فهرست مطالب
شرکت لاکهید مارتین با استفاده از یک اف-۱۶ اصلاح‌شده، هوش مصنوعی را آموزش می‌دهد تا پرواز، مانور و در نهایت نبرد هوایی خودکار را انجام دهد و نیروی هوایی ایالات متحده را به عصر هواپیماهای جنگی خودمختار نزدیک‌تر کند.
به گزارش سرویس هوافضای تکناک، در قلب این پروژه، جنگنده X-62A VISTA قرار دارد، یک اف-۱۶ فایتینگ فالکون با تغییرات گسترده که در پایگاه هوایی ادواردز کالیفرنیا به‌کار گرفته شده است.
این هواپیما که در اوایل دهه ۱۹۹۰ به عنوان شبیه‌ساز پرواز ساخته شد، در سال ۲۰۲۱ توسط تیم Skunk Works لاکهید مارتین و شرکت Calspan بازطراحی شد تا به سکوی آزمایش پروازی فناوری‌های خودمختاری و یادگیری ماشین تبدیل شود. نیروی هوایی آمریکا این جنگنده را اکنون به عنوان «پیشگام هوش مصنوعی» برای عملیات آینده جنگنده‌ها معرفی می‌کند.
حتما بخوانید: آزمایش موفق لاکهید مارتین در ترکیب جنگنده نسل پنجم و پهپاد خودمختار
قابلیت‌های جنگنده X-62A VISTA
جنگنده X-62A VISTA تنها اف-۱۶ خودران جهان، اگرچه ظاهری مشابه یک اف-۱۶ دو نفره استاندارد دارد، اما با نرم‌افزار و سیستم‌های کنترلی پیشرفته قادر است عملکرد چندین نوع هواپیما را شبیه‌سازی کند. مهندسان لاکهید الگوریتم‌های خودمختاری را در این جنگنده تعبیه کرده‌اند، که به رایانه‌های جنگنده اجازه می‌دهد تصمیمات پروازی را اتخاذ کنند که معمولا توسط خلبانان انسانی گرفته می‌شود. این سیستم‌ها قادر هستند سطوح کنترلی هواپیما را مدیریت کنند، به شرایط متغیر پاسخ دهند و مانورهای پیچیده‌ای را اجرا نمایند.
برای مطالعه بیشتر: پیشرفت شتابان جنگنده نسل ششم F-47 بوئینگ
هواپیما همچنان توان عملیاتی یک جنگنده واقعی را حفظ کرده است و با موتور جنرال الکتریک با رانش حداکثر ۲۸۶۰۰ پوند، توانایی رسیدن به سرعت ۲ ماخ و پروازهای برد بلند عملیاتی را دارد. برخلاف اف-۱۶های رزمی، جنگنده X-62A VISTA هیچ سلاحی حمل نمی‌کند و تمرکز کامل آن بر آزمایش قابلیت نرم‌افزار در بازتولید و فراتر رفتن از مهارت‌های خلبانی انسانی است. نیروی هوایی در سال ۲۰۲۱ نام هواپیما را به X-62A VISTA تغییر داد و آن را از یک سکوی شبیه‌ساز به یک آزمایشگاه پروازی خودمختار تبدیل کرد. این جنگنده در سال ۲۰۲۲ برای مدت طولانی تحت کنترل یک «عامل» هوش مصنوعی قرار گرفت؛ رویدادی که مقامات آن را نخستین پرواز فعال یک جنگنده تاکتیکی توسط هوش مصنوعی توصیف کردند. جزئیات پروازهای انجام‌شده محدود است، که نشان‌دهنده حساسیت بالای این پروژه آزمایشی است.
آموزش هوش مصنوعی با اف-۱۶ برای نبردهای هوایی
برای مطالعه بیشتر: دولت ترامپ در حال بررسی فروش جنگنده F-35 به عربستان سعودی است
تلاش‌های لاکهید مارتین در چارچوب برنامه Air Combat Evolution آژانس پروژه‌های تحقیقاتی پیشرفته دفاعی (DARPA) سرعت گرفت؛ برنامه‌ای که هدف آن آموزش هوش مصنوعی برای مشارکت در نبردهای هوایی است. جنگنده X-62A VISTA در سال ۲۰۲۳، در سناریوهای نزدیک‌برد با یک جنگنده انسانی مقابله کرد، در حالی که نرم‌افزار خودمختاری، مانورهای هواپیما را کنترل می‌کرد. نیروی هوایی این رخدادها را به عنوان نخستین آزمایش‌های نبرد هوایی تحت هدایت هوش مصنوعی توصیف کرد، اگرچه جزئیات محدودی درباره نتایج یا تاکتیک‌ها منتشر شد.
جدیدترین ارتقای اعلام‌شده برای VISTA نشان‌دهنده آمادگی لاکهید برای ماموریت‌های خودمختار پیچیده‌تر است. نیروی هوایی تایید کرده است که این جنگنده به رادار PhantomStrike شرکت Raytheon مجهز خواهد شد که یک سیستم سبک با آرایه فعال اسکن‌شده الکترونیکی مبتنی بر گالیوم نیترید محسوب می‌شود. این رادار به هواپیما امکان می‌دهد اهداف هوایی و زمینی را شناسایی، ردیابی و هدف‌گیری کند، که گامی اساسی برای آموزش هوش مصنوعی نه تنها در پرواز، بلکه در درک محیط و نبرد است.
رادار فانتوم
رادار PhantomStrike با طراحی کوچک‌تر، ارزان‌تر و کم‌مصرف‌تر نسبت به رادارهای سنتی جنگنده‌ها ساخته شده است و از معماری خنک‌شونده با هوا و طراحی سیستم باز بهره می‌برد تا امکان ارتقای سریع فراهم شود. اگرچه نیروی هوایی دلیل زمان‌بندی نصب این رادار را توضیح نداده، اما حضور آن نشان‌دهنده برنامه برای آزمایش عملکرد سیستم‌های خودمختار در مدیریت حسگرها، داده‌های هدف‌گیری و تصمیم‌گیری تاکتیکی است. مسئولان ارشد دفاعی آمریکا بارها تأکید کرده‌اند که خودمختاری نقش حیاتی در حفظ برتری هوایی خواهد داشت، چرا که درگیری‌های آینده نیازمند چرخه تصمیم‌گیری سریع‌تر و تعداد بیشتری هواپیما خواهد بود. شرکت لاکهید با پروژه آموزش هوش مصنوعی با اف-۱۶، از یک جنگنده آزمایش‌شده به عنوان پل میان جنگنده‌های خلبان‌دار امروز و سیستم‌های نبرد هوایی خودمختار فردا استفاده می‌کند. در حال حاضر، جنگنده X-62A VISTA هنوز با حضور خلبان انسانی پرواز می‌کند، اما هر پرواز آزمایشی، نیروی هوایی را به آینده‌ای نزدیک می‌کند که در آن جنگنده‌ها با حداقل دخالت انسان قادر به یادگیری، تطبیق و نبرد خواهند بود.
