رکورد جهانی محاسبه عدد پی با ثبت ۳۱۴ تریلیون رقم اعشار شکسته شد که با اجرای مداوم چهارماهه روی یک سرور واحد به دست آمد.
به گزارش سرویس کامپیوتر و موبایل تکناک، این رکود نقش تعیین‌کننده پهنای باند ذخیره‌سازی را در محاسبات سنگین به نمایش گذاشت. این دستاورد را تیم فنی StorageReview ثبت کرده است؛ تیمی که پیش‌تر نیز در رقابت‌های سخت‌افزاری، رکوردهای مهمی را به نام خود ثبت کرده بود.
رقابت برای محاسبه هرچه بیشتر ارقام عدد پی در ابتدا جنبه سرگرمی و نمایش توان پردازشی داشت، اما با گذشت زمان به یکی از معیارهای جدی سنجش زیرساخت‌های محاسباتی تبدیل شد. در سال‌های نخست، تمرکز اصلی بر قدرت محاسبات اعشاری پردازنده‌ها بود، اما با رشد تعداد ارقام، عوامل دیگری مانند ظرفیت رم، معماری ورودی و خروجی، به‌ویژه سامانه‌های ذخیره‌سازی به عناصر حیاتی این رقابت تبدیل شدند.
در این رکورد جدید، تیم StorageReview از یک سرور Dell PowerEdge R7725 استفاده کرد. این سرور به دو پردازنده AMD Epyc با ۱۹۲ هسته پردازشی مجهز بود که در مجموع ۳۸۴ هسته فعال را در اختیار سیستم قرار می‌داد. همچنین ۱.۵ ترابایت حافظه DDR5 برای پشتیبانی از حجم عظیم محاسبات در نظر گرفته شده بود؛ ظرفیتی که به‌تنهایی نشان‌دهنده مقیاس غیرمعمول این پروژه است.
با وجود این، نقطه تمایز اصلی این سیستم در بخش ذخیره‌سازی قرار داشت. آرایه ذخیره‌سازی شامل ۴۰ درایو SSD از مدل Micron 6550 Ion بود که هرکدام ۶۱.۴۴ ترابایت ظرفیت داشتند و در مجموع ۲.۵ پتابایت فضای ذخیره‌سازی محلی را فراهم می‌کردند. این پیکربندی، امکان ذخیره و بازیابی سریع داده‌های میانی را در جریان محاسبات چندتریلیونی فراهم کرد.
به گفته StorageReview، محاسبه عدد پی در این مقیاس نیازمند ذخیره حجم بسیار بالایی از داده‌های موقت است، چرا که الگوریتم‌ها با اعدادی سروکار دارند که طول آنها به تریلیون‌ها رقم می‌رسد. در گذشته، رکوردهایی مانند محاسبه ۱۰۰ تریلیون رقم توسط گوگل در سال ۲۰۲۲ با استفاده از زیرساخت‌های ابری ثبت شده بود و پروژه ۳۰۰ تریلیون رقمی Linus Media Group و Kioxia نیز بر خوشه‌های ذخیره‌سازی اشتراکی متکی بود. در مقابل، StorageReview تصمیم گرفت تنها با تکیه بر ذخیره‌سازی محلی پرسرعت، این رکورد را جابه‌جا کند.
یکی از عوامل فنی کلیدی، طراحی نسل هفدهم سرورهای Dell بود، که در آنها سوییچ PCIe از بک‌پلین ذخیره‌سازی حذف شده و اتصال مستقیم درایوها به خطوط PCIe پردازنده برقرار شده است. این معماری باعث شد پهنای باند خواندن و نوشتن به حدود ۲۸۰ گیگابایت بر ثانیه برسد؛ رقمی که نقش مهمی در موفقیت این اجرای چهارماهه داشت.
علاوه بر این، تیم فنی تنظیمات آرایه موقت سیستم را متناسب با الگوهای نرم‌افزار y-cruncher بهینه‌سازی کرد و سیستم خنک‌کننده هوا را با سامانه مایع CoolIT AHx10 جایگزین کرد تا پردازنده‌ها بتوانند در بار کاری پایدار، فرکانس بالاتری را حفظ کنند. مصرف برق کل سیستم حدود ۱۶۰۰ وات گزارش شد که با توجه به سطح عملکرد، عدد قابل قبولی ارزیابی می‌شود.
در نهایت، تغییر سیستم‌عامل از Windows Server به Ubuntu 24.04.2 نیز به بهبود عملکرد ورودی و خروجی کمک کرد. این رکورد جدید در محاسبه عدد پی بار دیگر نشان داد که در محاسبات فوق‌سنگین، تنها قدرت پردازنده تعیین‌کننده نیست و معماری ذخیره‌سازی می‌تواند نقش اصلی را در شکستن مرزهای محاسباتی ایفا کند.
