفت چشمگیر در زمینه سازگاری نرمافزارها، بزرگترین مانع پیش روی ویندوز روی Arm همچنان برداشت و تجربه کاربران است. بسیاری از خریداران نخستین لپتاپهای اسنپدراگون X در سال ۲۰۲۴ که با مشکلات اولیه مواجه شدند، احتمالا دیگر تغییرات جدید درایورها و بهبودهای Prism را دنبال نکردهاند. به همین دلیل، تاکید دوباره مایکروسافت بر پیشرفتهای این پلتفرم پیش از عرضه RTX Spark میتواند تلاشی برای رفع نگرانیهای قدیمی کاربران باشد. با وجود این، آزمایشهای انجامشده روی مجموعهای از برنامههای محبوب در اوایل سال جاری نشان میدهد که بخش عمده نرمافزارهای روزمره اکنون بدون مشکل روی ویندوز Arm اجرا میشوند.
چرا راه مایکروسافت دشوارتر است؟
زمانی که اپل در سال ۲۰۲۰ معماری مک را به Apple Silicon تغییر داد، این شرکت کنترل کامل زنجیره سختافزار و نرمافزار را در اختیار داشت. اپل در کنار این تغییر، Rosetta 2 را به عنوان یک راهکار انتقالی معرفی کرد تا توسعهدهندگان فرصت داشته باشند برنامههای خود را با معماری جدید هماهنگ کنند؛ فرایندی که بیشتر آنها ظرف یک تا دو سال تکمیل کردند، زیرا تنها یک هدف سختافزاری مشخص یعنی مکهای مجهز به Arm وجود داشت. اما مسیر مایکروسافت پیچیدگی بسیار بیشتری دارد. ویندوز روی Arm باید همزمان از طیف گستردهای از سختافزارها، از تراشههای اسنپدراگون X کوالکام گرفته تا RTX Spark انویدیا و محصولات آینده شرکای سختافزاری مختلف، پشتیبانی کند. در کنار این موضوع، مایکروسافت باید سازگاری با چندین دهه نرمافزارهای x86 را از طریق لایه شبیهسازی Prism حفظ کند. با چنین محدودیتهایی، رسیدن به بیش از ۷۰۰۰ اپلیکیشن و بازی تاییدشده برای ویندوز روی Arm، موفقیت قابل توجهی به حساب میآید.
پلتفرم RTX Spark نقطه عطف ویندوز روی Arm
پلتفرم RTX Spark قرار است جهش بزرگتری از اسنپدراگون X برای اکوسیستم ویندوز روی Arm ایجاد کند. این پلتفرم با ترکیب یک CPU مبتنی بر Arm با ۲۰ هسته پردازشی، پردازنده گرافیکی Blackwell RTX و پشتیبانی از CUDA، بیشتر کاربران حرفهای، تولیدکنندگان محتوا و توسعهدهندگانی را هدف گرفته است که به توان پردازشی گرافیکی بالا نیاز دارند. گزارشها نشان میدهند مایکروسافت زمانبندیکننده وظایف ویندوز را برای بهرهگیری بهتر از معماری RTX Spark بازطراحی کرده و لایه Prism نیز برای هماهنگی با ترکیب جدید CPU و GPU این تراشه مورد بازتنظیم قرار گرفته است.
حتما بخوانید: ویندوز ۱۱ کنترل حافظه گرافیکی و هوش مصنوعی را به کاربر میسپارد
جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا نیز پیشتر اعلام کرده بود که RTX Spark توانایی اجرای تمام برنامههایی را خواهد داشت که تاکنون روی ویندوز اجرا شدهاند؛ ادعایی که نشان میدهد انویدیا و مایکروسافت قصد دارند بزرگترین مانع پذیرش ویندوز روی Arm، یعنی سازگاری نرمافزار را از میان بردارند.
مایکروسافت در جمعبندی خود تاکید کرده است که ویندوز روی Arm دیگر یک وعده آیندهنگرانه نیست، بلکه اکنون به اکوسیستمی در حال رشد از دستگاهها و نرمافزارهای سازگار تبدیل شده است؛ اکوسیستمی که با ادامه سرمایهگذاری توسعهدهندگان روی برنامههای بومی آرم، انتخابهای بیشتری را در اختیار کاربران قرار میدهد و اعتماد آنها را به نسل جدید رایانههای ویندوزی افزایش میدهد.
