میراث اینترنت جهان؛ نخستین کابل فیبر نوری اقیانوس اطلس از بستر دریا خارج می‌‌شود

کابل TAT-8 نخستین مسیر نوری اقیانوس که با اشباع ظرفیت در ۱۸ ماه دوران طلایی فیبر نوری را در ارتباطات بین‌المللی آغاز کرد، جمع‌آوری شد.

به گزارش سرویس اینترنت و شبکه تک‌ناک، شرکت Subsea Environmental Services درحال بیرون‌کشیدن کابل TAT-8، نخستین کابل فیبر نوری نصب‌شده در عرض اقیانوس اطلس، از بستر دریا در نزدیکی پرتغال است. این کابل را AT&T و بریتیش تلکام و فرانس تلکام ساخته بودند و ۱۴ دسامبر ۱۹۸۸ وارد مدار بهره‌برداری کردند. پس‌از بروز نقص فنی که تعمیر آن بیش‌از‌حد پرهزینه بود، سال ۲۰۰۲ از سرویس خارج شد. این کابل بیش از دو دهه روی کف اقیانوس باقی مانده بود.

TAT-8 مخفف Trans-Atlantic Telephone 8 است و هشتمین سامانه کابل فرااقیانوسی در مسیر اطلس به شمار می‌رفت؛ اما نخستین کابلی بود که به‌جای مس، انتقال داده را با استفاده از فیبر نوری انجام می‌داد. ظرفیت این کابل فقط ۱۸ ماه پس‌از راه‌اندازی به‌طور کامل اشباع شد و عملاً الگوی استفاده‌شده برای تمام کابل‌های زیردریایی بزرگی را تثبیت کرد که پس‌از آن آمدند.

تا سال ۲۰۰۱، مجموعه کابل‌های TAT به شماره ۱۴ رسیده بود. در زمان افتتاح، آیزاک آسیموف، نویسنده نامدار علمی‌تخیلی، از نیویورک و ازطریق ارتباط ویدئویی، برای مخاطبانی در پاریس و لندن سخنرانی و این رویداد را «این نخستین سفر دریایی بر روی پرتو نور» توصیف کرد.

تاکنون کابل‌های متعددی در بستر دریا برای پشتیبانی ترافیک اینترنت جهانی نصب شده‌اند و غول‌های فناوری مثل متا و آمازون نیز در تولید و نصب چنین کابل‌هایی مبالغ هنگفتی را سرمایه‌گذاری کرده‌اند.

مرتبط: چهار مسیر آسان ثبت نام اینترنت فیبرنوری مخابرات

کشتی MV Maasvliet عملیات بازیابی این کابل را انجام می‌دهد؛ شناور دیزل‌الکتریکی جدیدی که از زمان خروج از حوض خشک در ژانویه ۲۰۲۵، چهارمین سفر خود را انجام می‌دهد. خدمه این کشتی با آغاز زودهنگام فصل طوفان‌های گرمسیری مواجه بوده‌اند و طوفان‌های دکستر و ارین کشتی را مجبور کرده‌اند از مسیر خود خارج شود. این مسئله باعث شده است تا میزان کابل جمع‌آوری‌شده کمتر از برنامه‌ریزی اولیه باشد.

خود کابل نیز باید به‌صورت دستی در انبار کشتی حلقه شود؛ زیرا کابل‌های فیبر نوری را نمی‌توان بدون خطر آسیب‌دیدن الیاف شیشه‌ای داخلی با ماشین حلقه کرد.

با اینکه انتقال داده ازطریق فیبر نوری جایگزین مس شده است، کابل TAT-8 همچنان مقادیر زیادی مس باکیفیت در بخش‌های مربوط به تأمین برق و ساختار خود دارد. آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی کرده است که اگر منابع جدید نتوانند هم‌گام با تقاضای تولید رشد کنند، عرضه مس در یک دهه آینده ممکن است تا ۳۰ درصد کاهش یابد. این موضوع هزاران کیلومتر کابل بازیابی‌شده را به منبعی ارزشمند از این فلز تبدیل می‌کند.

مرتبط: فیبر نوری با استحکام بالاتر طراحی شد

فولاد این کابل قرار است به‌عنوان فنس مجدداً استفاده شود و پوشش پلی‌اتیلنی آن نیز برای تبدیل به گرانول و استفاده در پلاستیک‌های غیرخوراکی، به تأسیساتی در هلند ارسال می‌شود.

به نوشته تامز هاردور، TAT-8 تنها کابل بازنشسته‌ای نیست که همچنان روی بستر دریا باقی مانده است. از حدود ۲ میلیون کیلومتر کابل زیردریایی از‌رده‌خارج‌شده در سراسر جهان، بیشتر آن‌ها هرگز بازیابی نشده‌اند. شرکت Subsea Environmental Services یکی از سه شرکت جهان است که به‌طور کامل در زمینه بازیابی و بازیافت کابل‌ها تخصص دارد و عملیات‌هایی مانند این پروژه، مسیرهای تثبیت‌شده برای کابل‌های جدید را پاک‌سازی می‌کنند، بدون آنکه بخش‌های دست‌نخورده کف اقیانوس را برهم بزنند.

تأسیسات Bell Labs در هولمدل ایالت نیوجرسی، جایی که فناوری پایه این کابل در آن توسعه و آزمایش شد، اکنون به مجموعه‌ای چندمنظوره با نام Bell Works تبدیل شده است. امروزه، این مکان بیشتر به‌عنوان محل فیلم‌برداری ساختمان مرکزی شرکت Lumon Industries در سریال Severance از اپل تی‌وی پلاس شناخته می‌شود. حین بازسازی این مجموعه کارگران ۱۸ کیلومتر از کابل‌های آزمایشی اولیه دریایی TAT-8 را در زیرزمین پیدا کردند.

مرتبط: ایران تا پایان سال به یک میلیون اتصال فیبرنوری می رسد